ཡོངས་འཛིན་རིག་མཛོད། >ཚན་རིག >ཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག >གཞན་དག

བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གྱི་ཚིག་མཛོད།

རྩིས་འཁོར་དང་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་དུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཁྱབ་གདལ་དུ་གཏོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཐད་ཀྱི་བོད་ཡིག་ཐ་སྙད་གཅིག་གྱུར་དང་ཚད་ལྡན་དུ་བཟོ་རྒྱུ་དང་། ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཐད་ཀྱི་བོད་ཡིག་ཐ་སྙད་སྐོར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚད་ལྡན་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་ནི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཤིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 藏汉英对照信息技术词典 ཁྱབ་ཁོངས། ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ། པར་སྐྲུན་དུས་ཚོད། 2007ལོའི་ཟླ7པ། རིན་གོང་། སྒོར54 མཚམས་སྦྱོར། 2005ལོའི་ཟླ་བ3པར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་བོད་ལྗོངས་དང་། མཚོ་སྔོན།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

གནའ་དཔྱད་མིའི་རིགས་རིག་པ།

དེ་ནི་གནའ་དུས་སུ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་ཏུ་ལུས་པའི་དངོས་རྫས་ཏེ། དཔེར་ན། རྡོ་ཆས་དང་མེ་ཐལ། རྫ་ཆས་དང་རུས་ཆས་སོགས་ལ་ལྟ་ཞིབ་དང་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེ་གནའ་མིའི་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་སྟེ། རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གང་ཉིད་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་ཤིག་ཏུ་བཞག་ནས་མནོ་བསམ་གཏོང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་གནའ་མིའི་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་དང་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་བར་གྱི་འབྲེལ་བ། འགལ་འདུ་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་ཆོས་ཉིད་སོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 考古人类学 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Archaeological anthropology

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་མིའི་རིགས་རིག་པ།

རིག་ཚན་འདིའི་མིང་ལ་མི་རིགས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་མིའི་རིགས་རིག་པ་ཞེས་ཀྱང་འབོད་ལ། ཉེ་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མི་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་གསར་གཏོད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས། བྱ་སྤྱོད་རྣམ་པ་ལ་སོགས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་དུ་འཛིན་ཞིང་། གཙོ་བོ་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་ཕྱོགས་སུ་གཙིགས་ཆེན་དུ་བཟུང་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 社会文化人类学 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། cultural anthropology ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། རིག་ཚན་འདིའི་མིང་ལ་མི་རིགས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་མིའི་རིགས་རིག་པ་ཞེས་ཀྱང་འབོད་ལ། ཉེ་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མི་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་གསར་གཏོད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

རིགས་རྒྱུད།

དེ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ནས་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་པའི་གཟུགས་གཞིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྟར་དགར་བའི་མི་ཚོགས་ཏེ། སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་ཐད་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཅིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 种族、人种 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། race རིགས་དབྱེ། རིགས་རྒྱུད་སེར་པོ། རིགས་རྒྱུད་ནག་པོ། རིགས་རྒྱུད་དཀར་པོ། མིང་གཞན། མི་རྒྱུད། ངོ་སྤྲོད། དེ་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལྟ་བ་ལྟར་ན། རིགས་རྒྱུད་ལ་མི་རྒྱུད་ཅེས་ཀྱང་འབོད་ལ། དེ་ནི་གཟུགས་གཞིའི་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་ཐུན་མོང་དུ་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ངེས་ཅན་ལྡན་པའི་མི་ཚོགས་ཤིག་ལ་བྱ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ།

འདི་ལ་ལོ་རྒྱུས་དམིགས་བསལ་སྨྲ་བ་ཞེས་ཀྱང་འབོད་ལ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་དུས་མགོར་བྱུང་བ་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་སྲོལ་གཏོད་པ་པོ་ནི་ཨ་རིའི་མཁས་པ་པོ་ཨ་སི་ལགས་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 美国历史学派 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། historical school དུས་སྐབས། དུས་རབས19བའི་མཇུག་ནས་དུས་རབས20བའི་མགོར། སྲོལ་གཏོད་མཁན། པོ་ཨ་སི། ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། འདི་ལ་ལོ་རྒྱུས་དམིགས་བསལ་སྨྲ་བ་ཞེས་ཀྱང་འབོད་ལ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་དུས་མགོར་བྱུང་བ་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་སྲོལ་གཏོད་པ་པོ་ནི་ཨ་རིའི་མཁས་པ་པོ་ཨ་སི་ལགས་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

དབྱིན་ཇིའི་ཁྱབ་སྤེལ་སྨྲ་བ།

དེ་ནི་དབྱིན་ཇིའི་ཁྱབ་སྤེལ་སྨྲ་བའི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ཧྲི་སྨི་སི་དང་ཕེ་ལི་རྣམ་གཉིས་ནས་གསར་དུ་གཏོད་པའི་མིའི་རིགས་རིག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 英国传播学派 ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། དབྱིན་ཇིའི་ཁྱབ་སྤེལ་སྨྲ་བའི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ནི་ཧྲི་སྨི་སི་དང་ཕེ་ལི་རྣམ་གཉིས་ཡིན། སྔ་མ་ནི་དབྱིན་ཇིའི་གནའ་དཔྱད་མཁས་པ་དང་མིའི་རིགས་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་ཞིག་སྟེ། བརྩམས་ཆོས་གཙོ་བོ་ལ《གནའ་རབས་ཨེབ་ཅི་བ》ཞེས་པ་དང《རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱབ་སྤེལ》སོགས་མཆིས། ཁོང་ལྟར་ན་ཨེབ་ཅི་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་རིག་དར་བ་ཆེས་སྔ་བའི་ས་ཆ་ཡིན་པས། ས་གནས་གཞན་དག་ནས་རྙེད་པའི་མཐོ་རིམ་རིག་གནས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་གནའ་རབས་ཨེབ་ཅི་ནས་མཆེད་པ་ཡིན་ལ། ཉེ་ལོ་གཙང་པོ་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཤེས་རིག་གསར་གཏོད་བྱ་བའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན། ཕེ་ལི་ནི་ཧྲི་སྨི་སིའི་སློབ་མ་སྟེ། བརྩམས་ཆོས་ལ《རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྔ་མའི་རྡོ་ཆེན་རིག་གནས》ཞེས་པ་དང《ལྷ་དང་མི》སོགས་མཆིས།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

འཇར་ཨའོ་ཁྱབ་སྤེལ་སྨྲ་བ།

དེ་ནི་ཀོ་ལེ་པུའུ་ན་དང་ཧྲི་སྨི་ཐེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་གསར་དུ་གཏོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་སྟེ། འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཟུར་ཚད་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཏེ། མིའི་རིགས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་ནི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་གྱི་ཁྱབ་སྤེལ་དང་གཡོར་ལེན་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་འདོན་མཁན་ཞིག་ཡིན།། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 德奥传播学派 ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། འཇར་ཨའོ་ཁྱབ་སྤེལ་སྨྲ་བའི་ཚབ་བྱེད་མི་སྣ་ནི་ཀོ་ལེ་པུའུ་ན་དང་ཧྲི་སྨི་ཐེ་རྣམ་གཉིས་ཡིན། དེ་ལས་སྔ་མ་འཇར་མན་གྱི་མིའི་རིགས་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྟེ། མི་ཚེ་གཅིག་ནི་ཕལ་ཆེར་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དང་དཔེ་ཀློག་ཁྲོད་འདས་ཤིང་།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

གཟུགས་གཞི་མིའི་རིགས་རིག་པ།

དེར་སྐྱེ་དངོས་མིའི་རིགས་རིག་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ལ། གཙོ་བོ་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཕུང་བོར་གྲུབ་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལུས་པོའི་གྲུབ་སྟངས་དང་རྣམ་པ། བྱ་སྤྱོད། གཞན་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་གནས་དང་འཕེལ་རྒྱས་བྱ་བའི་སྐྱེ་དངོས་ཐད་ཀྱི་རྨང་གཞི་མཐའ་དག་ལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 体质人类学、自然人类学、人体学 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། physical anthropology མིང་གཞན། རང་བྱུང་མིའི་རིགས་རིག་པ། མིའི་གཟུགས་རིག་པ། དུས་སྐབས། དུས་རབས16པ། ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། གཟུགས་གཞི་མིའི་རིགས་རིག་པ་ལ་སྐྱེ་དངོས་མིའི་རིགས་རིག་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ལ། གཙོ་བོ་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཕུང་བོར་གྲུབ་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལུས་པོའི་གྲུབ་སྟངས་དང་རྣམ་པ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

ས་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་ཐག་གཅོད་སྨྲ་བ།

ལྟ་བ་འདི་ནི་འཇར་མན་གྱི་ས་ཁམས་རིག་པ་སྨྲ་བK.ལི་ཐེ་ཨེར་ལགས་ཀྱིས་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པར་ཐོག་མར་བཏོན་པའི་ས་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཞིབ་འཇུག་གི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 地理环境决定论 རྒྱལ་ཁབ། འཇར་མན། གསར་གཏོད་མཁན། K. ལི་ཐེ་ཨེར། དུས་སྐབས། དུས་རབས19པ། ངོ་སྤྲོད་རགས་བསྡུས། ལྟ་བ་འདི་ནི་འཇར་མན་གྱི་ས་ཁམས་རིག་པ་སྨྲ་བK.ལི་ཐེ་ཨེར་ལགས་ཀྱིས་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པར་ཐོག་མར་བཏོན་པ་སྟེ། ཁོང་གིས་མི་ཚེ་གཅིག་རིང་ལ་དེབ་བཅོ་བརྒྱད་ཅན་གྱི《ས་ཁམས་རིག་པ་རྒྱས་བཤད》ཅེས་པ་བརྩམས་ཏེ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

ཆེད་དོན་དང་སྣ་འཛོམས།

ཆེད་དོན་རྟོག་ཞིབ་ཅེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་གནད་དོན་གང་ཞིག་བརྟག་གཞིར་བཟུང་སྟེ་ཕྱོགས་ཡོངས་དང་གཏིང་ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་དང་། སྣ་འཛོམས་རྟོག་དཔྱོད་ནི་ཚོགས་པའམ་གཞིས་ཁུལ་གང་ཞིག་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 专题与综合 ངོ་སྤྲོད། ཆེད་དོན་རྟོག་ཞིབ་ཅེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་གནད་དོན་གང་ཞིག་བརྟག་གཞིར་བཟུང་སྟེ་ཕྱོགས་ཡོངས་དང་གཏིང་ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་སྟེ། སྔོན་མ་དག་བསྐྱོད་མ་མྱོང་བའི་ས་གནས་མང་པོར་དངོས་སུ་ཞུགས་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་ཚགས་བྱས་པ་བརྒྱུད་རང་ཉིད་ལ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་དང་པོ་མང་དུ་བསགས་ཏེ་སྔ་མའི་སྟོང་ཆ་བསྐང་དགོས་པར་མ་ཟད།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

མཉམ་བསྲེས་སྨྲ་བ།

དེ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་སྨྲ་བ་དང་གནས་བབ་སྨྲ་བ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཉམ་བསྲེས་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཤིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 融合论 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། coherentism; ངོ་སྤྲོད། དེ་ནི་ཉེ་བའི་ཆར་མཁས་པ་ཁ་ཤས་ཤིག་གིས་ལྷན་སྐྱེས་སྨྲ་བ་དང་གནས་བབ་སྨྲ་བ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཉམ་བསྲེས་ཏེ། མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་དུ་གནས་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ངོས་ལེན་དང་ལག་ཆའི་ཁེ་ཕན་གཉིས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཚེ། ད་གཟོད་རིགས་ཚོགས་ཁས་ལེན་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད། དེ་ཡང་གསལ་བོར་བརྗོད་ན། ཁྲག་རྒྱུད་དང་སྐད་ཆ། ཆོས་ལུགས། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་ཕྱི་ཡུལ་དང་ལྷན་སྐྱེས་རིག་གནས་རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རིགས་ཚོགས་ངོས་ལེན་དང་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡིན་ལ། དངོས་ཡོད་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་བབ་དང་ཁེ་ཕན་རེ་འདོད་བཅས་ནི་རིགས་ཚོགས་འདུ་ཤེས་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གནད་འགག་ཡིན་པར་སྨྲའོ། །

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

མི་ཐབས་སྨུག་གཏོར།

མིའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་དྲོད་སྨུག་གཏོར་བ་དང་གྲང་སྨུག་སེལ་བ་ལ་གོ། ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 人工消雾 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། artificial fog dissipation ངོ་སྤྲོད། མི་ཐབས་སྨུག་གཏོར་ནི་མིའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་དྲོད་སྨུག་གཏོར་བ་དང་གྲང་སྨུག་སེལ་བ། མིག་སྔར་དྲོད་སྨུག་སེལ་ཐབས་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། 1. ཚ་སྣོན་བྱེད་ཐབས། དེ་ནི་ཁྱབ་ཁོངས་ཆུང་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་སྨུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན། གནམ་གྲུའི་འཕུར་ལམ་སོགས་ལྟ་བུ། འབར་སྣུམ་སོགས་འབར་རྫས་འབོར་ཆེན་བཏང་ནས་མཁའ་རླུང་ལ་ཚ་སྣོན་བྱས་ཏེ་སྨུག་པ་རླངས་འགྱུར་བྱས་པ་དང་བསྟུན་ནས་མེད་པར་གྱུར་བ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

ཚན་རིག་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཞིགས།

ཚན་རིག་གི་བསམ་གཞིགས་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། སྤྱི་ཁྱབ་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཞིགས་དང་། བྱེ་བྲག་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཞིགས་དང་། མཉམ་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཞིགས་དང་མུ་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཞིགས་བཅས་སོ།། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 科学性思维 གོ་དོན། ཚན་རིག་གི་བསམ་གཞིགས་ནི་སྤྱི་མཚན་གྱི་བསམ་གཞིགས་ཤིག་དང་ཚན་རིག་མ་ཡིན་པའི་བསམ་གཞིགས་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བྱ་དངོས་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་པའི་བསམ་གཞིགས་རགས་པ་ཞིག་གོ། ཚན་རིག་གི་བསམ་གཞིགས་ཀྱིས་དོན་སྤྱི་ལ་གཞོལ་ཕྱིར་ལྟ་བའི་མཐོང་ཡངས་ཤིང་ཁེབས་ཆེ་ལ། གཏན་ཚིགས་སུ་གྲུབ་ཀྱང་། བསམ་གཞིགས་རགས་པ(具象性思维)ནི་ཤེས་པའི་རྒྱ་ཆུང་ཞིང་ཕུགས་དོག་ལ། རིགས་པའི་གཏིང་མ་ཆོད་ཅིང་། གཏན་ཚིགས་སུ་བགྲང་པའང་གནས་ལུགས་ལས་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་བདེན་ལུགས་མིན། མཚན་ཉིད་རིག་

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན།

སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་ནི་མི་ལ་རོགས་བྱེད་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡིས་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་དབུལ་བོ་དང་ཉམ་ཆུང་། ལུས་སེམས་སྐྱོན་ཅན་སོགས་ལ་རོགས་རམ་དང་། དཔལ་འབྱོར་ལ་དཀའ་ཁག་ཡོད་པ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་མ་ལེགས་པ་ལས་བཟོས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་གནད་དོན་ལ་སྔོན་འགོག་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ཡིན། སྡོད་ཁུལ་གྱི་ཞབས་ཞུའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ། སྤྱི་ཚོགས་བྱེད་ནུས་ཆ་ཚང་བར་གཏོང་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཕན་བདེའི་ཆུ་ཚད་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་རྒྱུ་སྤུས་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་བ། མི་སྒེར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་གཅིག་གྱུར་གྱི་རེ་འདུན་མངོན་འགྱུར་དང་། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་བདེ་འཇགས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་སོགས་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

འོད་ལེན་ཕྲ་ཕུང་།

མིག་གི་མཐོང་བྱེད་དྲ་སྐྱིལ་ནང་དུ་འོད་ཚོར་ཐུབ་པའི་མཐོང་ཚོར་ཕྲ་ཕུང་ལ་འོད་ལེན་ཕྲ་ཕུང་ཟེར། དེ་རིགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག་སྟེ། རིགས་ཅིག་ནི་སྦུང་གཟུགས་ཕྲ་ཕུང་དང་ཅིག་ཤོས་ནི་མཐོང་བྱེད་ནར་དབྱིབས་ཕྲ་ཕུང་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 感光细胞 དབྱེ་བ། མིག་གི་མཐོང་བྱེད་དྲ་སྐྱིལ་ནང་དུ་འོད་ཚོར་ཐུབ་པའི་མཐོང་ཚོར་ཕྲ་ཕུང་ལ་འོད་ལེན་ཕྲ་ཕུང་ཟེར། དེ་རིགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག་སྟེ། རིགས་གཅིག་ནི་སྦུང་གཟུགས་ཕྲ་ཕུང་དང་ཅིག་ཤོས་ནི་མཐོང་བྱེད་ནར་དབྱིབས་ཕྲ་ཕུང་ཡིན། མཐོང་བྱེད་ཕྲ་ཕུང་རིགས་གཉིས་སོ་སོ་ལས་བགོས་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

རིག་ནུས་འགྲིམ་འགྲུལ།

རིག་ནུས་འགྲིམ་འགྲུམ་མ་ལག་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བའི་ནང་བྱུང་བ་ཡིན། སྤྱི་ལོ1990ལོར་ཨ་རིའི་རིག་ནུས་འགྲིམ་འགྲུལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱིར་བཏོན་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་སོ་སོར་ཁྱབ་གདལ་དུ་བཏང་ཞིང་། དེ་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འགྲིམ་འགྲིལ་རྨང་གཞི་སྟེང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བྱུང་བ་ནས་གྲུབ་པའི་རྣམ་པ་གསར་བའི་འགྲིམ་འགྲུལ་མ་ལག་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། མ་ལག་དེ་ཉིད་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་རྒྱུ་བཞི་སྟེ། མི་དང་རླངས་འཁོར། གཞུང་ལམ། ཁོར་ཡུག་བཅས་དང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ཐབས་མེད་པར་གྱུར་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 智能交通系统 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Intelligent TrafficSystem བསྡུས་མིང་།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

ས་རྒྱུ།

ས་རྒྱུ་ནི་ཟས་རིགས་སྐྱེ་འཕེལ་གྱི་རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པས། ས་རྒྱུའི་བཟང་ངན་གྱིས་ཐད་ཀར་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་སྐྱེ་འཕེལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཤིང་། སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་བཟང་ངན་གྱིས་ཟས་རིགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་བྲོ་བ། སྤུས་ཀ་སོགས་ལ་ཐད་ཀར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཀྱིན་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 土壤肥力 ངོ་སྤྲོད། ས་རྒྱུ་ནི་ཟས་རིགས་སྐྱེ་འཕེལ་གྱི་རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པས། ས་རྒྱུའི་བཟང་ངན་གྱིས་ཐད་ཀར་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་སྐྱེ་འཕེལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཤིང་།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

གནས་བབ་སྨྲ་བ།

དེ་ཡང་གནས་བབ་སྨྲ་བའམ་ཡུལ་ཁམས་སྨྲ་བ་འདི་ལ་ལག་ཆ་སྨྲ་བའང་ཟེར་ཞིང་། དེའི་ཚབ་བྱེད་མི་སྣ་ལ་ལི་ཨའོ་ཏི་སི་ཕུའུ་སི་དང་། ཀང་ན་ཧ་ལན་ཐེ། ཨ་པོ་ན་ཁོ་ཧོང་སོགས་མཆིས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 情境论、工具论、况遇论者 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། contextualism ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ། མིའི་བྱ་སྤྱོད། རིག་ཚན། མི་གཤིས་སེམས་ཁམས་རིག་པ། མིང་གི་འབྲི་ཚུལ། ལག་ཆ་སྨྲ་བ། གནས་བསྟུན་སྨྲ་བ། ངོ་སྤྲོད། གནས་བབ་སྨྲ་བའམ་ཡུལ་ཁམས་སྨྲ་བ་འདི་ལ་ལག་ཆ་སྨྲ་བའང་ཟེར་ཞིང་། དེའི་ཚབ་བྱེད་མི་སྣ་ལ་ལི་ཨའོ་ཏི་སི་ཕུའུ་སི་དང་། ཀང་ན་ཧ་ལན་ཐེ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

ཁྱབ་སྤེལ་སྨྲ་བ།

དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་དུས་མཇུག་ནས་ཉི་ཤུ་བའི་དུས་མགོར་བྱུང་བའི་ནུབ་གླིང་མིའི་རིགས་རིག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 传播论 ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། ཁྱབ་འཕེལ་སྨྲ་བ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་དུས་མཇུག་ནས་ཉི་ཤུ་བའི་དུས་མགོར་བྱུང་བའི་ནུབ་གླིང་མིའི་རིགས་རིག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་སྟེ། ཁོ་ཚོས་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་གཞུང་ལུགས་ལ་དགག་པ་བྱས་ཏེ་བར་སྟོང་གི་ཆ་ནས་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་དགོས་པར་འདོད། མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་མཚུངས་ཆོས་ལྡན་པ་ནི་ཁྱབ་སྤེལ་ལྟ་བས་བདེ་བླག་ངང་འགྲེལ་ནུས་ཏེ། རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་ས་ཆ་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་ཐེངས་གཅིག་ལ་བྱུང་ཞིང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་སོ་སོར་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

ཁ་གཏད་སྨྲ་བ།

དེ་ཡང་རིགས་ཚོགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་ནི་རིགས་ཚོགས་ངོས་འཛིན་དང་ཁས་ལེན་གྱི་བསམ་བློ་སྐྱེས་ཤིང་གནས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་པོར་འཇོག་ལ། དེའི་བརྗོད་སྙིང་གཙོ་བོ་ནི་ཡུན་རིང་བའི་ངོས་ལེན་མ་ལག་དང་ཁ་གཏད་བརྒྱུད་རིམ་ཞེས་པའི་དོན་སྤྱི་གཉིས་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 对立论 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Argument ངོ་སྤྲོད། ཁ་གཏད་སྨྲ་བའི་སྔོན་འགྲོ་ནི། རིགས་ཚོགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་ནི་རིགས་ཚོགས་ངོས་འཛིན་དང་ཁས་ལེན་གྱི་བསམ་བློ་སྐྱེས་ཤིང་གནས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་པོར་འཇོག་ལ། དེའི་བརྗོད་སྙིང་གཙོ་བོ་ནི་ཡུན་རིང་བའི་ངོས་ལེན་མ་ལག་དང་ཁ་གཏད་བརྒྱུད་རིམ་ཞེས་པའི་དོན་སྤྱི་གཉིས་ཡིན། སྔ་མ་ནི་རིག་གནས་གང་ཞིག་གིས་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆོས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་དང་བདག་གིར་བྱ་བ་

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

དཔལ་འབྱོར་མིའི་རིགས་རིག་པ།

དེ་ནི་མིའི་རིགས་རིག་པའི་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་སོགས་བེད་སྤྱད་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་དང་བྱ་སྤྱོད་བཅས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རིག་ཚན་ཞིག་ལ་བྱ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 经济人类学 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། economic anthropology ངོ་སྤྲོད། དེ་ཡང་དཔལ་འབྱོར་མིའི་རིགས་རིག་པ་ཞེས་པ་ནི། མིའི་རིགས་རིག་པའི་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་སོགས་བེད་སྤྱད་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་དང་བྱ་སྤྱོད་བཅས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རིག་ཚན་ཞིག་ལ་བྱ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

གེ་སར་རིག་གནས་རྒྱུད་འཛིན་པའི་རིག་མཛོད།

དེ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གེ་སར་སྒྲུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རིན་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་གཞོན་པ་དབང་ཆེན་ཚེ་རིང་ལགས་ནས་གཙོ་འགན་བཞེས་པའི་སྒོ་འབྱེད་ཅན་དང་སྤྱི་ཕན་ཅན་གྱི་གེ་སར་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་སྟེགས་བུ་ཞིག་ཡིན་ལ། ནང་དོན་གཙོ་བོ་ལ་གེ་སར་ལོ་རྒྱུུས་མི་སྣ་དང་། སྒྲུང་ཡིག སྒྲ་ལྡན། བརྙན་ཟློས། པར་རིས། ཞིབ་འཇུག་བཅས་ལེ་ཚན་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་། གེ་སར་སྒྲུང་མཁན། གེ་སར་ཐང་ག གེ་སར་འབུར་བརྐོས། གེ་སར་ཟློས་གར། གེ་སར་པར་ལེན། གེ་སར་གླུ་དབྱངས། གེ་སར་ལྡེབས་རིས་བཅས་ལེ་ཚན་ཆུང་བ་བདུན་བཅས་བསྡོམས་པའི་ལེ་ཚན་ཆེ་ཆུང་བཅུ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

གཙོ་གནས་དང་མགྲོན་གནས།

དེ་ཡང་གཙོ་གནས་ཞིབ་འཇུག་ཅེས་པ་ནི། བརྟག་དཔྱད་བྱ་ཡུལ་གྱི་མི་དེས་རང་གི་རིག་གནས་ལ་འགྲེལ་བ་བྱེད་པ་ཡིན། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ས་གནས་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་འདུ་ཤེས། དད་མོས། ངོས་འཛིན་ལ་སོགས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པ་དང་། ཁོ་ཚོར་མཚོན་ན་གང་ཞིག་གལ་ཆེ་བ་དང་གཙོ་བོར་འཛིན་པ། བྱ་དངོས་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་བ་སོགས་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན། མགྲོན་གནས་ཞིབ་འཇུག་ཅེས་པ་ནི། རྟོག་ཞིབ་མཁན་སོགས་ཕྱི་འོང་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་དངོས་དེར་འཛིན་པའི་ལྟ་སྟངས་དང་འགྲེལ་ལུགས་ཏེ། ཕྱི་འོང་གི་ཞིབ་འཇུག་པའི་ཟུར་ཚད་ནས་འགྲེང་སྟེ་ཁོ་ཚོའི་རིག་གནས་ལ་འགྲེལ་བ་བྱེད་པ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

མི་གཤིས།

དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་གཤིས་ཀའམ་གཤིས་རྒྱུད་ལ་ཟེར་ཏེ། སྤྱིར་བཏང་དུ་མི་སྒེར་གྱི་རང་གཤིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་ཡང་ན་མིའི་ཚོགས་པ་གང་ཞིག་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་མངའ་བའི་གཤིས་རྒྱུད་གཉིས་ཀར་གོ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 人格 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། personality ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། མི་གཤིས་ཟེར་བ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་གཤིས་ཀའམ་གཤིས་རྒྱུད་ལ་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་མི་སྒེར་གྱི་རང་གཤིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་ཡང་ན་མིའི་ཚོགས་པ་གང་ཞིག་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་མངའ་བའི་གཤིས་རྒྱུད་གཉིས་ཀར་གོ།  མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་བརྗོད་པའི་མི་གཤིས་ཟེར་བ་ནི་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་ཐད་ནས་གོ་བ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

ཀྲུང་གོའི་དཔལ་འབྱོར་རིག་གནས་རྣམ་པའི་རིགས་དབྱེ་སྟངས།

དེ་ཡང་རང་རྒྱལ་གྱི་མིའི་རིགས་རིག་པའི་མཁས་པ་ལིན་ཡའོ་ཧྭ(林耀华)ལགས་ཀྱིས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་ནས་དགུ་བཅུའི་བར་དུ། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མི་རིགས་རིག་པའི་འབྲེལ་ཡོད་དཔྱད་འབྲས་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་ཡོངས་ནས་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ཏེ། རང་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་རིག་གནས་རྣམ་པ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་པ་བྱས་ཤིང་། སྐབས་དེའི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སོ་སོའི་དཔལ་འབྱོར་རིག་གནས་རྨང་གཞིར་བཟུང་ནས་དེར་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེས་པར་གོ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

མི་རིགས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་དང་སྐད་བརྡའི་མི་རིགས་རིག་པ།

འདི་ནི་མི་རིགས་དང་སྐད་བརྡའི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་དམ་པོ་ཞིག་ལྡན་པ་ལས་རིག་ཚན་དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རིག་ཚན་གསར་བ་གཉིས་གྲུབ་པ་སྟེ། མི་རིགས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་དང་སྐད་བརྡའི་མི་རིགས་རིག་པ་གཉིས་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 民族语言学与语言民族学 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། National Linguistics and Language nation ངོ་སྤྲོད། མི་རིགས་དང་སྐད་བརྡའི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་དམ་པོ་ཞིག་ལྡན་པ་ལས་རིག་ཚན་དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རིག་ཚན་གསར་བ་གཉིས་གྲུབ་པ་སྟེ། མི་རིགས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་དང་སྐད་བརྡའི་མི་རིགས་རིག་པ་གཉིས་ཡིན། མི་རིགས་སྐད་བརྡ་རིག་པ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

ཁོར་ཡུག་ལྟོས་བྱུང་སྨྲ་བ།

ལྟ་བ་འདི་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་ཞིག་སྟེ། གཙོ་བོ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང་ཁོར་ཡུག་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཞིབ་འཇུག་གི་གཞུང་ལུགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ངོ་སྤྲོད། ལྟ་བ་འདི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་ཞིག་སྟེ། ཁོར་ཡུག་དང་མིའི་རིགས་འབྲེལ་བའི་ཁྲོད་འགྲོ་བ་མི་ཡི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་དེ་གལ་ཆེན་དུ་འཛིན་ཞིང་། ལྷག་པར་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་ཁམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཙོ་བོར་བྱེད།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

ལྷན་སྐྱེས་སྨྲ་བ།

དེ་ཡང་ལྷན་སྐྱེས་སྨྲ་བ་འདི་ལ་རྨང་གཞི་སྨྲ་བ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ལ། དེའི་ཚབ་བྱེད་མི་སྣ་ལ་ཨའེ་ཏེ་ཧྭ•ཞི་ཨེར་སི་དང་། ཁོ་ལི་ཧྥུ་ཏེ་ཀོ་ཨེར་ཚི། ཧ་ལུའོ་ཏེ་ཨའེ་ས་ཁོ་སི། ཁྲ་ཨེར་སི་ཁའེ་ཨེན་སི་སོགས་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 原生论 མཚམས་སྦྱོར། ལྷན་སྐྱེས་སྨྲ་བ་འདི་ལ་རྨང་གཞི་སྨྲ་བ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ལ།  དེའི་ཚབ་བྱེད་མི་སྣ་ལ་ཨའེ་ཏེ་ཧྭ·ཞི་ཨེར་སི་དང་། ཁོ་ལི་ཧྥུ་ཏེ་ཀོ་ཨེར་ཚི། ཧ་ལུའོ་ཏེ་ཨའེ་ས་ཁོ་སི། ཁྲ་ཨེར་སི་ཁའེ་ཨེན་སི་སོགས་ཡོད་ཅིང་། ཁོ་ཚོའི་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ན། རིགས་ཚོགས་ངོས་འཛིན་དང་ཁས་ལེན་གྱི་བསམ་བློ་ནི་གཙོ་བོ་འགྲོ་བ་མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ནས་བྱུང་བ་དང་རྨང་གཞི་རང་བཞིན་གྱི་བརྩེ་དུང་ལས་གྲུབ་པར་འདོད་དེ། དེ་ནི་དཔེར་ན་མི་ཞིག་གིས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས་པ་དང་ཕྱི་དངོས་མཐོང་ནུས་པ་ཇི་བཞིན་མིའི་རིགས་ལ་དྲན་ཤེས་ཀྱི་བློ་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་རིགས་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་བྱུང་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

མི་ཐབས་སེར་འགོག

འགྱུར་འདེད་དངོས་རྫས་གས་གཏོར་གཏོང་བའི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་སྟེ། སྤྲིན་རིམ་གྱི་སེར་བའི་སྐྱེ་འཚར་ལ་ཚོད་འགོག་བྱས་ཏེ་ཉམས་དམས་སུ་བཏང་ནས་སེར་བའི་གནོད་འཚེ་རང་བཞིན་དེ་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་བའི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 人工防雹 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། hail suppression ངོ་སྤྲོད། འགྱུར་འདེད་དངོས་རྫས་གས་གཏོར་གཏོང་བའི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་སྟེ། སྤྲིན་རིམ་གྱི་སེར་བའི་སྐྱེ་འཚར་ལ་ཚོད་འགོག་བྱས་ཏེ་ཉམས་དམས་སུ་བཏང་ནས་སེར་བའི་གནོད་འཚེ་རང་བཞིན་དེ་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་བའི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན། མི་ཐབས་སེར་འགོག་གི་ནང་དོན་ལ་སེར་འགོག་སྔོན་བརྡ་དང་། སེར་འགོག་བྱེད་ཐབས།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག

ས་ཕེ་ཨེར་དང་ཝོ་ཨེར་ཧྥུའི་ཚོད་དཔག

ས་ཕེ་ཨེར་དང་ཝོ་ཨེར་ཧྥུའི་ཚོད་དཔག་ཅེས་པ་ནི་སྐད་བརྡས་བསམ་གཞིག་ཐག་གཅོད་པར་སྨྲ་བའི་སྐོར་གྱི་སྙན་གྲགས་དང་རྩོད་གླེང་ཆེས་ཆེ་བའི་ལྟ་བ་ཞིག་ཡིན། ས་ཕེ་ཨེར་ལགས་ནི་ཨ་རིའི་མིང་དུ་གྲགས་པའི་སྐད་བརྡ་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་ཞིག་སྟེ། ཚེ་སྨད་དུ་མིའི་རིགས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཕྱོགས་སུ་འཁོར། ཁོས་སྐད་བརྡ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་གཞིག་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་མཐོང་ཆེན་བྱེད་ཅིང་། སྐད་བརྡའི་མཚོན་སྟངས་མི་འདྲ་བར་འབྱུང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་སྐད་བརྡ་བརྒྱུད་དེ་འཇིག་རྟེན་ལ་ངོས་འཛིན་དང་འགྲེལ་བ་བྱེད་པ་ཡིན། ཁོའི་ལྟ་བ་དེ་ལ་ཝོ་ཨེར་ཧྥུས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཁྱབ་སྤེལ་དུ་བཏང་བ་ལ་ཟེར།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགཉེར་སྤྱོད་ཚན་རིག