ལྕགས་ཕག་ལོའི་གསར་བརྗེ།

ལྕགས་ཕག་ལོའི་གསར་བརྗེ་ནི1911ལོ(ཆིང་ཞོན་ཐུང་ལོ་གསུམ་པ)ཀྲུང་གོའི་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་གྱི་དམངས་གཙོའི་གསར་བརྗེ་ཧོབ་ལངས་བྱུང་། དེ་ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་རིམ་བཞིན་རུལ་སུངས་དང་། བཙན་རྒྱལ་གྱིས་བཙན་འཛུལ་ཇེ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན། ཀྲུང་གོའི་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་གྱི་གསར་དར་རྨང་གཞི་བྱུང་ལ། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཆིང་སྲིད་གཞུང་གི་སྒེར་གཅོད་དབང་བསྒྱུར་རྩ་སློག་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། མི་རིགས་ཉེན་ཁ་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་ལྷུར་ལེན་བྱེད་པ། དམངས་གཙོ་དང་འབྱོར་ཕྱུག་ཡོང་རྒྱུར་དམིགས་པ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 辛亥革命 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། The Revolution of 1911 འགོ་ཁྲིད། སུན་ཀྲུང་ཧྲན།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཝུའུ་ཁྲང་འོས་ལངས།

ཝུའུ་ཁྲང་འོས་ལངས་ནི1911ལོའི་ཟླ10ཚེས10ཉིན(ལྕགས་ཕག་ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅུ་དགུ་ཉིན)ཧུའུ་པེ་ཝུའུ་ཁྲང་ནས་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་རྩད་སློག་བྱེད་པའི་དམག་འགྱུར་ཞིག་ཡིན། ལྕགས་ཕག་ལོའི་གསར་བརྗེ་ཀྱི་འགོ་མའང་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 武昌起义或武昌首义 ས་གནས། ཝུའུ་ཧན་ཝུའུ་ཁྲང་། འཐབ་ཞུགས་ཕྱོགས་ཁག ཆིང་དམག་དང་གསར་བརྗེའི་ཏང་མི། མཇུག་འབྲས། གསར་བརྗེའི་ཏང་མིས་རྒྱལ་ཁ་བླངས། བཀོད་འདོམས་དམག་དཔོན། ཅང་ཡུའུ་ཝུའུ། ལི་ཡོན་ཧུང་དང་སུང་ཝུའུ། ནང་དོན་དངོས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

འབྲོག་སའི་གཡུལ་འགྱེད།

སྤྱི་ལོ1949ལོར་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ཏེ་ཀྲུང་གོའི་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་ཡོང་ནས་འབྲོག་ས་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་སྐབས། གོ་མིན་ཏང་གི་ལྷག་ལུས་དཔུང་ཁག་དང་ས་གནས་ཀྱི་ངོ་ལོག་ཇག་པ་སོགས་ངན་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱས་ཤིང་། བཅིངས་འགྲོལ་དམག་གིས་ཕར་རྒོལ་ཐེངས་མང་བོ་བྱས་ཏེ་ད་གཟོད་ངོ་ལོག་ཇག་པ་ཕམ་པར་བརྒྱབ་པ་དང་། འབྲོག་སའི་གཡུལ་འགྱེད་ལ་རྒྱལ་ཁ་བླངས་ནས་མཇུག་སྒྲིལ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 草地战役 ས་གནས། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་ཁུལ་ཁོངས་ཀྱི་རྨེ་བ།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

དམར་དམག་རྒྱང་བསྐྱོད་བྱས་ནས་མའོ་རྫོང་ལ་བརྒྱུད་པ།

མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཁྲི་ལོ24ལོའི་དཔྱིད་ཀར། ཀྲུང་གོའི་བཟོ་ཞིང་དམར་དམག་དཔུང་རུ་བཞི་བ་ནུབ་ཏུ་བསྐྱོད་ནས། ཟླ4བའི་ཚེས26ཉིན། སྣེ་ཁྲིད་དམག་དཔུང་རྫོང་ཁོངས་སུ་འཛུལ་པ་དང་། ཟླ5པའི་ཚེས15ཉིན་གྱི་དགུང་མོར་གྲོང་ཁྱེར་བཙན་འཛིན་བྱས་ཤིང་། ཚེས16ཉིན། དམར་དམག་དཔུང་རུ་དགུ་ཡི་ཧྲི་ཐོན25དང་། དམར་དམག་དཔུང་རུ30ཡི་ཧྲི་ཐོན80གཉིས་རྨེན་ཅང་གཙང་བོའི་ཤར་རྒྱུད་དེད་དེ་ལྷོར་སོང་ནས་ཝའེ་ཀྲོའུ་བཙན་ལེན་བྱས། ཚེས20ཉིན་དམར་དམག་ཧྲི25ཡིས་རྨེན་ཅང་གཙང་བོ་བརྒལ་ནས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཐུའུ་མོན་གཡུལ་འགྱེད།

སྤྱི་ལོ1935ལོའི་དཔྱིད་ཀར། དམར་དམག་ཕྱོགས་ཁག་བཞི་བ་ཅ་ལིང་གཙང་བོ་བརྒལ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དཔུང་འཇུག་བྱེད་སྐབས། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་ཁུལ་མའོ་རྫོང་ཐུའུ་མོན་ཡུལ་ཚོར་ཁྲོན་དམག་དང་དམག་འཐབ་བྱས་ཏེ།གོ་མིན་ཏང་གི་ཐུའུ་མོན་བཀག་སྡོམ་དང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་པའེ་ཁྲོན་གྲོག་ལུང་སྲུང་བའི་འཆར་གཞི་ཐལ་བའི་རྡུལ་དུ་བརླགས་ནས། རྒྱལ་ཁའི་ངང་མའོ་རྫོང་དུ་དཔུང་སྐྱོད་བྱས་ཏེ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་དམར་དམག་ལ་བསུ་བ་ཞུས་པ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

མའོ་བྱང་དུས་འགྱུར།

མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲི་ལོ31པའི་ཟླ4བའི་ཟླ་སྨད་དུ། ཆེད་བསྔགས་མི་སྣ་མངགས་ཏེ་ཚན་ལི་ཡུལ་ཚོ་རུ་ཉལ་ཐ་མེད་པར་གཏོང་བར་སོང་། འོན་ཀྱང་ཁོ་ཚོ་སོང་བའི་ས་ཆར་འཕྲོག་བཅོམ་དང་། བུ་མོ་ལ་བཙན་གཡེམ་དང་རྒྱན་ཆ་སོགས་བཙན་འཕྲོག་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ངན་ཚད་མེད་བྱས་པས། ཆའང་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བློ་རུ་མ་བབས་པས་ཡར་ལངས་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་འཐབ་རྩོད་བསླངས། མཐར་སྲིད་གཞུང་སོགས་ནང་ཞུགས་ནས་ངོ་རྒོལ་དཔུང་སྡེས་ཕམ་ནས་མཇུག་རྫོགས་སོ།། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 茂北事变 ས་གནས། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མའོ་རྫོང་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཚན་ལི་ཡུལ་ཚོ།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་བའི་གསར་བརྗེ།

དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་བའི་གསར་བརྗེ་ནི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་ནན་ཅིན་རྒྱལ་དམངས་སྲིད་གཞུང་ཕམ་པར་བཏང་སྟེ་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གཙོས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་དམངས་ཀུན་གྱིས་ཡུན་རིང་རེ་བའི་རང་བཙན་དང་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཀྲུང་གོ་གསར་བ་ཞིག་དབུ་བརྙེས་སུ་བཅུག་པ་དེ་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་བའི་གསར་བརྗེ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 新民主主义革命 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། New Democratic Revolution དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1919ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ1949ལོའི་བར། ས་གནས། ཀྲུང་གོ། ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ནང་འཁྲུག

འཇའ་འགོག་དམག་འཁྲུག་མཇུག་རྫོགས་རྗེས་སུ་ཅང་ཅེ་ཧྲི་ཡིས་གུང་ཁྲན་ཏང་ལ་ཞི་བདེ་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་ནང་འཁྲུག་བསླང་བའི་གོ་གུང་བར་གྱི་དམག་འཁྲུག་དེ་ལ་ཟེར། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ནང་འཁྲུག རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 内战 འཇའ་འགོག་རྒྱལ་ཁའི་རྗེས་ཀྱི་གནས་བབ། འཇའ་འགོག་དམག་འཁྲུག་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྗེས། ཅང་ཅེ་ཧྲིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ནང་འཁྲུག་བསླང་བར་སྟ་གོན་བྱས་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཞི་བདེར་རེ་བའི་གནོན་ཤུགས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ནང་འཁྲུག་གི་སྟ་གོན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་མེད་པའི་དབང་གིས། “ཞི་བདེ་ཡིན་ཁུལ་དང་ནང་འཁྲུག་ཤ་སྟག”གི་འཐབ་ཇུས་བཀོད།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཕིང་རང་གཡུལ་འགྱེད།

ཕིང་རང་གཡུལ་འགྱེད་ནི་ལི་ཧུང་ཀྲང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཤིང་རྟ་ལོའི་ཀྲུང་འཇའ་དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ་གཡུལ་འགྱེད་ཆེན་པོ་བཞི་བྱས་པའི་ནང་གི་དང་པོ་དེ་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ཕིང་རང་གཡུལ་འགྱེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 平壤之战 ས་གནས། ཕིང་རང་། དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1893 ངོ་སྤྲོད། ཕིང་རང་བཅའ་སྲུང་བྱེད་པའི་ཆིང་དམག་གིས་ལི་ཧུང་ཀྲང་གི“སྔོན་ལ་འགོག་སྲུང་གི་གནས་བབ་བརྟན་པོ་ཡོང་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་ཕར་རྒོལ་བྱེད་པར་བསམ་བློ་གཏོང་བའི”བཀའ་དང་ལེན་བྱས་པས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

རྒྱ་མཚོ་སེར་པོའི་གཡུལ་འགྱེད།

རྒྱ་མཚོ་སེར་པོའི་གཡུལ་འགྱེད་ནི་ལི་ཧུང་ཀྲང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཤིང་རྟ་ལོའི་ཀྲུང་འཇའ་དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ་གཡུལ་འགྱེད་ཆེན་པོ་བཞི་བྱས་པའི་ནང་གི་གཉིས་པ་དེ་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། རྒྱ་མཚོ་སེར་པོའི་གཡུལ་འགྱེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 黄海海战 ས་གནས། རྒྱ་མཚོ་སེར་པོའི་ཤར་རྒྱུད་མངའ་ཁོངས། དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1894 ངོ་སྤྲོད།  ཕིང་རང་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ། པེ་དབྱང་དམག་གྲུ་རུ་ཁག་གིས་ཀོ་རོགས་དམག་དཔུང་ཞིག་ཏ་ཏུང་ཀོའུ་བར་དུ་བསྐྱལ་རྗེས་ཕྱིར་ལོག་ཁར་འཇའ་ཕན་གྱི་དམག་གྲུས་བཀག

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ལིའོ་ཧྲེང་གཡུལ་འགྱེད།

སྤྱི་ལོ1948ལོའི་སྟོན་ཁར། དགྲ་དང་རང་རེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཐད་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་དམག་འཐབ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་སླེབས་བྱུང་སྙམ་ནས། གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་གཡུལ་འགྱེད་ཆེན་པོ་གསུམ་སྤེལ་ཅིང་། ལིའོ་ཧྲེང་གཡུལ་འགྱེད་ནི་དེའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ལིའོ་ཧྲེང་གཡུལ་འགྱེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 辽沈战役 ས་གནས། དེང་གི་ཅི་ལེན། དགྲ་ཕྱོགས། གོ་མིན་ཏང་གི་དམག དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1948ལོའི་ཟླ9པའི་ཚེས12ནས་ཟླ11པའི་ཚེས2ཉིན་བར།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

བཅུ་པའི་ཚེས་བཅུའི་ཆོད་ཡིག

བཅུ་པའི་ཚེས་བཅུའི་ཆོད་ཡིག་ནི་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འཐུས་ཚབ་ཚོགས་པ་དང་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གཉིས་ཀྱིས་ཁྲུང་ཆིང་དུ་ཉིན43རིང་གི་གྲོས་མོལ་བརྒྱུད་དེ་བཞག་པའི་སྤྱི་ལོ1945ལོའི་ཟླ10པའི་ཚེས10ཉིན་གྱི་གྲོས་མཐུན་ཆོད་ཡིག་དེ་ལ་ཟེར། བོད་ཡིག་གི་མིང་། བཅུ་པའི་ཚེས་བཅུའི་ཆོད་ཡིག རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 双十协定 མིང་རྟགས་འགོད་དུས། སྤྱི་ལོ1945ལོའི་ཟླ10པའི་ཚེས10ཉིན། དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1945ལོའི་ཟླ8པའི་ཚེས29ཉིན་ནས་ཟླ10པའི་ཚེས10ཉིན་བར། འཇའ་འགོག་རྒྱལ་ཁའི་རྗེས་ཀྱི་གནས་བབ།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཕིང་ཅིན་གཡུལ་འགྱེད།

སྤྱི་ལོ1948ལོའི་སྟོན་ཁར། དགྲ་དང་རང་རེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཐད་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་དམག་འཐབ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་སླེབས་བྱུང་སྙམ་ནས། གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་གཡུལ་འགྱེད་ཆེན་པོ་གསུམ་སྤེལ་ཅིང་། ཕིང་ཅིན་གཡུལ་འགྱེད་ནི་དེའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ཕིང་ཅིན་གཡུལ་འགྱེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 平津战役 ས་གནས། ཕིང་ཅིན་ས་ཁུལ། དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1948ལོའ་ཟླ11ཚེས9ནས་སྤྱི་ལོ1949ལོའི་ཟླ1པོའི་ཚེས31ཉིན་བར། དགྲ་ཕྱོགས་དམག

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཐེན་ཅིན་ཆིངས་ཡིག

ཐེན་ཅིན་ཆིངས་ཡིག་ནི་དབྱིན་ཇི་དང་ཧྥ་རན་སེ། ཨ་མེ་རི་ཁ། ཨུ་རུ་སུ་བཅས་རྒྱལ་བཞི་ཡིས་བཙན་གྱིས་ཀྲུང་གོར་བཞག་པའི་ཆིངས་ཡིག་ཅིག་ཡིན་ལ། འདི་ནི་བཙན་རྒྱལ་པས་ཀྲུང་གོའི་ཆིང་སྲིད་གཞུང་ལ་བཞག་པའི་འདྲ་མཉམ་མིན་པའི་ཆིངས་ཡིག་གཉིས་པ་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ཐེན་ཅིན་ཆིངས་ཡིག རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 天津条约 ཆིངས་ཡིག་འཇོག་ཡུལ། དབྱིན་ཇི། ཧྥ་རན་སེ། ཨ་མེ་རི་ཁ། ཨུ་རུ་སུ། དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1858 ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས།  སྤྱི་ལོ1858ལོར། ཨ་མེ་རི་ཁ་དང་ཨུ་རུ་སུ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་ཚབ་པ་དབྱིན་ཧྥ་མཉམ་འབྲེལ་དམག་གྲུ་རུ་ཁག་དང་ལྷན་དུ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་དེ་ཐེན་ཅིན་གྱི་པའེ་ཧོ་ཆུ་བོའི་འབབ་མདོར་འབྱོར།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཞི་བདེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ས་ཞིང་ལམ་ལུགས།

ཞི་བདེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ས་ཞིང་ལམ་ལུགས་ནི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་ཞིང་བདག་གྲལ་རིམ་གྱི་ས་ཞིང་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བཟོས་ཏེ་ཞིང་བར་ས་ཞིང་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་རེ་འདུན་སྐོང་བའི་ས་ཞིང་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ཞི་བདེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ས་ཞིང་ལམ་ལུགས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 天朝田亩制度 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Celestial field system སྣེ་ཁྲིད་པ། ཧུང་ཞོའུ་ཆོན། དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1853 ནང་དོན།  ཞིང་བའི་ས་ཞིང་འཐོབ་འདོད་ཀྱི་རེ་འདུན་སྐོང་ཆེད། སྤྱི་ལོ1853ལོའི་དགུན་ཁར་ཞི་བདེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས《ཞི་བདེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ས་ཞིང་ལམ་ལུགས》ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

པེ་ཅིན་ཆིངས་ཡིག

པེ་ཅིན་ཆིངས་ཡིག་ནི་དབྱིན་ཧྥ་མཉམ་འབྲེལ་དམག་དཔུང་གིས་ཆིང་སྲིད་གཞུང་ལ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བཞག་པའི་འདྲ་མཉམ་མིན་པའི་ཆིངས་ཡིག་ཅིག་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། པེ་ཅིན་ཆིངས་ཡིག རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 北京条约 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། The Treaty of Beijing དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1860 ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས།  སྤྱི་ལོ1860ལོར། དབྱིན་ཧྥ་མཉམ་འབྲེལ་དམག་དཔུང་གིས་ཡང་བསྐྱར་ཐེན་ཅིན་བཙན་བཟུང་བྱས། ལམ་ཁ་ཡོངས་ནས་སྲེག་གསོད་འཕྲོ་གསུམ་བྱེད་ཞོར་དུ་པེ་ཅིན་ལ་བཅར།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ལིའོ་ཏུང་གཡུལ་འགྱེད།

ལིའོ་ཏུང་གཡུལ་འགྱེད་ནི་ལི་ཧུང་ཀྲང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཤིང་རྟ་ལོའི་ཀྲུང་འཇའ་དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ་གཡུལ་འགྱེད་ཆེན་པོ་བཞི་བྱས་པའི་ནང་གི་གསུམ་པ་དེ་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ལིའོ་ཏུང་གཡུལ་འགྱེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 辽东战役 ས་གནས། ལིའོ་ཏུང་། དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1894 ངོ་སྤྲོད།  རྒྱ་མཚོ་སེར་བོའི་འཁྲུག་ཆེན་གྱི་རྗེས་སུ། འཇའ་དམག་གིས་ལམ་ཁག་གཉིས་སུ་བགོས་ནས་ཀྲུང་གོར་དཔུང་འཇུག་བྱས།  ལམ་ཁག་གཅིག་གིས་ཀོ་རི་ཨ་ནས་ཡ་ལུའུ་ཅང་གཙང་བོར་བརྒལ་ཏེ་ལིའོ་ཏུང་དུ་དཔུང་འཇུག་བྱས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

བཅིངས་འགྲོལ་དམག་འཁྲུག

བཅིངས་འགྲོལ་དམག་འཁྲུག་ནི་སྤྱི་ལོ1945ལོའི་ཟླ8པ་ནས་སྤྱི་ལོ1949ལོའི་ཟླ9པའི་བར་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་གིས་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་མགོ་ཁྲིད་འོག་གོ་མིན་ཏང་གི་དབང་སྒྱུར་མགོ་སྟེང་སློག་པ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་བཅིངས་འགྲོལ་བྱེད་པའི་དམག་འཁྲུག་ཅིག་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། བཅིངས་འགྲོལ་དམག་འཁྲུག རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 解放战争 མགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོ། མའོ་ཙེ་ཏུང་། ཀྲུའུ་ཏེ། ལིན་པའོ་སོགས། དགྲ་ཕྱོགས། ཀྲུང་གོ་གོ་མིན་ཏང་། ས་གནས། ཀྲུང་གོའི་སྐམ་ས་ཆེན་མོ། དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1946ལོའི་ཟླ6པ་ནས་སྤྱི་ལོ1955ལོའི་ཟླ2པ། ནང་འཁྲུག་བྱུང་ཚུལ།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

བཟོ་ཞིང་གི་དྲག་པོའི་འོས་ལངས།

སྤྱི་ལོ1927ལོའི་ཟླ8པའི་ཚེས1ཉིན། ཀྲོའུ་ཨེན་ལའེ་དང་ཧོ་ལུང་། ཡེ་ཐིང་། ཀྲུའུ་ཏེ། ལིའུ་པོ་ཁྲེང་སོགས་ཀྱིས་གསར་བརྗེའི་དམག་དཔུང་ལ་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ནན་ཁྲང་ནས་འོས་ལངས་བྱས་པ་ལ་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 工农武装割据 འགོ་ཁྲིད་པ། མའོ་ཙེ་ཏུང་། ལྟེ་བའི་ནང་དོན། ས་ཞིང་གསར་བརྗེ། ངོ་སྤྲོད། གསར་བརྗེ་ཆེན་པོར་ཕམ་ཉེས་ཐེབས་པའི་ཡིད་སྐྱོ་བའི་བསླབ་བྱ་ལས། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་འཛིན་དགོས་པའི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་ཐོག་མར་ངོས་ཟིན།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

དམངས་གསུམ་རིང་ལུགས།

སྤྱི་ལོ1905ལོར། སུན་ཀྲུང་ཧྲན་གྱིས་ཧོང་ཞིན་དང་སུང་ཅའོ་རེན་སོགས་དང་ལྷན་དུ་འཇར་ཕན་ཏུང་ཅིན་ནས་ཀྲུང་གོའི་མནའ་མཐུན་ཚོགས་པ་བཙུགས། 《ཀྲུང་གོའི་མནའ་མཐུན་ཚོགས་པའི་སྤྱིའི་སྒྲིག་ཡིག》ཏུ། སུན་ཀྲུང་ཧྲན་གྱིས་མཉྫུ་མཐར་སྐྲོད་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་སླར་གསོ། མིན་གོ་གསར་འཛུགས། ས་དབང་ཆ་སྙོམས་བཅས་བྱེད་པའི་མནའ་མཐུན་ཚོགས་པའི་རྩ་འཛིན་བཏོན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 三民主义 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Three Principles of the People འགོ་ཁྲིད་པ། སུན་ཀྲུང་ཧྲན། དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1906ལོའི་ཟླ12པའི་ཚེས2ཉིན།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

མི་སེར་དོན་གསུམ་རིང་ལུགས།

སྲུང་ཀྱང་ཧྲན་གྱིས་མི་རིགས་དང་དམངས་དབང་། དམངས་འཚོ་བཅས་རིང་ལུགས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་རྒྱས་བཤད་མཛད་ཅིང་། བསྡུས་མིང་ལ་མི་སེར་དོན་གསུམ་རིང་ལུགས་ཟེར། བོད་ཡིག་གི་མིང་། མི་སེར་དོན་གསུམ་རིང་ལུགས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 三民主义 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Three Principles of the People དར་སྤེལ་གཏོང་མཁན། སུན་ཀྲུང་ཧྲན། སྤེལ་བའི་དུས་ཚོད། སྤྱི་ལོ1906ཟླ12པའི་ཚེས2ཉིན། བསམ་བློའི་སྲོག་ཤིང་། མི་རིགས། དམངས་དབང་། དམངས་འཚོ།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

སྲིད་གསར།

སྤྱི་ལོ1901ལོར་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམ་པ་དང་། དབང་བསྒྱུར་གྲལ་རིམ་ནང་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་ཁག་སོ་སོར་སེམས་གསོ་བྱེད་པ། མི་རིགས་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་བར་གྱི་འགལ་བ་ཞི་ལྷོད་དུ་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ལག་བསྟར་བྱས་ཤིང་། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དེར་སྲིད་གསར་ཟེར། བོད་ཡིག་གི་མིང་། སྲིད་གསར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 新政 ཁོངས་གཏོགས། ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས། ལོ་ཚིགས། སྤྱི་ལོ1901ལོར། ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། 《ལྕགས་གླང་ལོའི་ཆིངས་ཡིག》བཞག་རྗེས་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོར་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པ་དེ་དུས་རིམ་གསར་བ་ཞིག་ཏུ་སླེབས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཨྭ་ཀའོ་པའེ་དོན་རྐྱེན།

ཨྭ་ཀའོ་པའེ་དོན་རྐྱེན་ནི་དུས་རབས19བའི་ལོ་རབས70ལ་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ཧོ་ཧན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམག་དཔོན་ཨཱ་ཀའོ་པའེ་ཡིས་ཀྲུང་གོའི་ཞིན་ཅང་ས་ཆར་བཙན་འཛུལ་བྱས་པའི་དོན་རྐྱེན་ལ་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 阿古柏事件 ཁོངས་གཏོགས། དམག་དོན། དུས་སྐབས། དུས་རབས19བའི་ལོ་རབས70 དོན་རྐྱེན། ཞིན་ཅང་ས་ཁུལ་གྱི་བཙན་འཛུལ། ངོ་སྤྲོད།  ཨྭ་ཀའོ་པའེ་དོན་རྐྱེན་ནི་དུས་རབས19བའི་ལོ་རབས70ལ་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ཧོ་ཧན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམག་དཔོན་ཨཱ་ཀའོ་པའེ་ཡིས་ཀྲུང་གོའི་ཞིན་ཅང་ས་ཆར་བཙན་འཛུལ་བྱས་པའི་དོན་རྐྱེན་ལ་ཟེར།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

དངུལ་སྒོར།

མིང་དང་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་ཚོང་རའི་ཁྲོད་དུ་བེད་སྤྱོད་པའི་དངུལ་དཀར་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཐོན་པའི་དངུལ་སྒོར་ལ་ཕྱི་དངུལ་དང་། ཀྲུང་གོ་རང་རྒྱལ་ནས་བཟོས་པའི་དངུལ་ལ་དངུལ་སྒོར་ཞེས་འབོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 银元 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། SILVERDOLLAR དུས་སྐབས། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་ནས་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས། ཁོངས་གཏོགས། དངུལ་སྒོར། ངོ་སྤྲོད།  མིང་དང་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་ཚོང་རའི་ཁྲོད་དུ་བེད་སྤྱོད་པའི་དངུལ་དཀར་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཐོན་པའི་དངུལ་སྒོར་ལ་ཕྱི་དངུལ་དང་། ཀྲུང་གོ་རང་རྒྱལ་ནས་བཟོས་པའི་དངུལ་ལ་དངུལ་སྒོར་ཞེས་འབོད།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཉའེ་དམག

ཉའེ་དམག་ནི་ཞི་བདེ་གནམ་རྒྱལ་དུས་སྐབས་སུ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འོས་ལངས་དམག་ལ་ཟེར། ཉའེ་ཞེས་བྱང་ཁུལ་གྱི་ལུང་སྐད་ཞིག་སྟེ་ཕྱོགས་ཁག་གཅིག་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 捻军 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། the Nian Army དུས་སྐབས། ཆིང་རྒྱལ་རབས། ཁོངས་གཏོགས། དམག་དོན། ངོ་བོ། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གསང་བའི་རྩ་འཛུགས། ངོ་སྤྲོད། ཉའེ་དམག་ནི་ཞི་བདེ་གནམ་རྒྱལ་དུས་སྐབས་སུ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འོས་ལངས་དམག་ལ་ཟེར། ཉའེ་ཞེས་བྱང་ཁུལ་གྱི་ལུང་སྐད་ཞིག་སྟེ་ཕྱོགས་ཁག་གཅིག་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྟན།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཀྲུང་ཧྭ་མིན་གོ

ཀྲུང་ཧྭ་མིན་གོ་ནི་ཆིང་སྲིད་གཞུང་བསྣུབས་པ་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་པའི་བར་གྱི་ཀྲུང་གོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་དང་སྲིད་ལོ་སྟེ་བསྡུས་མིང་ལ་མིན་གོ་ཞེས་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 中华民国 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Republic of China བསྡུས་མིང་། མིན་གོ། ཁོངས་གཏོགས། རྒྱལ་ཁབ། དུས་སྐབས། སྤྱི་ལོ1912-1949ལོ། ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས། ཙུང་ཐུང་ལམ་ལུགས། སྤྱི་མཐུན་ལམ་ལུགས། རྒྱལ་ས། ནན་ཅིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད། སུན་ཀྲུང་ཧྲན།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཧོང་ཕུའུ་དམག་དཔོན་སློབ་གྲྭ།

ཧོང་ཕུའུ་དམག་དཔོན་སློབ་གྲྭ་ནི་གོ་གུང་ཐེངས་དང་པོར་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་སུན་ཀྲུང་ཧྲན་གྱིས་བཙུགས་པའི་སྐམ་དམག་དམག་དཔོན་སློབ་གྲྭར་ཟེར་ཞིང་། ཀོང་ཀྲོའུ་ཧོང་ཕུའུ་ས་ཆ་རུ་བཙུགས་ཡོད་པས་རྒྱུན་དུ་ཧོང་ཕུའུ་དམག་དཔོན་སློབ་གྲྭ་ཞེས་འབོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 中国国民党陆军军官学校 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Whampoa Military Academy བསྡུས་མིང་། ཧོང་ཕུའུ་དམག་དཔོན་སློབ་གྲྭ། ཁོངས་གཏོགས། སློབ་གྲྭ། དུས་སྐབས། སྤྱི་ལོ1929ལོ། ཐོག་མའི་སློབ་གཙོ། ཅང་ཅེ་ཧྲི།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཀྲུང་གོའི་མནའ་མཐུན་ཚོགས་པ།

ཀྲུང་གོའི་མནའ་མཐུན་ཚོགས་པ་ནི་ཀྲུང་གོ་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་གྱི་གསར་བརྗེའི་སྲིད་ཏང་སྟེ། བསྡུས་མིང་ལ་མནའ་མཐུན་ཚོགས་པ་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 中国同盟会 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Chinese Alliance;The United League of China མིང་གཞན། ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེ་མནའ་འབྲེལ་ཚོགས་པ། དུས་སྐབས། སྤྱི་ལོ1905ལོ། ངོ་སྤྲོད།  ཀྲུང་གོའི་མནའ་མཐུན་ཚོགས་པ་ནི་ཀྲུང་གོ་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་གྱི་གསར་བརྗེའི་སྲིད་ཏང་སྟེ། བསྡུས་མིང་ལ་མནའ་མཐུན་ཚོགས་པ་ཟེར།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཚོང་དོན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།

ཚོང་དོན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནི་ཉེ་རབས་ཀྲུང་གོའི་རིག་གནས་བྱ་གཞག་ལས་ཁུངས་གཙོ་བོ་དང་དཔེ་སྐྲུན་ཁེ་ལས་ཆེས་ཆེ་ཤོས་ཏེ། སྤྱི་ལོ1897ལོར་ཞ་རའི་ཧྥང་སོགས་ཀྱིས་ཧྲང་ཧེ་ནས་བཙུགས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1903ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཡོངས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་དང་། ཞང་ཀང་། སིང་ག་ཕོར་སོགས་སུ་ཡན་ལག་ཁང་ཡང་བཙུགས་སོ། ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 商务印书馆 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། The Commercial Press དུས་སྐབས། སྤྱི་ལོ1897ལོ། ཁོངས་གཏོགས། དཔེ་སྐྲུན་ལས་རིགས། ངོ་སྤྲོད།  ཚོང་དོན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནི་ཉེ་རབས་ཀྲུང་གོའི་རིག་གནས་བྱ་གཞག་ལས་ཁུངས་གཙོ་བོ་དང་དཔེ་སྐྲུན་ཁེ་ལས་ཆེས་ཆེ་ཤོས་ཏེ། སྤྱི་ལོ1897ལོར་ཞ་རའི་ཧྥང་སོགས་ཀྱིས་ཧྲང་ཧེ་ནས་བཙུགས་པ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

རུང་ཚང་གི་ཁེ་ལས།

རུང་ཚང་གི་ཁེ་ལས་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཉེ་རབས་མི་རིགས་བཟོ་ཚོང་ལས་རིགས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ལྟ་བུ་སྟེ། རུང་ཙུང་ཅིན་དང་རུང་ཏེ་ཧྲེང་གཅེན་གཅུང་གཉིས་ཀྱིས་གཉེར་བའི་ཁེ་ལས་ལ་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 荣氏企业 ཁོངས་གཏོགས། ཁེ་ལས། དུས་སྐབས། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་དུས་མཇུག ལས་རིགས། མི་རིགས་ཁེ་ལས་ཚོགས་པ། ངོ་སྤྲོད།  རུང་ཚང་གི་ཁེ་ལས་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཉེ་རབས་མི་རིགས་བཟོ་ཚོང་ལས་རིགས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ལྟ་བུ་སྟེ། རུང་ཙུང་ཅིན་དང་རུང་ཏེ་ཧྲེང་གཅེན་གཅུང་གཉིས་ཀྱིས་གཉེར་བའི་ཁེ་ལས་ལ་ཟེར།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།