ཡོངས་འཛིན་རིག་མཛོད། >སྤྱི་ཚོགས། >མི་རིགས།

ངོ་ཚ།

ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚ་ནི་འཇིག་རྟེན་མིའི་རིགས་ཚང་མས་བརྩི་སྲུང་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་བོད་རིགས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་འབྲོག་ཡུལ་གྱི་མི་སྡེ་དག་གིས་དོ་སྣང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་བརྩི་བསྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་བོའི་མཐོང་ཕྱོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་མིའི་རིགས་ཚང་མས་ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚ་ལ་འཛེམ་བག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདྲ་བར་སྣང་ཡང་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོ་དང་མི་རིགས་སོ་སོའི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་གོམས་གཤིས་སོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མང་དུ་ཡོད་པར་བརྟེན། གང་ཞིག་ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚའི་གཞི་ཡིན་པ་དང་། གང་ཞིག་བག་ཡོད་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་གཞི་ཡིན་པ་སོགས་གཞི་རྩ་ངོས་འཛིན་སྟངས་ཀྱང་མི་འདྲ་བར་ཡོད་པར་སེམས་སོ།། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 害羞(害臊) རིགས་དབྱེ། ཡུལ་སྲོལ། ངོ་སྤྲོད། ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚ་ནི་འཇིག་རྟེན་མིའི་རིགས་ཚང་མས་བརྩི་སྲུང་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་བོད་རིགས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་འབྲོག་ཡུལ་གྱི་མི་སྡེ་དག་གིས་དོ་སྣང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་བརྩི་བསྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

དྲུ་གུའི་སྲིད་དབང་ཕྱི་མ།

སྤྱི་ལོ་682ལོར། དྲུ་གུ་ཤར་མའི་སྐུ་དྲག་ཚོས་ཐང་རྒྱལ་རབས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་ཡང་བསྐྱར་དྲུ་གུའི་སྲིད་དབང་སླར་གསོ་བྱས་པས་སྲིད་དབང་དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དྲུ་གུའི་སྲིད་དབང་ཕྱི་མ་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 后突厥 སྐད་རིགས། དྲུ་གུའི་སྐད། ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Later Turkish Khanate རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། དུར་གྱིས་ཁ་གན། པིས་ག་ཁ་གན། རྒྱལ་ས། དྲུ་གུའི་ཡཱ་ཀྲུང་། མི་རིགས། ཐེ་ལོ། ཧོར། དྲུ་གུ། ཆི་ཏན། རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་བའི་དུས་ཡུན། སྤྱི་ལོ(682—745) གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

དགོངས་རྫོགས་ཚོགས་མཆོད་ཆེན་མོ།

སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་པར་དམིགས་ཏེ་བཙུགས་པ་དང་། ལོ་རེའི་ཟླ་གཉིས་པའི་ཉིན་བཅུ་གནམ་གསལ་མཆོད་སྦྱིན་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྒོ་འཕར་ཡོངས་སུ་དབྱེ་བའི་ཆོད་སྐོར་གོས་སྐུ་ཞལ་འབྱེད་པའི་ཉིན་མོ་ཡིན། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། དགོངས་རྫོགས་ཚོགས་མཆོད་ཆེན་མོ། དུས་ཆེན་གྱི་ཉི་མ། བོད་ཟླ་གཉིས་པའི་ནང་། ངོ་སྤྲོད། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་པར་དམིགས་ཏེ་བཙུགས་པ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ལབ་ཙེ་དུས་ཆེན

བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་དར་བའི་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པའི་དུས་ཆེན་ནི་བོད་མིའི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་སུ་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཡིན། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། ལབ་ཙེ་དུས་ཆེན། དུས་ཚེ། བོད་ཟླ6པའི་ཚེས17ཉིན། ངོ་སྤྲོད། བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་དར་བའི་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པའི་དུས་ཆེན་ནི་བོད་མིའི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་སུ་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཡིན། ནང་དོན། དེ་ནི་བོད་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དར་བའི་སོག་པོ་ལའང་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ལོ་སར་འབྱུང་ལུགས།

བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན། སྲོལ་རྒྱུན་དུ་དར་པའི་དུས་ཆེན་དེ་ལོ་ཡི་འཁོར་མོ་གཅིག་གིས་མཇུག་བསྡུས་ཤིང་། གཅིག་གིས་མགོ་བརྩམས་པའི་ལོ་གསར་གྱི་དགའ་སྟོན་ཡོ་ལང་རྒྱས་པར་བྱ་བ་འདི་བྱུང་བ་རེད། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། ལོ་སར་འབྱུང་ལུགས། དུས་ཚེ། ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གཅིག ངོ་སྤྲོད། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་གནས་འདིར།      འགྲོ་བ་མི་ཡི་རིགས་བྱུང་ནས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་། ཁོ་ཚོས་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་འཐབ་རྩོད་དང་འདུལ་ཐབས་བྱེད་པའི་རྒྱུད་རིམ་ལས།     

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

དབྱར་རིས་ཆོ་གའམ་སྔགས་པའི་དུས་སྟོན།

སྐྱེས་དམན་ཚོས་སྐྲ་ཟིང་དུ་སློད་མི་ཆོག་པ་དང་། སྟོད་ཧྲེང་དུ་ཐོན་མི་ཆོག འོང་ཀའི་རྒྱུད་ལ་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོ་རྒྱག་མི་ཆོག ཡུལ་མི་ཕན་ཚུན་བར་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་མི་ཆོག ཐ་ན་བྱིའུ་ལའང་རྡོ་གཞུས་ནས་གནོད་འཚེ་གཏོང་མི་ཆོག་པར་སྔགས་པས་སྔགས་སྒྲུབ་པའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། དབྱར་རིས་ཆོ་གའམ་སྔགས་པའི་དུས་སྟོན། དུས་ཆེན་གྱི་ཉི་མ། བོད་ཟླ6པའི་ཚེས4ཉིན། ངོ་སྤྲོད། བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞི་ལ་སྣེ་གདོང་རྫོང་དཔོན་དང་། སྐུ་ངོ་ལྷོ་སྤྱི། གཟིམ་ཁང་ཆུ་འཁོར་འོག་བཅས་མཉམ་དུ་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་གསལ་སྒྲོག་གནང་དོན་ནི་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྐྱེས་དམན་ཚོས་སྐྲ་ཟིང་དུ་སློད་མི་ཆོག་པ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ཧུའེ་རིགས།

ཧུའེ་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ནང་ཐར་ཐོར་དུ་གནས་པའི་རྒྱ་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཉིན་ཞ་ཧུའེ་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནི་ཧུའེ་རིགས་འདུས་སྡོད་བྱས་པ་ཆེས་མང་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 回族 སྐད་ཡིག རྒྱ་སྐད་དང་རྒྱ་ཡིག མི་གྲངས། 10586087(2010ལོར་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ) ཆོས་ལུགས་དད་མོས། དབྱི་སི་ལན་ཆོས་ལུགས། སྡོད་གནས་གཙོ་ཆེ་བ། ཉིང་ཞ་ཧུའེ་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་།ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གཙོ་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཆ་སོ་སོ། ངོ་སྤྲོད།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ཐ་ཐར་རིགས།

ཐ་ཐར་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། ཞིན་ཅང་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སུ་ཐར་ཐོར་དུ་གཞིས་སྡོད་བྱས་ཡོད། བསྡོམས་པས་མི་གྲངས3556ལས་མེད། མི་རིགས་དེ་ནི་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་མོང་གོལ་ཆན་ཚ་ཧན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཏྭ་ཏན་རིགས་རང་བཙན་བྱས་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་བོའི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་ས་དེ་གའི་མི་རིགས་གཞན་པ་དང་འདྲེས་ནས་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 塔塔尔族 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Tatar people སྐད་ཡིག ཐ་ཐར་གྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཡུ་གུར་ཡི་གེ ཧ་སག་ཡི་གེ ཆོས་ལུགས། དབྱི་སི་ལན་ཆོགས་ལུགས། མི་གྲངས། 3556(2010ལོར་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ) སྡོད་གནས་གཙོ་ཆེ་བ།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ཐ་ཅི་ཁེ་རིགས།

ཐ་ཅི་ཁེ”ཞེས་པ་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་ལ། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་ཅོད་པན་གྱི་དོན་ཡིན་པར་བརྗོད། མི་རིགས་དེ་ཞིན་ཅང་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ནུབ་ལྷོ་ས་ཁུལ་དུ་ཁྱབ་ཡོད་ལ། མི་གྲངས་ཀྱི60%ཙམ་ཐ་ཧྲི་ཁུར་ཀན་ཐ་ཅི་ཁེ་རང་སྐྱོང་རྫོང་དུ་འདུས་སྡོད་བྱས་ཡོད། བསྡོམས་པས་མི་གྲངས51000ལྷག་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 塔吉克族 སྐད་ཡིག ཐ་ཅི་ཁེའི་སྐད་དང་ཡུ་གུར་ཡི་གེ། ཆོས་ལུགས། དབྱི་སི་ལན་ཆོས་ལུགས།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

བཞི་མཆོད་ཆེན་མོ།

ཆོས་སྡེ་ཁག་དང་། རྩེ་ཕོ་བྲང་། གཙུག་ལག་ཁང་། དེ་བཞིན་ལྷ་ཞོལ་གྲོང་མི་དང་བཅས་པའི་ཁང་བའི་ཡང་སྟེང་ངམ་སྒེའུ་ཁུང་གི་མདུན་ངོས་སུ་མར་མེའི་ཕྲེང་བ་ཚར་དུ་དངར་བའི་མཆོད་མེ་སྦར་བ་དེ་ལ་བཞི་མཆོད་ཅེས་འབོད་པ་ཡིན། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དུས་ཆེན། མིང་། བཞི་མཆོད་ཆེན་མོ། དུས་ཆེན་གྱི་ཉི་མ། བོད་ཟླ10བའི་ཚེས24ཉིན། ངོ་སྤྲོད། སེ་ར་ཕྱག་འདེབས་མཛད་པ་བོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་དངོས་སློབ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་མངའ་བ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ཤིང་ཕོ་རྟར( སྤྱི་ལོ1354ལོར) སྣོན་ཟླའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་ཚལ་གུང་ཐང་དུ་ཚལ་བའི་དཔོན་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་དུས་ཆེན།

བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་ཉིན་རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་། འབྲས་སྤུངས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ནས་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་རྗེས་འབྲེལ་གཏོར་རྒྱག་བྱ་སྲོལ་ཡོད་པ་ལ་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་ཅེས་འབོད། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་དུས་ཆེན། དུས་ཚེ། བོད་ཟླ1བོའི་ཚེས་ཉི24ཉིན། ངོ་སྤྲོད། བོད་ཟླ་དང་བོའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་བཞི་ཉིན་རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་།  འབྲས་སྤུངས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ནས་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་རྗེས་འབྲེལ་གཏོར་རྒྱག་བྱ་སྲོལ་ཡོད་པ་ལ་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་ཅེས་འབོད།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

བྱང་འབྲོག་ལོ་སར།

བྱང་འབྲོག་གི་ལོ་སར་ནི་འབྲོག་ཡུལ་རྣམས་སུ་རྒྱ་ལོ་དང་ལོ་སར་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་འདུག་ཅིང་། དེ་ལས་བྱ་ཟླའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ནས་བཟུང་སར་གྱི་ཡོད་པའི་ལོ་སར་དུས་ཆེན་དེ་ལ་ཟེར། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དུས་ཆེན། མིང་། བྱང་འབྲོག་ལོ་སར། དུས་ཆེན་གྱི་ཉི་མ། བྱ་ཟླའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན། ངོ་སྤྲོད། འབྲོག་ཡུལ་རྣམས་སུ་རྒྱ་ལོ་དང་ལོ་སར་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་འདུག་ཅིང་། དེ་ལས་རྒྱ་ལོ་ནི་སྦྲེལ་ཟླའི (12)ཚེས་གཅིག་ཉིན་སར་བ་དང་། ལོ་སར་ནི་བྱ་ཟླའི(1)ཚེས་གཅིག་ཉིན་ནས་བཟུང་སར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

དྲུང་སྤྱི་གླིང་གའི་དབྱར་སྐྱིད།

དྲུང་སྤྱི་གླིང་གའི་དབྱར་སྐྱིད་ནི་ཤོད་སྐོར་ཛ་ཐའི་ནས་རིམ་བཞི་དང་། སྲས་རྣམ་པ། རིམ་པ་ལྔ་བའི་ནང་མའི་ལས་ཚན་ཡན་ཁྱིམ་ཚང་གཉིས་རེ་ཟླ་བསྒྲིལ་རེས་འཁོར་གྱིས་བོད་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། དྲུང་སྤྱི་གླིང་གའི་དབྱར་སྐྱིད། དུས་ཆེན་གྱི་ཉི་མ། བོད་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་། ངོ་སྤྲོད། སྤྱི་ལོ1848བོད་ས་སྤྲེལ་ལོར་ནོར་གླིང་དབུ་གཡབ་གསར་བཞེངས་གནང་སྟེ་དེའི་ཕྱི་ལོ་ནས་གཟིམ་ཆུང་ཆབ་བཞུགས་དང་འབྲེལ་ནོར་གླིང་ཆོས་རའི་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་གར་དང་། ལྷ་མོ་འཁྲབ་འགོ་ཚུགས་པར་བརྟེན་དུས་དེ་ནས་བཟུང་ལོ་ལྟར་ཆབ་བཞུགས་དང་། ནོར་གླིང་ཞོ་སྟོན་ཞེས་གཏོང་སྲོལ་བྱུང་འདུག་པ་གོ་ཐོས་ཟེར་རྒྱུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

པའེ་རིགས།

པའེ་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་ནུབ་ཁུལ་གྱི་དབྱི་ཨེར་ཧའེ་ལྟེ་བར་གྱུར་བའི་ཏ་ལི་པའེ་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་གནས་ཤིང་ཡུན་ནན་གྱི་ས་གནས་གཞན་དག་ཏུའང་ཐོར་སྡོད་བྱས་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 白族 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། The Bai People སྐད་ཡིག པའེ་སྐད་དང་རྒྱ་ཡིག མི་གྲངས། 1933510(2010ལོར་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ) ཆོས་ལུགས། ནང་བསྟན་དང་གདོད་མའི་ལྷ་བབ། ཏའོ་ཅའོ་ཆོས་ལུགས་བཅས་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ཏུང་ཞང་རིགས།

ཏུང་ཞང་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་ཀན་སུའུ་ཞང་ཆེན་ཉིན་ཞ་ཧུའེ་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་འདུད་སྡོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ལན་ཀྲོའུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཉིན་ཞ་ཧུའེ་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། ཞིན་ཅང་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་བཅས་སུའང་ཐ་ཐོར་དུ་གནས་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 东乡族 སྐད་ཡིག ཏུང་ཞང་སྐད་དང་རྒྱ་ཡིག ཆོས་ལུགས་དད་མོས། དབྱི་སི་ལན་ཆོས་ལུགས། མི་གྲངས། 621500(2010ལོར་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ) སྡོད་གནས་གཙོ་ཆེ་བ།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

མ་ཎིའི་ཞག་བརྒྱ།

མ་ཎིའི་ཞག་བརྒྱ་ཅེས་པ་ནི་འབྲོག་ཡུལ་མི་སྡེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རྡོ་འབུམ་ཁར་མི་མང་བོ་ཚོགས་ཏེ་ཆོས་བྱེད་པའི་དུས་ཚིགས་ཤིག་ཡིན། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། མ་ཎིའི་ཕྱག་བརྒྱ། དར་ཡུལ།། ཁམས་ཕྱོགས། ངོ་སྤྲོད། མ་ཎིའི་ཞག་བརྒྱ་ཅེས་པ་ནི་འབྲོག་ཡུལ་མི་སྡེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རྡོ་འབུམ་ཁར་མི་མང་བོ་ཚོགས་ཏེ་ཆོས་བྱེད་པའི་དུས་ཚིགས་ཤིག་རེད། བྱུང་རིམ། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་མ་ཎི་ཞག་བརྒྱ་ཞེས་ཞག་མ་བརྒྱར་ཚོགས་སྲོལ་ཡོད་ལ།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

འོང་སྐོར་དུས་ཆེན།

བོད་ཟླ7པའི་ཚེས་ཆ་གང་བཟང་ཞིག་ལ་ལྷ་ས་འོང་སྐོར་ཞེས་པ་དེ་སྔའི་ལྷ་སའི་མི་དཔོན་གཉིས་དང་དཀོར་གཉེར་དཔོན་གྱིས་མགོ་ཁྲིད་ནས་ཇོ་བོའི་ན་བཟའ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཞིང་སྐོར་རྒྱག་པའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཁོངས་གཏོགས། བདོ་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། འོང་བསྐོར་དུས་ཆེན། དུས་ཚེ། བོད་ཟླ7པའི་ཚེས་ཆ་གང་བཟང་། ངོ་སྤྲོད། བོད་ཟླ7པའི་ཚེས་ཆ་གང་བཟང་ཞིག་ལ་ལྷ་ས་འོང་སྐོར་ཞེས་པ་དེ་སྔའི་ལྷ་སའི་མི་དཔོན་གཉིས་དང་དཀོར་གཉེར་དཔོན་གྱིས་མགོ་ཁྲིད་ནས་ཇོ་བོའི་ན་བཟའ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཞིང་སྐོར་རྒྱག་པའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

མཁའ་འགྲོ་འདུ་བའི་དུས་ཚེས།

མཁའ་འགྲོ་འདུ་བའི་དུས་ཚེས་ནི་བོད་ཟླ1བོའི་ཚེས10ཉིན་སྔ་དྲོའི་སྨོན་ལམ་ཞོགས་ཚོགས་གྲོལ་རྗེས་ཀྱི་དུས་ཚེས་ལ་ཟེར། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། མཁའ་འགྲོ་འདུ་བའི་དུས་ཚེ། དུས་ཆེན་གྱི་ཉི་མ། བོད་ཟླ1བོའི་ཚེས10ཉིན། ངོ་སྤྲོད། བོད་ཟླ1བོའི་ཚེས10ཉིན་སྔ་དྲོའི་སྨོན་ལམ་ཞོགས་ཚོགས་གྲོལ་རྗེས།  ལྷ་ལྡན་རྨེ་རྙིང་ལྕོག་ཏུ་གཞུང་བསྟེན་དགྲ་ལྷའི་གཙོ་བོ་འོད་ལྡན་དཀར་བོ་ལྷ་ཆོས་སྤྱན་འདྲེན་ཐོག་གཞུང་གནས་ནས་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་གཟབ་གསོལ་རྒྱས་བ་བསྟར་འབུལ་བསྐྱང་སྐབསར་རྒྱལ་དབང་ཚང་དང་།  སྲིད་བཀའ་དབུས་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་སེར་ཡོངས་རྫོགས་ན་བཟའ་གཟབ་མཆོར་ཐོགས་ནས་སྒྲོན་དར་དང་བཅས་ལྷ་ཞལ་མཇལ་བར་ཕེབས་དགོས།  

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ཁུ་བྱུག་མཆོད་པ།

བཀའ་གདམས་བསྟན་པའི་ཆུ་འགོ་བྱང་རྭ་སྒྲེང་དགེ་འཕེལ་གླིང་དུ་ལོ་གཅིག་ནང་བྱ་ཟླ་མཆོད་པ་དང་། ཁུ་བྱུག་མཆོད་པ། མེ་ཏོག་མཆོད་པ། ཉ་དྲུག་མཆོད་པ་ཞེས་བཀའ་གདམས་མཆོད་པ་དུས་བཞི་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ་གྱི་དུས་ཆེན་ཞིག ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། ཁུ་བྱུག་མཆོད་པ། དུས་ཚེ། བོད་ཟླ4བའི་ཚེས1ནས་ཚེས7བར། ངོ་སྤྲོད། བཀའ་གདམས་བསྟན་པའི་ཆུ་འགོ་བྱང་རྭ་སྒྲེང་དགེ་འཕེལ་གླིང་དུ་ལོ་གཅིག་ནང་བྱ་ཟླ་མཆོད་པ་དང་། ཁུ་བྱུག་མཆོད་པ།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

སྤྲེལ་ལོ་སྤྲེལ་ཟླ་ཤར་བའི་དུས་ཆེན།

དུས་ཆེན་འདི་ནི་གཙོ་བོ་ལྷ་སའི་ས་ཁུལ་དུ་རོལ་བའི་ལོ་འཁོར་རེའི་སྤྲེལ་ལོ་ནམ་ཤར་ལ་སྤྲེལ་ཟླ་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན། མིང་། སྤྲེལ་ལོའི་སྤྲེལ་ཟླ་ཤར་བའི་དུས་ཆེན། དུས་ཚེ། བོད་ཟླ5བའི་ཚེས15ཉིན། ངོ་སྤྲོད། དུས་ཆེན་འདི་ནི་གཙོ་བོ་ལྷ་སའི་ས་ཁུལ་དུ་རོལ་བའི་ལོ་འཁོར་རེའི་སྤྲེལ་ལོ་ནམ་ཤར་ལ་སྤྲེལ་ཟླ་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། རོལ་སྟངས། དེ་ནི་ལོ་དེའི་བོད་ཟླ5བའི་ཚེས15ཉིན་འབྲས་སྤུངས་དགོན་འདབས་ཀྱི་གནས་ཆུང་དགོན་པར་གནས་ཆུང་ཆོས་སྐྱོང་དང་། དགའ་གདོང་།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

མུའུ་ལའོ་རིགས།

མུའུ་ལའོ་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། གཙོ་བོ་ཀོང་ཞི་ཞིང་ཆེན་ལའོ་ཁྲིན་མུའུ་ལའོ་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་དུ་འདུས་སྡོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བསྡོམས་པས་མི་གྲངས550000ལྷག་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 仫佬族 སྐད་ཡིག མུའུ་ལའོ་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད་རྒྱ་ཡིག ཀྲོང་རིགས་ཀྱི་སྐད། མི་གྲངས། 550000(2010ལོར་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ) སྡོད་གནས་གཙོ་ཆེ་བ། ཀོང་ཞི་ཀྲོང་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས། ངོ་སྤྲོད། མུའུ་ལའོ་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། གཙོ་བོ་ཀོང་ཞི་ཞིང་ཆེན་ལའོ་ཁྲིན་མུའུ་ལའོ་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་དུ་འདུས་སྡོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བསྡོམས་པས་མི་གྲངས550000ལྷག་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་གདན་འདྲེན།

ཧོར་ཟླ་དང་བོའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་གྱི་ནམས་ལངས་སྔ་ཆར་བྱམས་པ་གདན་འདྲེན་པ་སྟེ་མ་འོངས་སྐལ་བཟང་རྣམ་འདྲེན་ལྔ་བ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་འདྲེན་པའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་གདན་འདྲེན། དུས་ཆེན་གྱི་ཉི་མ། ཧོར་ཟླ་དང་བོའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན། ངོ་སྤྲོད། ཧོར་ཟླ་དང་བོའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་གྱི་ནམས་ལངས་སྔ་ཆར་བྱམས་པ་གདན་འདྲེན་ཞེས་པ་མ་འོངས་སྐལ་བཟང་རྣམ་འདྲེན་ལྔ་བ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་འདྲེན་རྒྱུའི་རྟེན་འབྲེལ་སླད། 

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

གཡག་པ་ཕྲུ་མ་དྲུག་ཅུའི་ཕྲུ་ཚོགས།

ཤན་རྩ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གཡག་པ་ཕྲུ་ཚོགས་ནི་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་གྲུ་འཁྲིད་ཅེས་པའི་ས་ཆ་དེ་རུ་འདུ་འཛོམས་བྱས་ནས་ཁྲལ་བསྡུ་དང་རྟ་རྒྱུག་ཚོང་འདུས་བཅས་ཚུགས་ཀྱི་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་རེད། ཁོངས་གཏོགས། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ། མིང་། གཡག་པ་ཕྲུ་མ་དྲུག་ཅུའི་ཕྲུ་ཚོགས། དར་ཡུལ། བོད་ལྗོངས། དུས་ཆེན་གྱི་ཉི་མ། བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན། ངོ་སྤྲོད། ཤན་རྩ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གཡག་པ་ཕྲུ་ཚོགས་ནི་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་གྲུ་འཁྲིད་ཅེས་པའི་ས་ཆ་དེ་རུ་འདུ་འཛོམས་ཀྱི་ཁྲལ་བསྡུ་དང་རྟ་རྒྱུག་ཚོང་འདུས་བཅས་ཚུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། རྟ་རྒྱུག་གི་སྟ་གོན།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ཡུས་ཀུའུ་རིགས།

ཡུས་ཀུའུ་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དུ་འདུས་སྡོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བསྡོམས་པས་མི་གྲངས14378ལྷག་ལས་མེད། ཁོ་ཚོས་རང་ཉིད་ལ“ཡའོ་ཧུར”དང“ཞི་ལ་ཡུས་ཀུར”ཞེས་འབོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 裕固族 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Yugu Race སྐད་ཡིག ཡུས་ཀུའུ་སྐད་དང་རྒྱ་ཡིག མི་གྲངས། 14378(2010ལོར་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ) ཆོས་ལུགས་དད་མོས། ནང་བསྟན། སྡོད་གནས་གཙོ་ཆེ་བ། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན། ངོ་སྤྲོད། ཡུས་ཀུའུ་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་ལ།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ཨོ་ལོན་ཁྲུན་རིགས།

ཨོ་ལོན་ཁྲུན་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། གཙོ་བོ་ནང་སོག་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་ཧེ་ལུང་ཅང་ཞིང་ཆེན་བར་གྱི་ཞིན་ཨན་ལིན་ཆེ་ཆུང་གི་གནས་གཉིས་སུ་ཐོར་སྡོད་བྱས་ཡོད་ལ། བསྡོམས་པས་མི་གྲངས 8659ལྷག་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 鄂伦春族 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Oroqen people སྐད་ཡིག ཨུ་ལོན་ཁྲུན་སྐད་དང་རྒྱ་ཡིག མི་གྲངས། 8659(2010ལོར་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ) སྡོད་གནས་གཙོ་ཆེ་བ། ནང་སོག་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་ཧེ་ལུང་ཅང་ཞིང་ཆེན།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

མན་ཇུ་རིགས།

མན་ཇུ་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་ལིའོ་ཉིང་དང་ཅི་ལིན། ཧེ་ལུང་ཅང་བཅས་ཞིང་ཆེན་གསུམ་དུ་འདུས་སྡོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བསྡོམས་པས་མི་གྲངས10380000ལྷག་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 满族 སྐད་ཡིག རྒྱ་སྐད་དང་རྒྱ་ཡིག མི་གྲངས། 10387958(2010ལོར་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ) སྡོད་གནས་གཙོ་ཆེ་བ། ལིའོ་ཉིང་ཞིང་ཆེན་དང་། ཅི་ལིན་ཞིང་ཆེན། ཧེལུང་ཅང་ཞིང་ཆེན། ཧོ་པེ་ཞིང་ཆེན། པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར། ནང་སོག་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བཅས།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ཧོ་ཀྲེ་རིགས།

ཧོ་ཀྲེ་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་ཧེ་ལུང་ཅང་ཞིང་ཆེན་གྱི་རའོ་ཧྲི་དང་ཧྥུ་ཡོན་རྫོང་གཉིས་སུ་ཁྱབ་སྡོད་བྱས་ཡོད་ལ། བསྡོམས་པས་མི་གྲངས5354ལས་མེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 赫哲族 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Hezhen,Nanai སྐད་ཡིག ཧོ་ཀྲེའི་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད་རྒྱ་ཡིག མི་གྲངས། 5354(2010ལོར་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ) ཆོས་ལུགས། ས་མཎ་ཆོས་ལུགས། སྡོད་གནས་གཙོ་ཆེ་བ། ཧེ་ལུང་ཅང་ཞིང་ཆེན། ངོ་སྤྲོད། ཧོ་ཀྲེ་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་ལ།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ཀྲོང་རིགས།

ཀྲོང་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ང་དྲུག་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། འདུས་སྡོད་བྱེད་ས་གཙོ་བོ་ནི་ཀོང་ཞི་ཀྲོང་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་ཡུན་ནན་དང་ཀོང་ཏུང་། ཧུའུ་ནན། ཀུའེ་ཀྲོའུ། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སོགས་སུའང་ཉུང་ཤོས་ཤིག་ཡོད་པ་དང་། བསྡོམས་པས་མི་གྲངས16926381ལྷག་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 壮族 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Bouxcuengh སྐད་ཡིག ཀྲོང་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱ་སྐད་རྒྱ་ཡིག མི་གྲངས། 16926381(2010ལོར་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ) སྡོད་གནས་གཙོ་ཆེ་བ།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

མནའ་སྐྱེལ་སྲོལ།

རྟེན་གསུམ་སོགས་དཔང་དུ་བཙུགས་ནས་དམ་བཅས་པ་ལ་མནའ་ཞེས་བྱ་ཞིང་མནའ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་ཐད་མཁས་དབང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རང་གི་གདོང་ལ་དྲང་པོར་གནས་པ་སྣ་ཡིན་པ་ན། ཐོག་མར་སྣ་ཡིན་མིན་གྱི་བསྙོས་བྱུང་ལ། བདེན་རྫུན་འབྱེད་པའི་དྲང་ཐིག་གི་ནུས་པ་ཐོན་གྱི་ཡོད་པས། གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་མིའི་གདོང་ན་དྲང་པོར་གནས་པའི་སྣ་ལ་དཔེ་བཞག་ནས་བཏགས་པ་དེ་རིམ་པས་མནའ་ཞེས་པར་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་འདུག རིགས་དབྱེ། ཡུལ་སྲོལ། ངོ་སྤྲོད། རྟེན་གསུམ་སོགས་དཔང་དུ་བཙུགས་ནས་དམ་བཅས་པ་ལ་མནའ་ཞེས་བྱ་ཞིང་མནའ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་ཐད་མཁས་དབང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རང་གི་གདོང་ལ་དྲང་པོར་གནས་པ་སྣ་ཡིན་པ་ན།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།

ཐོག་འགོག་པའི་སྲོལ།

བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ནི་རྫ་མཐོ་ལ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་སྐྱེན་པ། རང་བྱུང་གི་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པས་རྒྱུན་པར་ཐོག་ལྡིར། གློག་འཁྱུག རླུང་གཡུག སེར་འབབ། ས་ཆ་གངས་ཀྱིས་བཟུང་བ་སོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་མངོན། དེ་འདྲའི་ཡུལ་འདི་ལ་གདོད་མ་ནས་གནས་འཆའ་བའི་བོད་རིགས་དམངས་ཁྲོད་དུ་རང་བྱུང་གི་འཇིགས་པ་དེ་དག་ལས་ཐར་བའི་ཆེད་དུ་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་རབ་དང་རིམ་པར་བྱུང་བ་ལས་གཞན། ཐོག་འགོག་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྦྲ་གུར་ལ་ལྕགས་ཀྱི་ཕུར་བ་བརྡབ་པ་དང་། སྦྲ་གུར་གྱི་འདབས་སུ་སྟ་རེ་ཐང་ལ་གདབ་པའམ་གྲི་ས་ལ་འཛེར་བ་སོགས་བྱེད་ཅིང་། དེ་ནི་རང་གི་སྦྲ་ཁྱིམ་གྱི་ཉེ་འདབས་སུ་ས་བདག་གྲོད་པུ་མི་འོངས་པའི་ཐབས་ཡིན་ཟེར།

རིགས་དབྱེ།   སྤྱི་ཚོགས། མི་རིགས།