ཏིང་ཚོན་མི།

སྤྱི་ལོ1954ལོར་ཨར་ལས་པས་རྡོ་ཆས་དང་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་པ་རེད། རྙེད་ཡུལ་ནི་ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་ཞང་ཧྥུན་རྫོང་ཏིང་སྡེ་བ་ནས་གནའ་ཤུལ་རྙེད་ལ་བྱིས་པ་ལོ་བཅུ་ཡས་མས་ཞིག་གི་སོ་རུས་འགྱུར་རྡོ་གསུམ་དང་རྡོ་ཆས2000ལྷག སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་མང་པོ་རྙེད་པ་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 丁村人 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Dingcun man རྙེད་ཡུལ། ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་ཞང་ཧྥིན་རྫོང་ཏིང་ཚོན། རྙེད་དུས། སྤྱི་ལོ1953ལོ། དུས་ཡུན། ད་ལྟའི་བར་ལོ་ཁྲི12ནས10བར།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

གོ་གནས་གཞན་སྤྲོད་ལམ་ལུགས།

གོ་གནས་གཞན་སྤྲོད་ལམ་ལུགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་གནའ་དུས་སུ་ཚོ་བའི་འགོ་བ་དེ་ཚོ་མི་ཡོངས་ཀྱིས་དམངས་གཙོས་བདམས་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་སྟེ། ཚོ་བའི་མནའ་འབྲེལ་ལ་མནའ་འབྲེལ་གྲོས་འདུ་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། གྲོས་མི་ནི་རུས་རྒྱུད་ཚོ་བའི་འགོ་བ་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 禅让制 བྱུང་དུས། གོང་མའམ་བཙན་ལྔའི་སྐབས། ངོ་སྤྲོད། གོ་གནས་གཞན་སྤྲོད་ལམ་ལུགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་གནའ་དུས་སུ་ཚོ་བའི་འགོ་བ་དེ་ཚོ་མི་ཡོངས་ཀྱིས་དམངས་གཙོས་བདམས་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་སྟེ། ཚོ་བའི་མནའ་འབྲེལ་ལ་མནའ་འབྲེལ་གྲོས་འདུ་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཞ་རྒྱལ་རབས།

ཞ་རྒྱལ་རབས་ནི་ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་རྒྱལ་རབས་དང་པོ་རེད། བཤད་རྒྱུན་ལྟར་ན་ཡུས་ཀྱིས་ཚོ་བའི་གོ་གནས་ཀྱི་འདེམས་སྒུག་འོས་མི་ལ་ཀའོ་ཐོ་དང་པོ་ཡུས་ཞེས་པའི་མི་གཉིས་འདམས་ཀྱང་། ཚེ་ལས་འདས་རྗེས་ཁོའི་བུ་ཆི་ཟེར་བ་དེས་རྒྱལ་པོའི་གོ་གནས་བཟུང་ཏེ་ཞ་རྒྱལ་རབས་བཙུགས་པར་བཤད། ཞ་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཆེས་ཐོག་མའི་རྒྱལ་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། དབང་སྒྱུར་བའི་འདོད་བློ་མཚོན་པའི་དམག་མི་དང་ཁྲིམས་ལུགས། བཙོན་ཁང་སོགས་བཙུགས། ཞ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་མགོར་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཧྲའོ་ཁང་གི་དུས་སུ་ད་གཟོད་ཕྱིར་བླངས་པ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཧྥ་ལུགས།

ཧྥ་ལུགས་ནི་ཀྲན་གོའི་དུས་སྐབས་སུ་བསམ་བློའི་སྙིང་བོར་ཁྲིམས་ལུགས་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། བསམ་བློ་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་ཁྲུན་ཆིའུ་དུས་ཀྱི་ཀན་ཀྲའོ་དང་ཙི་ཁྲན་སོགས་ཡིན་པར་སྙམ་སྟེ། ཀྲན་གོའི་དུས་མགོའི་ལི་ཁུའེ་དང་ཝུའུ་ཆི། ཧྲང་དབྱང་སོགས་ཀྱིས་གསར་དུ་གཏོད་པ་དང་། ཀྲན་གོའི་དུས་མཇུག་གི་ཧན་ཧྥེ་ཙིས་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞུང་ཆ་ཚང་ཞིག་དང་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་མ་ལག་བཙུགས་པ་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 法家 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Legalists དུས་སྐབས། ཞན་ཆིན། ཧན་ནུབ་མ། ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་མཇུག

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ས་བགོས་དབང་སྤྲོད་ལམ་ལུགས།

ས་བགོས་དབང་སྤྲོད་ལམ་ལུགས་ནི་ཀྲུང་དབྱང་དབང་བསྒྱུར་པས་ས་ཞིང་རྣམས་རྒྱལ་རིགས་དང་སྐུ་དྲག བློན་པོ་བྱས་རྗེས་ཅན་སོགས་ལ་བགོ་བའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཤིག རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 分封制 མིང་གཞན། ས་བགོས་དབང་སྤྲོད་ལམ་ལུགས་སམ་བཀས་བཀོད་ལམ་ལུགས། ཁོངས་གཏོགས། ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས། དམིགས་ཡུལ། མཐའ་མཚམས་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཚོས་འཛིན་ལ་ཤུགས་བསྣོན་པ། ཞན་ཆ། རྒྱལ་ཕྲན་བར་བརྒྱུད་བརྒྱུད་ནས་སྟོབས་ཤུགས་ཆེར་བསྐྱེད་དེ་བཙན་བདག་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས། ངོ་སྤྲོད། ཀྲུང་གོའི་གནའ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་སོ་སོས་མངའ་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་བཙུགས་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཀྲོའུ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་རྒྱལ་ཕྲན་ཆི་དང་ལུའུ།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

དར་ཚོ་བརྒྱད་ཀྱི་ལམ་ལུགས།

དར་ཚོ་བརྒྱད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དམག་དོན་ལམ་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩ་སྟེ། དར་ཚོ་བརྒྱད་ནི་ཆི་སེར་པོ་དང་དཀར་པོ། དམར་པོ། སྔོན་པོ་བཅས་རེད། དེའི་རྗེས་སུ་གོང་གི་ཁ་དོག་བཞི་བོའི་སྟེང་ཤན་བཏང་བས་དར་ཚོ་བརྒྱད་ཅེས་ཟེར། ནུའུ་ཨེར་ཧ་ཁྲིས་ཐོག་མར་བཙུགས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 八旗 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Banner system དུས་སྐབས། སྤྱི་ལོ1615ལོ། གསར་འཛུགས་མཁན། ནུའུ་ཨེར་ཧ་ཁྲི། རིགས་དབྱེ། ཆི་སེར་པོ་དང་དཀར་པོ། དམར་པོ། སྔོན་པོ་བཅས་རེད། དེའི་རྗེས་སུ་གོང་གི་ཁ་དོག་བཞི་བོའི་སྟེང་དུ་ཤན་བཏང་བས་དར་ཚོ་བརྒྱད་ཅེས་ཟེར།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

མིང་རྒྱལ་རབས།

མིང་རྒྱལ་རབས་ནི་ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་བཙུགས་པའི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཆེས་རྗེས་མ་དེ་རེད། ཀྲུའུ་ཡོན་ཀྲང་ནས་བཟུང་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་གོང་མའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས་ལ་ཤུགས་བསྣན་པས་གོང་མའི་དབང་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཧྲི་མུའུ་དུས་འགྱུར་གྱི་རྗེས་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཉམས་རྒུད་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཉུག་རུམ་པས་སྲིད་ལ་ཐེ་གཏོགས་བྱས། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་མཇུག་ཏུ་ནང་ཁུལ་གྱི་འགལ་བ་ཛ་དྲག་ཏུ་གྱུར་ཞིང་། སྤྱི་ལོ1644ལོར་ལི་ཙི་ཁྲེང་གི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་ཞིང་པའི་འོས་ལངས་དམག་པེ་ཅིང་ལ་སླེབས་ཏེ་མིང་རྒྱལ་རབས་བསྣུབས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

རྒྱལ་རབས་ལྔ་དང་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ།

རྒྱལ་རབས་ལྔ་དང་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་ནི་ཐང་དང་སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བར་སྐབས་ཏེ་སྤྱི་ལོ902ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ979ལོའི་བར་བྱུང་བའི་ཁ་ཐོར་བཅད་བཟུང་གི་སྲིད་དབང་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་སྟེ། ཐང་བསྣུབས་རྗེས་ཀྲུང་ཡོན་ས་ཆ་རུ་སྔ་གཞུག་ཏུ་རྒྱལ་རབས་ལྔ་དང་། ཧྲུའུ་ནུབ་དང་འབྲི་ཆུའི་ལྷོ་རྒྱུད། རི་བོ་ཞིན་ཨན་ལིན་གྱི་ལྷོ་རྒྱུད། རྨ་ཆུའི་ཤར་ཕྱོགས་བཅས་སུ་སྲིད་དབང་བཅུ་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 五代十国 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Five Dynasties and Ten Kingdoms བསྡུས་མིང་། རྒྱལ་རབས་ལྔ། ཁོངས་གཏོགས་གླིང་ཆེན།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

སྲིད་བློན་ལམ་ལུགས།

འདིར་རྒྱལ་རབས་མང་པོར་རྒྱུད་འཛིན་དང་སོར་བཞག་བྱས་ཏེ་ཡོང་བའི་སྲིད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ལ་ཉམས་རྒུད་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་ཉུང་ཙམ་བཀོད་ཡོད། བོད་ཡིག་གི་མིང་། སྲིད་བློན་ལམ་ལུགས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 宰相制度 སྲིད་བློན་ལམ་ལུགས་དོར་ཚུལ།  མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་མགོར་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་སྔར་སྲོལ་བཞིན་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་དབྱང་དུ་བཀའ་སྲིད་སྒྲོག་སྤེལ་ཁང་བཙུགས་ཤིང་། གཡས་གཡོན་ཕྱིང་སང་བློན་ཆེན་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་སྡེ་དྲུག་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ལས་དོན་ལ་དོ་དམ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས།

སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས་ནི་ཧན་རྒྱལ་རབས་ནས་ཡོན་རྒྱལ་རབས་བར་དུ་རིམ་བཞིན་འགྱུར་བའི་གོང་མ་དང་སྲིད་བློན་དག་གིས་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་ཆ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 君主专制制度 སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རིམ་འགྱུར། ཧན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་མགོར། ཇུས་ཐག་གཅོད་པ་དང་ཁྲིམས་འཛིན། སྲིད་འཛིན་བཅས་ཀྱི་དབང་ཆ་ཆེན་པོ་དེ་ཕྱིང་སང་བློན་ཆེན་གཅིག་པུས་བཟུང་ཡོད་ལ། གོ་གནས་མཐོ་ཞིང་དབང་ཆ་ཆེ།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཧོང་ཏིའི་ལམ་ལུགས།

ཧོང་ཏིའི་ལམ་ལུགས་ནི་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཡིང་ཀྲེང་གིས་རང་ཉིད་ལ་ཧོང་ཏི་ཞེས་པའི་པའི་ཆོ་ལོ་བསྩལ་རྗེས་ཀྲུང་དབྱང་ནས་ས་གནས་བར་དུ་ཀུན་གྱིས་བརྩི་སྲུང་བྱེད་པའི་དཔོན་པོའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་བཙུགས་པ་དེ་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ཧོང་ཏིའི་ལམ་ལུགས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 皇帝制 རྒྱལ་རབས། ཆིན་རྒྱལ་རབས། རྒྱལ་བོ། གོང་མ་ཡིང་ཀྲེང་། ངོ་སྤྲོད།  གོང་མ་ཆིན་ཧྲི་ཧོང་གིས་ཀྲན་གོའི་དཔོན་གནས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་གོང་མའི་དབང་ཆ་ལྟེ་བ་ཡིན་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་དབང་གི་རྩ་འཛུགས་ཆ་ཚང་ཞིག་བཙུགས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཧོང་ཏིའི་མིང་བྱུང་ཚུལ།

འདིར་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཡིང་ཀྲེང་གིས་རང་ཉིད་ནི་གནམ་འོག་གི་གོང་མ་དང་པོ་ཡིན་པར་རློམ་ནས་རང་ཉིད་ལ་ཧོང་ཏི་ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ཧོང་ཏིའི་མིང་བྱུང་ཚུལ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 皇帝称谓由来 ཧོང་ཏིའི་མིང་བྱུང་ཚུལ། དང་ཐོག་གནམ་འོག་གཅིག་གྱུར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ། ཆིན་གྱི་གོང་མ་ཡིང་ཀྲེང་གི་རང་ཉིད་ནི་སྤྱོད་པ་ཧོང་གསུམ་ལས་བཟང་ཞིང་ཕྱག་རྗེས་ཏི་ལྔ་ལས་བརྒལ་བས། རྒྱལ་པོ(王)ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་དང་གོ་འཕང་མཚོན་མི་ནུས་པར་སྙམ་སྟབས། ཁོས་ཧོང(皇)གསུམ་དང་ཏི(帝)ལྔའི་མིང“ཧོང་ཏི”ཞེས་པར་བསྡུས་ཏེ།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཁུངས།

འདིར་རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཅི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་གོང་མས་རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བློན་པོའི་གོ་གནས་ཅི་ལྟར་སྤོར་གཅོག་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཡོད། བོད་ཡིག་གི་མིང་། རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཁུངས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 内阁 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Cabinet རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཁུངས་བྱུང་ཚུལ།  སྲིད་བློན་དོར་རྗེས། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་དོན་གལ་ཆེན་ཚང་མ་མིང་ཐའེ་ཙུའུ་ཡིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་སྟེ། ཁོས་ཉིན་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ཉིན་རེར་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས་ཞུ་ཡིག་བརྒྱ་ལྷག་ལ་ཆོག་མཆན་གནང་བ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་ལམ་ལུགས།

ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ས་གནས་སུ་ཞིང་ཆེན་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་ནས་ས་གནས་བར་ལ་དོ་དམ་བྱས་པ་རེད། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་ལམ་ལུགས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 元朝行省制度 རྒྱལ་རབས། ཡོན་རྒྱལ་རབས། ངོ་སྤྲོད།  ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ས་གནས་སུ་ཞིང་ཆེན་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས། ཧོ་པེ་དང་ཧྲན་ཞི། ཧྲན་ཏུང་སོགས་ཀྱི་ས་གནས་ལ་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཐད་ཀར་དོ་དམ་བྱེད་པ་ལས་གཞན། ས་གནས་སུ་བཀའ་སྲིད་སྒྲོག་སྤེལ་ཁང་བཙུགས་ཤིང་།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

གདུང་རྒྱུད་འབྲེལ་བའི་ལམ་ལུགས།

ཕ་རྒྱུད་ཉེ་རིང་ལ་བརྟེན་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རིམ་པ་རྒྱུན་སྐྱོང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཇེ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 西周宗法制 ནང་དོན། ས་བགོ་དབང་སྤྲོད་ལམ་ལུགས་གྲུབ་པའི་དབང་སྒྱུར་གོ་རིམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་སྐུ་དྲག་བར་གྱི་དབང་ཆ་དང་། རྒྱུ་ནོར། ས་ཞིང་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་འགལ་བ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ། ཀྲོའུ་རྒྱལ་རབས་ནུབ་མས་ས་བགོ་དབང་སྤྲོད་ལམ་ལུགས་དང་ཕྱི་ནང་གཉིས་བརྟེན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ངོ་བོ་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ལམ་ལུགས་ཤིག་ལག་བསྟར་བྱས། ཁྱིམ་རྒྱུད་ལམ་ལུགས་དེ་ནི་ཕ་རྒྱུད་ཉེ་རིང་ལ་བརྟེན་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རིམ་པ་རྒྱུན་སྐྱོང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཇེ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ཏེ།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཀྲུང་དབྱང་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གྲུབ་ཚུལ།

ཀྲོའུ་རྒྱལ་རབས་ནུབ་མའི་མཇུག་ཏུ་རྒྱལ་ཕྲན་སོ་སོའི་བར་ལ་ཛ་དྲག་གི་དམག་འཁྲུག་བྱུང་ཞིང་ཆིན་རྒྱལ་ཕྲན་གྱིས་རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་པ་རྣམས་ཚར་བཅད་དེ་རྒྱལ་ཕྲན་སོ་སོས་ཡུལ་གྲུ་བཅད་བཟུང་བྱས་པའི་རྣམ་པ་མཇུག་སྒྲིལ་བར་བྱས་པ་དེར་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་ཟེར། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཀྲུང་དབྱང་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གྲུབ་ཚུལ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 秦朝中央集权制度的形成 ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གཅིག་གྱུར།  ཀྲོའུ་རྒྱལ་རབས་ནུབ་མའི་དུས་མཇུག་ཏུ། རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་དམས་སུ་གྱུར་པ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ཀྲོའུ་དབྱི་ཝང་བསད་ཅིང་། ཀྲོའུ་ནུབ་མ་བསྣུབས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཞིང་རྩལ་གནད་བསྡུས།

རང་རྒྱལ་དུ་ད་ལྟ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པའི་ཆེས་ཆ་ཚང་བའི་ཞིང་ལས་ཚན་རིག་སྐོར་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། དེས་འཛམ་གླིང་གི་ཞིང་ལས་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 齐民要术 རྩོམ་རིགས། ཞིང་ལས་རིག་པའི་རྩོམ་རིག མིང་གཞན། ཀྲུང་གོའི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཞིང་ལས་ཤེས་བྱ་ཀུན་བཏུས། ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། རྒྱལ་རབས་བྱང་མའི་ཅ་སི་ཞེ་ནི་རང་རྒྱལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མིང་དུ་གྲགས་པའི་ཞིང་ལས་རིག་པ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོས་ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་ཞིང་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་ཡིད་འཇོག་བྱས་པར་མ་ཟད།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཚན་འབྱེད་རྒྱུགས་འདེམ་ལམ་ལུགས།

སུའེ་ཝུན་ཏི་ནས་བཟུང་ཚན་འབྱེད་ཀྱི་རྒྱུགས་ལེན་ཐབས་བཀོལ་ནས་དཔོན་རིགས་འདེམ་བསྐོ་བྱས། ཁོས་ཀྲོའུ་སོ་སོར་མི་འཇོན་ཐང་ཅན་འདེམ་སྒྲུག་བྱས་ནས་རྒྱུགས་སུ་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱུགས་འཕྲོད་ཚེ་དཔོན་པོར་བསྡད་ཆོག་པའི་བཀའ་ཕབ། སུའེ་དབྱང་ཏིའི་སྐབས་སུ་ཅིང་ཧྲི་སྡེ(进士科)དངོས་སུ་བཙུགས་ཏེ། རྒྱུགས་སྤྲོད་མཁན་གྱི་སྐབས་དོན་ཐད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ནས། རྒྱུགས་འབྲས་ལྟར་འཇོན་ཐང་ཅན་གདམ་གསེས་བྱས་པས། རང་རྒྱལ་གྱི་ཚན་འབྱེད་རྒྱུགས་འདེམ་ལམ་ལུགས་དངོས་སུ་ཚུགས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

གསར་གཏོད་ཆེན་པོ་བཞི།

མེ་རྫས་དང་ཕྱོགས་སྟོན་འཁོར་ལོ། ཤོག་བཟོ་ལག་རྩལ། འབྲུ་སྒྲིག་པར་འདེབས་ལག་རྩལ་བཅས་གསར་གཏོད་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་ཀྲུང་གོའི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཆེས་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 四大发明 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Four Great Inventions གསར་གཏོད་དུས་ཚོད། ཀྲུང་གོ་གནའ་རབས། ཐོག་མར་འདོན་མཁན། ཨེ་ཡེ་ཟིག གོ་དོན། མེ་རྫས་དང་ཕྱོགས་སྟོན་འཁོར་ལོ། ཤོག་བཟོ་ལག་རྩལ། འབྲུ་སྒྲིག་པར་འདེབས་ལག་རྩལ་བཅས་གསར་གཏོད་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་ཀྲུང་གོའི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཆེས་མཚོན་བྱེད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཧོར་གྱི་གྱོན་ཆས་གྱོན་པ་དང་སྐྱ་དམག་མདའ་འཕེན།

འདི་ནི་ཀྲའོ་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་ཝུའུ་ལའེ་རྒྱལ་པོས་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་མཐའ་མཚམས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཀྲུང་ཧྲན་རྒྱལ་ཁབ་དང་འབྲོག་ལས་ལ་བརྟེན་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐྱ་དམག་གིས་དུས་རྒྱུན་དུ་ཚུར་རྒོལ་གྱི་འཇིགས་སྣང་སྐུལ་བཞིན་ཡོད་པས་ཝུའུ་ལའེ་རྒྱལ་པོས་དམག་དོན་བཅོས་བསྒྱུར་དང་སྐྱ་དམག་བསྒྲིགས་ཏེ་དམག་ཤུགས་རྒྱ་བསྐྱེད་པས། ཀྲན་གོའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ཆིན་རྒྱལ་ཕྲན་དང་འགྲན་འཛུགས་ཐུབ་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཁོ་ནར་གྱུར། ཧོར་གྱི་གྱོན་ཆས་གྱོན་པ་དང་སྐྱ་དམག་མདའ་འཕེན་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དེས་དུས་སྐབས་དེ་དང་རྗེས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

མཚོ་ཐོག་གི་དར་གོས་ཚོང་ལམ།

མཚོ་ཐོག་གི་དར་གོས་ཚོང་ལམ་ཞེས་པ་ནི་​​ཀྲུང་གོ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་བར་གྱི་དར་གོས་ཚོང་ལམ་ལ་གོ་ཞིང་། དེ་ལ་ལོ་ངོ་200ལྷག་གིས་སྔ་བའི་མཚོ་ཐོག་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་ལམ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་སྲིད་གཞུང་གི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་ཡོད་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཚོང་ལམ་གཞི་རྒྱ་ཅུང་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ། 《ཧན་གྱི་དེབ་ཐེར་ལས་ས་རྒྱུས་ཀྱི་ལེའུ》ཞེས་པའི་ནང་དུ་གསལ་བོར་བཀོད་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 海上丝绸之路 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Martime Silk Road མིང་གཞན། མཚོ་ཐོག་གི་བསུང་རྫས་ཀྱི་ལམ་བུ། འགོ་བཙུགས་པའི་སྐབས། ཆིན་སྔོན་མ། དར་བའི་དུས་སྐབས། ཐང་། སུང་། ཡོན། མིན། རྒུད་རྐྱེན་གཙོ་བོ། ཉལ་ཐའི་དམག་འཁྲུག ངོ་སྤྲོད།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

སུང་རྒྱལ་རབས།

སུང་ནི་ཀྲུང་གོའི་གནའ་རབས་ཀྱི་སུང་བྱང་མ(སྤྱི་ལོ960-1127)དང་སུང་ལྷོ་མ(སྤྱི་ལོ1127-1279)རྒྱལ་རབས་གཉིས་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་སྤྱི་ལོ960ལོར་ཀྲོའུ་ཕྱི་མའི་སྲུང་དམག་དམག་དཔོན་ཀྲའོ་ཁོང་དབྱིན་གྱིས་རྒྱལ་རབས་ལྔ་དང་རྒྱལ་ཁབ་བཅུའི་སིལ་བུའི་རྣམ་པ་མཇུག་སྒྲིལ་ཏེ་སུང་གི་རྒྱལ་རབས་བཙུགས་པ་ཡིན། རྒྱལ་རབས་འདིར་རྒྱལ་བོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྒྱལ་ས་འཛིན་ཅིང་ལོ་སུམ་བརྒྱ་དང་བཅུ་དགུ་ལ་གནས་པ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 宋朝 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། The Song Dynasty རྒྱལ་རབས་འཛུགས་མཁན། ཀྲའོ་ཁོང་དབྱིན། ཁོངས་གཏོགས། ལོ་རྒྱུས་ཤེས་བྱ། དུས་སྐབས། 960-1279 ངོ་སྤྲོད། སུང་ནི་ཀྲུང་གོའི་གནའ་རབས་ཀྱི་སུང་བྱང་མ(སྤྱི་ལོ960

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཀྲང་ཆན་གྱིས་ནུབ་ཁུལ་དུ་འབྲེལ་ལམ་ཕྱེ་བ།

​གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་དར་གོས་ཚོང་ལམ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་བར་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པའི་ཚོང་ལམ་གལ་ཆེན་ཞིག་སྟེ། ཧན་ནུབ་མའི་དུས་སུ་ཀྲང་ཆན་གྱིས་ཧན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དར་གོས་སོགས་དངོས་ཟོག་ནུབ་ཁུལ་བརྒྱུད་ནས་ཡོ་རོབ་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཁྱབ་པས་རིམ་བཞིན་དར་གོས་ཚོང་ལམ་ཞེས་པའི་མིང་དུ་གྲགས་པའི་ཚོང་ལམ་དེ་ཕྱེས་ཤིང་། ནུབ་ཁུལ་གྱི་སྟར་ཁ་དང་སེ་འབྲུ། རྒྱ་སྤོས། སྲན་ཆེན། ཟར་མ། ཧོང་ཀྭ སྒོག་པ་སོགས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ནང་ལོགས་སུ་ནང་འདྲེན་བྱས་པ་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 张骞出使西域 ཁོངས་གཏོགས། ལོ་རྒྱུས་ཤེས་བྱ། འབྲེལ་ལམ་ཕྱེ་མཁན། ཀྲང་ཆན།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཀོན་ཏུའུ་གཡུལ་འཁྲུག

གཡུལ་འཁྲུག་འདི་ནི་ཧན་ཤར་མའི་དུས་མཇུག་ཏུ་དམག་ཤེད་ཅན་ཚའོ་ཚའོ་དང་ཡོན་ཧྲའོ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྲང་ཡོན་ས་ཁུལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ཆེད་འཐབ་པའི་དམག་འཁྲུག་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 官渡之战 ཁོངས་གཏོགས། དམག་དོན། དུས་སྐབས། ཧར་ཤར་མ། དོན་རྐྱེན། ཀོན་ཏུའུ་གཡུལ་འཁྲུག ངོ་སྤྲོད།  གཡུལ་འཁྲུག་འདི་ནི་ཧན་ཤར་མའི་དུས་མཇུག་ཏུ་དམག་ཤེད་ཅན་ཚའོ་ཚའོ་དང་ཡོན་ཧྲའོ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྲང་ཡོན་ས་ཁུལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ཆེད་འཐབ་པའི་དམག་འཁྲུག་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། 

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཅེན་ཁུས་ཆིན་རྒྱལ་པོར་ལྐོག་གནོད་བྱས་པ།

​ཅེན་ཁུས་ཆིན་རྒྱལ་པོར་ལྐོག་གནོད་བྱས་པ་ནི་ཀྲན་གོའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ཆིན་རྒྱལ་ཕྲན་གྱིས་ཧན་བསྣུབས་རྗེས་ཀྲའོ་རྒྱལ་ས་ཧན་ཏན་འཕྲོག་ཅིང་། ཡན་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་ཉེ་སར་སླེབས་པས་ཡན་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་ཁེ་དབང་ལ་གནོན་ཤུགས་ཐེབས་པ་དང་ཡན་རྒྱལ་སྲས་ཏན་གྱིས་བློན་པོ་ཅེན་ཁུ་ཞེས་པ་ཆིན་རྒྱལ་པོ་ལྐོག་གསོད་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ལ་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 荆轲刺秦王 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། The man wants to kill the king དུས་སྐབས། ཀྲན་གོ། ཁོངས་གཏོགས། ལོ་རྒྱུས་ཤེས་བྱ། ངོ་སྤྲོད།  ཀྲན་གོའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ཆིན་རྒྱལ་ཕྲན་གྱིས་ཧན་བསྣུབས་རྗེས་ཀྲའོ་རྒྱལ་ས་ཧན་ཏན་འཕྲོག་ཅིང་། ཡན་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་ཉེ་སར་སླེབས་པས་ཡན་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་ཁེ་དབང་ལ་གནོན་ཤུགས་ཐེབས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

སྨོ་ལུགས།

སྨོ་ལུགས་ནི་ཀྲན་གོའི་དུས་མགོར་ལུའུ་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་མི་སྨོ་ཀྲའེ་ཞེས་པས་སྲོལ་ཕྱེས་ཤིང་ཆིན་གྱི་དུས་སུ་སྨོ་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་རུའུ་ལུགས་མིན་ཚེ་སྨོ་ལུགས་ཡིན་ཞེས་པའི་བཤད་ཚུལ་བྱུང་། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་སྨོ་ལུགས་ལ་སྔ་གཞུག་གཉིས་སུ་བགོ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྨོ་ལུགས་སྔ་མ་ནི་སྨོ་ཀྲའེ་རང་ཉིད་འཚོ་སྐབས་སུ་གྲུབ་པའི་ལུགས་ཡིན་པ་དང་། སྨོ་ལུགས་རྗེས་མ་ནི་ཁོ་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས་སློབ་མས་གྲུབ་པའི་ལུགས་ལ་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 墨家 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Mohists སྲོལ་འབྱེད་མཁན། མའོ་ཙི། དུས་སྐབས། ཀྲན་གོ བསྟན་བཅོས་གཙོ་བོ། མའོ་ཙི། ཧའོ་ཧྤེ་ཙི་སོགས། ངོ་སྤྲོད།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ཝེ་བྱང་མའི་ཞའོ་ཝུན་ཏིའི་བཅོས་སྒྱུར།

ཝེ་བྱང་མའི་གོང་མ་ཞའོ་ཝུན་ཏིས་བཅོས་སྒྱུར་རབས་དང་རིམ་པ་བྱས་པའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི། རྒྱལ་ས་ལའོ་དབྱང་ལ་སྤོས་པ་དང་། ཞན་པེ་མི་རིགས་ལ་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་རུས་མིང་བཏགས། ཞན་པེ་རིགས་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་དང་གྱོན་ཆས། སྐད་ཆ་བཅས་རྒྱ་རིགས་དང་མཐུན་པར་བྱས། རྒྱ་རིགས་དང་གཉེན་སྒྲིག་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་། བཅོས་སྒྱུར་དེ་དག་གིས་མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཆེན་པོ་ཐེབས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 北魏孝文帝改革

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ལྕིན་ནུབ་མ།

ལྕིན་ནུབ་མ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་རྒྱ་རིགས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རྒྱལ་རབས་ཤིག་ཡིན། 265ལོར་སི་མ་ཡན་གྱིས་ཝེའི་ཚབ་བྱས་ནས་ལྕིན་བཙུགས་ཤིང་རྒྱལ་ས་ལོའོ་དབྱང་བྱས། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུས་ཡུན་ཐུང་ཞིང་སྡུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 西晋 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། The Tsin Dynasty བསྡུས་མིང་། ཅིན། ཁོངས་གཏོགས། དམག་དོན། དུས་སྐབས། སྤྱི་ལོ266-316 རྒྱལ་རབས་འཛུགས་མཁན། སི་མ་ཡན། ངོ་སྤྲོད།  ལྕིན་ནུབ་མ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་རྒྱ་རིགས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རྒྱལ་རབས་ཤིག་ཡིན།265ལོར་སི་མ་ཡན་གྱིས་ཝེའི་ཚབ་བྱས་ནས་ལྕིན་བཙུགས་ཤིང་རྒྱལ་ས་ལོའོ་དབྱང་བྱས།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

གྲུ་གུའི་རྒྱལ་ཁབ།

གྲུ་གུ་ནི་དུས་རབས 6པར་བྱང་ཁུལ་དང་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གྲུ་གུའི་སྐད་འཆད་པའི་མི་རིགས་དེ་དང་དུས་རབས 6ནས 8བར་དུ་གྲུ་གུའི་རིགས་ཀྱིས་བཙུགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་ལ་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 突厥 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Turkut peoples དུས་སྐབས། ཐང་རྒྱལ་རབས། མི་གྲངས། དུང་ཕྱུར་གཉིས། ངོ་སྤྲོད།  གྲུ་གུ་ནི་དུས་རབས 6པར་བྱང་ཁུལ་དང་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གྲུ་གུའི་སྐད་འཆད་པའི་མི་རིགས་དེ་དང་དུས་རབས 6ནས 8བར་དུ་གྲུ་གུའི་རིགས་ཀྱིས་བཙུགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་ལ་ཟེར།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།

ནང་གྲྭ

ནང་གྲྭ་ཞེས་བ་ནི་མིང་རྒྱལ་རབས་དུས་མགོར་ཀྲུང་དབྱང་དབང་ཆ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་ཆེད་སུང་རྒྱལ་རབས་ལ་ལད་ཟློས་ཀྱིས་ཕོ་བྲང་ཏུ་ཡིག་བློན་མང་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱས་ཏེ་གོང་མའི་བློ་འདྲི་ས་བྱས། མིང་ཁྲིང་ཙུའུ་ཁྲིར་བཞུགས་རྗེས་དཔོན་གནས་ཁ་ཤས་རིག་གྲྭ་དང་མཉམ་དུ་བསྲེས་ཏེ་གསང་བའི་སྲིད་དོན་ཐག་གཅོད་དུ་བཅུག རིག་གྲྭ་ཕོ་བྲང་གི་སྒོའི་ནང་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་གོང་མར་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པས་ནང་གྲྭ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 内阁 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Cabinet འབྱུང་ཁུངས། མིང་རྒྱལ་རབས། ཁོངས་གཏོགས། སྲིད་འཛིན་སྒྲིག་གཞི།

རིགས་དབྱེ།   ལོ་རྒྱུས།ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས།