ཡོངས་འཛིན་རིག་མཛོད། >ཚན་རིག >གསོ་རིག

རྟ་གསོ་བ།

རྟ་རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་མེ་སྟོབས་དང་། གང་ལ་གོམས་པའི་ཟས་ཀྱི་ཉམས་བརྟ་བའི་ཆོ་གའི་སྨན་གྱི་ཐུན་ཚད་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སྨན་སྟེར་བ། རྟ་ལ་སྨན་བྱིན་པའི་ཐུན་ཚད་ནི།  སྨན་སྐམ་པོ་སྲང་བཞི་ནི་ཀུ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ།  རློན་པ་ཡིན་ན་ནི།  སྲང་བརྒྱད་བྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །  པྲ་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་རློན་པ་ནི།  སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སྦྱིན་ལ།  སྐམ་པོ་སྲང་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །  ཨ་ད་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་རློན་པ་ནི་སྲང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཡིན་ལ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

རྨིག་པ་རུལ་བའི་ནད།

ནད་འདི་ནི་རུལ་བའི་རླམ་ཕྲ་དབྱུག་དུག་ནད་དེ་རྨིག་པ་ལ་ཕོག་པའི་འགོས་ནད་ཅིག་རེད། ནད་དེ་རང་བྱུང་ཁམས་སུ་ཁྱབ་པ་དང་། དབྱར་སྟོན་དུས་ཚིགས་གཉིས་སུ་བྱུང་མང་བ་དང་། ལུག་ར་བརླན་གཤེར་ཆེ་བ་དང་ཚེར་སྡོང་མང་པོ་སྐྱེས་ཡོད་པའི་རྩྭ་སར་ལུག་འཚོ་བ། རྡོ་ཟགས་ནང་དུ་ལུག་འདེད་པ་བཅས་ཀྱིས་ནད་འདི་འབྱུང་སླ་བ་རེད། ནད་རྟགས། ནད་བྱུང་བའི་ལུག་གི་རྨིག་པ་སྙི་མོ་ཡིན་སར་ཚ་ནད་འབྱུང་སྲིད་པ་དང་རུལ་སུངས་སུ་འགྱུར་བ། ལག་པས་མནན་ན་དྲི་ངན་བྲོ་བའི་ཁུ་བ་བཞུར་ཡོད་པ་དང་། ལ་ལའི་རྨིག་ཤུན་ལྷུང་བ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

ལུག་གི་གློ་བའི་སྐུད་འབུའི་ནད།

གློ་བའི་འབུ་སྐུད་པ་ཅན་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། གློ་བའི་སྐུད་འབུ་ཆེ་བ་དང་གློ་བའི་སྐུད་འབུ་ཆུང་བ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ཚང་མ་ཨོལ་གྲོག་གི་ཡལ་ག་དང་གློ་བར་གནས་ཡོད་པ་རེད། ནད་གཞི། གློ་བའི་འབུ་སྐུད་པ་ཅན་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། གློ་བའི་སྐུད་འབུ་ཆེ་བ་དང་གློ་བའི་སྐུད་འབུ་ཆུང་བ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ཚང་མ་ཨོལ་གྲོག་གི་ཡལ་ག་དང་གློ་བར་གནས་ཡོད་པ་རེད ། དབྱེ་བ།  (1) གློ་བའི་སྐུད་འབུ་ཆེ་བ། ལུག་གི་ཨོལ་གྲོག་དང་ཨོལ་གྲོག་གི་ཡལ་གའི་ནང་དུ་སྒོ་ང་བཏང་བ། སྒོ་ངའི་ནང་ན་ཡར་སྐྱེས་ཟིན་པའི་འབུ་ཕྲུག་འདུས་ཡོད། ལུ་དུས་འབུ་སྒོང་ཁ་སྦུག་དུ་ཐོན་ཏེ་མང་ཤོས་ལུད་པ་དང་མཉམ་དུ་མིད་པ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

ལུག་གི་འཇུ་ལམ་འབུ་སྐུད་ཀྱི་ནད།

ལུག་གི་འཇུ་ལམ་གྱི་འབུ་སྐུད་རིགས་མང་པོ་གནས་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནད་འདི་བྱུང་པ་རེད། འབུ་སྐུད་པ་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱུ་ཤའི་ནང་དུ་གནས་ཡོད་པའི་སྨུག་པོ་ཅན་དང་གཅུས་གཟེར་ཅན། རྒྱུ་ནག་ནང་གི་རྡོག་པོ་ཅན། སྐེ་ཕྲ་ཅན། ཀྱོ་བ་ཅན། རྒྱུ་དཀར་ནང་གི་རྟ་ལྕགས་ན་དང་ཚིགས་མདུད་ཅན། ཁ་ཆེ་ཅན་སོགས་ཡིན་པ་དང་། འབུ་སྐུད་པ་འདི་དག་ཚང་མས་སྒོ་ང་གཏོང་ཐུབ། སྒོ་ང་ལུག་གི་རུལ་མ་དང་ལྷན་དུ་བཏང་ནས་ལུག་ར་དང་རྩ་སར་འགོས་ཐུབ་པའི་འབུ་ཕྲུག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ལུག་གི་རྩྭ་ཟ་བ་དང་ཆུ་འཐུང་བའི་སྐབས་སུ་འབུ་ཕྲུག་ལུག་གི་ཁ་ནང་དུ་སོང་ནས་ནད་འདི་འགོས་པ་ཞིག་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

ས་ནད།

ས་ནད་ནི་ས་ནད་ཀྱི་དབྱུག་སྲིན་ལས་བྱུང་པའི་གློ་བུར་བ་དང་ཚ་དྲོད་ཅན་གྱི་འགོས་ནད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། ནད་དེ་སྒོ་ཕྱུགས་ཚང་མར་ཕོག་སྲིད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ར་མ་དང་ལུག རྟ་སོགས་ལ་འགོས་སླ་བ་དང་། མི་ལའང་འགོ་བའི་ནད་ཅིག་རེད། ནད་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་མཚེར་བ་གློ་བུར་དུ་སྐྲང་བ་དང་གྲོད་ཁོག་རྒྱས་པ། ཁ་དང་སྣ་ནང་ནས་ཁྲག་ཐོན་པ། ཁྲག་མདོག་ནི་དམར་ནག་ཡིན་ཞིང་དགག་མི་ཐུབ་པ་རེད། ནད་རྟགས། ནད་ཧ་ཅང་དྲག་པོ་ཡིན་ན་ཐང་ལ་ལོག་པ་དང་གཟའ་ཕོག་པ་ལྟར་དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ་བ། ཁ་དང་སྣའི་ནང་ནས་ལྦུ་བ་ཐོན་པ་དང་གཞང་དཀར་ནག་ནས་ཁྲག་ཐོན་པ་དང་མང་ཆེ་བ་སྐར་མ་འགའ་དང་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གཉིས་ཙམ་ནས་འཆི་བ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་འགོས་ནད།

སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་འགོས་ནད་ནི་ནད་གཞིའི་སྐྱེ་དངོས་ཕྲ་རབ་དེ་སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་ལུས་པོ་ལ་ཕོག་ནས། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འགོག་སྲུང་ལ་གཏོར་བཤིག་བཏང་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། མཚམས་སྦྱོར།  སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་འགོས་ནད་ནི་ནད་གཞིའི་སྐྱེ་དངོས་ཕྲ་རབ་དེ་སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་ལུས་པོ་ལ་ཕོག་ནས། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འགོག་སྲུང་ལ་གཏོར་བཤིག་བཏང་ནས་བྱུང་བ་ལ་ཟེར། ནད་དེ་ནི་ཕྱུག་ཟོག་གཅིག་ལ་ཕོག་རྗེས་གཞན་ལ་འགོས་པ་དང་། ས་ཁུལ་གཅིག་ནས་ས་ཁུལ་གཞན་དུ་འགོས་པ། དུས་ཚོད་གཅིག་གི་ནང་ཕྱུག་ཟོག་མང་པོར་ཕོག་པའམ་འཆི་བའི་ནད་ཅིག་ཡིན་པས། དེར་རིམས་ནད་ཡང་ཟེར།  ངོ་བོ།  འགོས་ནད་ཚང་མ་ནད་གཞིའི་སྐྱེ་དངོས་ཕྲ་རབ་ནས་བྱུང་པ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

རིན་ཆེན་གཡུ་རྙིང་ཉེར་ལྔ།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་རིན་ཆེན་སྦྱོར་བའི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། གཡུ་རྙིང་དང་། མུ་ཏིག བྱུ་རུ། མཚལ་དཀར། ཨ་རུ་གསེར་མདོག ལྕགས་ཕྱེ་སོགས་སྨན་སྣ་ཉེར་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་དང་ལེབ་རྒན་རྒྱས་པ་དང་ལྡན་འདུས་དུག་ཐབས། གཞུང་རེངས། མཆིན་གྲུམ་ནག་པོ། ཧལ་སྐེམ་སོགས་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 二十五味松石丸 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Yunyang 25 སྨན་སྦྱོར། གཡུ་རྙིང་དང་། མུ་ཏིག བྱུ་རུ། མཚལ་དཀར། ཨ་རུ་གསེར་མདོག ལྕགས་ཕྱེ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

རྒྱམ་ཚྭ་བཞི་ཐང་།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་མ་ཞུ་ཕོ་ནད་གསོ་བའི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྒྱམ་ཚྭ། བཅའ་སྒ། ཨ་རུ། པི་པི་ལིང་བཅས་སྨན་སྣ་བཞི་ལས་གྲུབ་པ་དང་།གྲང་བ་ཀུན་སེལ་ཞིང་སྨན་མ་ཞུ་བ་འཇོམས་པ་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 四味光明盐汤 རྣམ་པ། ཕྱེ་མ། སྨན་སྦྱོར། རྒྱམ་ཚྭ། བཅའ་སྒ། ཨ་རུ། པི་པི་ལིང་བཅས་སྨན་སྣ་བཞི་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། ཕན་ཡོན། གྲང་བ་ཀུན་སེལ་སྨན་མ་ཞུ་བ་འཇོམས། ། བསྟེན་ཚུལ། ཉིན་རེར་ཐེངས1དང་།   ཐེངས་རེར་ཐུན1རེ་བསྟེན། ངོ་བོ། རང་བཞིན་དྲོ་ལ་བཟི་མེད། འཛེམ་བྱ། མཁྲིས་ཚད་ལ་གནོད། རྣམ་པ། ཕྱེ་མ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

ཅོང་ཞི་དྲུག་པ།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་བད་ཀན་ནད་གསོ་བའི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཅོང་ཞི། སེ་འབྲུ། སུག་སྨེལ། པི་པི་ལིང་སོགས་སྨན་སྣ་དྲུག་ལས་གྲུབ་པ་དང་། བད་ཀན་བྲང་ཚ་དང་ཆུ་སྐྱུར་སྐྱུགས་པ་འཇོམས་པར་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 六味寒水石散 རྣམ་པ། ཕྱེ་མ། སྨན་སྦྱོར། ཅོང་ཞི། སེ་འབྲུ། སུག་སྨེལ། པི་པི་ལིང་། མ་ནུ། གུར་ཀུམ་བཅས་དྲུག་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། ཕན་ནུས། བད་ཀན་བྲང་ཚ་ཆུ་སྐྱུར་སྐྱུགས་པ་འཇོམས། ། བསྟེན་ཚུལ། ཉིན་རེར་ཐེངས1དང་།   ཐེངས་རེར་ཐུན1རེ་བསྟེན། ངོ་བོ། རང་བཞིན་དྲོ་ལ་བཟི་མེད། འཛེམ་བྱ། འཛེམ་བྱ་ཆུང་། རྣམ་པ། ཕྱེ་མ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

ལྕུམ་རྩ་སུམ་ཐང་།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་འཁྲུ་ནད་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཨ་རུ། ལྕུམ་རྩ། བུལ་ཏོག་བཅས་སྨན་སྣ་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་དང་།རྟུག་སྐམ་དྲི་མ་འགགས་པར་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 三味大黄汤 རྣམ་པ། ཕྱེ་མ། སྨན་སྦྱོར། ཨ་རུ། ལྕུམ་རྩ། བུལ་ཏོག་བཅས་སྨན་སྣ་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། ཕན་ནུས། རྟུག་སྐམ་དྲི་མ་འགགས་པ་སེལ་བར་བྱེད། བསྟེན་ཚུལ། ཉིན་རེར་ཐེངས་གཅིག  ཐེངས་རེར་ཐུན་གཅིག་རེ་བསྟེན ངོ་བོ།  རང་བཞིན་དྲོ་ལ་བཟི་མེད། འཛེམ་བྱ། གློ་ཚད་ཅན་གྱིས་འཛེམ། ཚད་གཞི། ཕྱེ་མ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

མཁྲིས་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་མཁྲིས་ནད་གསོ་བའི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སེ་བའི་མེ་ཏོག གསེར་གྱི་མེ་ཏོག ཨ་རུ་གསེར་མདོག་སོགས་སྨན་སྣ་ལས་གྲུབ་པ་དང་།མཁྲིས་པའི་སྤྱི་སྨན་ངོ་མཚར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 三味蔷薇丸 རྣམ་པ། རིལ་བུ། སྨན་སྦྱོར། སེ་བའི་མེ་ཏོག གསེར་གྱི་མེ་ཏོག ཨ་རུ་གསེར་མདོག་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། ཕན་ནུས། མཁྲིས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་སྦྱོར་བ་ནི། །མཁྲིས་པའི་སྤྱི་སྨན་ངོ་མཚར་ཆེ། ། བསྟེན་ཚུལ། ཉིན་རེར་ཐེངས1དང་།    ཐེངས་རེར་ཐུན1རེ་བསྟེན། ངོ་བོ།  རང་བཞིན་ཅུང་བསིལ་ལ་བཟི་མེད། འཛེམ་བྱ། འཛེམ་བྱ་ཆུང་། རྣམ་པ། རིལ་བུ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

རྡོ་ཐལ་ཉེར་ལྔ།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་སྐྲན་ནད་གསོ་བའི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྡོ་ཐལ། ཀ་རཉྫ། དོང་གྲ པི་པི་ལིང་། རྒྱམ་ཚྭ། ཕོ་བ་རིས། ལྕེ་ཚ་སོགས་སྨན་སྣ་ཉེར་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་དང་།མ་ཞུ་བེ་སྣབས་འཕེལ་བ་དང་། ཕོ་བ་སྦས་པ། སྒྲེག་མང་ཕོ་གཟེར་སོགས་སྐྲན་རིགས་ཀུན་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 二十五味石灰丸 ཚད་གཞི། རིལ་བུ། སྨན་སྦྱོར། རྡོ་ཐལ། ཀ་རཉྫ། དོང་གྲ པི་པི་ལིང་། རྒྱམ་ཚྭ། ཕོ་བ་རིས། ལྕེ་ཚ། དབྱི་མོང་དཀར་པོ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

གླང་ཆེན་མེ་ཏོག་བཅོ་བརྒྱད།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་བད་ཀན་སྨུག་པོ་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། གི་ཝཾ། ཙནྡན་དཀར་པོ། ཙནྡན་དམར་པོ། ཨར་ནག སུམ་ཅུ་ཏིག བ་ལེ་ཀ་སོགས་སྨན་སྣ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་།མཆིན་ཁྲག་སྨུག་པོ་རྒྱས་པ་སེལ་བར་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 十八味牛黄丸 རྣམ་པ། རིལ་བུ། སྨན་སྦྱོར། གི་ཝཾ། ཙནྡན་དཀར་པོ། ཙནྡན་དམར་པོ། ཨར་ནག སུམ་ཅུ་ཏིག བ་ལེ་ཀ རེ་སྐོན་པ། སྐྱུ་རུ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ། བ་ཤ་ཀ གསེར་གྱི་མེ་ཏོག མ་ནུ། འུ་སུ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

འབོལ་སྨན་བདུན་པ།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་ཆུ་ནད་གསོ་བའི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ།གུར་ཀུམ། པྲི་ཡང་ཀུ གསེར་གྱི་མེ་ཏོག བོང་ང་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཚ་ཆུ་གྲང་ཆུ་སོགས་ཆུ་རིགས་མ་ལུས་སེལ་བར་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 七味消肿丸 ཚད་གཞི། རིལ་བུ། སྨན་སྦྱོར། གུར་ཀུམ། པྲི་ཡང་ཀུ ཨུཏྤལ་ལོ་མ། མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་གང་རིགས། གསེར་གྱི་མེ་ཏོག བོང་ང་དཀར་པོ། བ་ཤ་ཀ་སོགས་སྨན་སྣ་དྲུག་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། ཕན་ནུས། ཕྱེ་མ་འབོལ་སྨན་བདུན་པའི་སྟེང་དུ་ནི། །ཆུ་མདོག་ལྗང་དང་སེར་དང་བར་ཆུ་ཡི། །ཁ་ཚར་མན་ངག་ལྡན་པ་ཆུ་སྐོལ་གྱིས། །འཕུལ་ལམ་ཡང་ན་གོང་བཤད་ཐང་གིས་དབུལ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

སྐྱེར་ཤུན་བརྒྱད་པ།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་མཁལ་ནད་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྐྱེར་ཤུན། པི་པི་ལིང་། སྐྱུ་རུ་ར། ཤིང་མངར་སོགས་སྨན་སྣ་བརྒྱད་ལས་གྲུབ་པ་དང་། ས་བོན་ཁྲག་བསྡོངས་དང་ཁྲག་མཁྲིས་གཅོད་པར་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 八味小檗皮散 ཚད་གཞི། ཕྱེ་མ། སྨན་སྦྱོར། སྐྱེར་ཤུན།  པི་པི་ལིང་། སྐྱུ་རུ་ར། ཤིང་མངར།  གླ་རྩི། གུར་ཀུམ། དོམ་མཁྲིས།  རྒྱ་སྣག་སོགས་སྨན་སྣ་བརྒྱད་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། ཕན་ནུས།   སྰ་རའི་མྱོང་གྲུབ་སྐྱེར་ཤུན་བརྒྱད་པ་འདིས།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

དམར་པོ་སུམ་ཐང་།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་ཁྲག་ནད་གསོ་བའི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། བཙོད། འབྲི་མོག རྒྱ་སྐྱེགས་བཅས་སྣ་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་དང་། གློ་མཁལ་འགྲམས་ཚད་སྨིན་སྡུད་དང་ཁྲག་ལུ་བ། གློ་ནད་གསར་རྙིང་སེལ་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 三味红汤 རྣམ་པ། ཕྱེ་མ། སྨན་སྦྱོར།  བཙོད། འབྲི་མོག  རྒྱ་སྐྱེགས་བཅས་སྣ་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། ཕན་ནུས།  གློ་མཁལ་འགྲམས་ཚད་སྨིན་སྡུད་བྱེད་པ་ཡིན། །ཁྲག་ལུ་གློ་ནས་གསར་རྙིང་མ་ལུས་སེལ། ། བསྟེན་ཚུལ།  ཉིན་རེར་ཐེངས1དང་།   ཐེངས་རེར་ཐུན1རེ་བསྟེན། ངོ་བོ།  ངོ་བོ་བསིལ་ལ་བཟི་མེད།  འཛེམ་བྱ། བད་རླུང་གྲང་བའི་ནད་ལ་ཅུང་གནོད། རྣམ་པ། ཕྱེ་མ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

དེའུ་དམར་སེ་འབྲུ་བཅུ་གསུམ།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་མ་ཞུ་ཕོ་ནད་གསོ་བའི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སེ་འབྲུ། པི་པི་ལིང་། སྒ་སྐྱ། ཤིང་ཚ། རྒྱམ་ཚྭ། བྱི་ཏང་ག་སོགས་སྨན་སྣ་བཅུ་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་དང་། ཕོ་བ་འཚེང་སྒྲེག་དང་འཁྲུ་སྐྱུགས་མ་ཞུ་བ་འཇོམས་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 德马尔十三味石榴丸 རྣམ་པ། རིལ་བུ། སྨན་སྦྱོར། སེ་འབྲུ། པི་པི་ལིང་། སྒ་སྐྱ། ཤིང་ཚ། རྒྱམ་ཚྭ། བྱི་ཏང་ག    གོ་ཐལ། སུག་སྨེལ། གུར་ཀུམ། སྟར་བུ་ཁནྜ། རུ་རྟ། བ་ཤ་ཀ   ཕོ་བ་རིས་བཅས་སྣ་བཅུ་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། ཕན་ནུས།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

བདུད་རྩི་ལྔ་ལུམས།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་དྲེག་པ་དང་གྲུམ་བུ། ཆུ་སེར། རྩ་དཀར་ནད་སོགས་ཤ་ལྤགས་རྩ་རུས་ལ་ཞེན་པའི་ནད་རིགས་ཐུན་མོང་གི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཤུག་འབྲུ། བ་ལུ། མཁན་པ། ཆུ་ཤིང་འོམ་བུ། མཚེ་ལྡུམ་བཅས་སྨན་སྣ་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་འདུ་བ་སྙོམས་ཤིང་། དྲེག་ནད་དང་། གྲུམ་བུ། ཡན་ལག་རེངས་འཁུམས་སུ་གྱུར་པ། ཚ་འཁྱུག་ཀོ་ལེར་བྱེད་པ་དང་ངན་སྐྲངས་རྣམས་འདོན་པར་བྱེད་པ། དུག་ནད་དང་། རྙིངས་ཚད་སོགས་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

ཡ་སྨན་དབང་བོ་ཀུན་སེལ།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་སྣ་ནད་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་མཚལ། ཙན་དན་དཀར་པོ། ཙན་དན་དམར་པོ་སོགས་སྨན་སྣ་བཅོ་བརྒྱད་ལས་གྲུབ་པ་དང་། ཡ་སྲིན་ཡ་ཁྲག་དང་སྣ་འགགས་སྐྲངས་ཤིང་ན་བ། མུར་འགྲམ་མགོ་གཟེར་དང་མིག་མི་གསལ་བ་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 虫药五官皆清 རྣམ་པ། ཕྱེ་མ། སྨན་སྦྱོར། རྒྱ་མཚལ། ཙན་དན་དཀར་པོ། ཙན་དན་དམར་པོ། ཨ་ག་རུ། ལི་ཤི    གུར་གུམ། གི་ཝང་། ཀ་ཀོ་ལ། བོང་དཀར། རུ་རྟ། སུག་སྨེལ། སྤང་སྤོས། གླ་རྩི། འུ་སུ། ཨ་རུ་ར།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

མདེའུ་འབྱིན་དྲུག་པ།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་མོ་ནད་གསོ་བའི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཡུ་མོ་མདེའུ་འབྱིན། བ་སྤྲུ། གཟེ་མ། ལྕམ་པ་སོགས་སྨན་སྣ་དྲུག་ལས་གྲུབ་པ་དང་། མངལ་ཚད་སེལ་ཞིང་བུ་དང་ཤ་མ་ཐོན་པ་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 六味假耧斗菜丸 རྣམ་པ། རིལ་བུ། སྨན་སྦྱོར། ཡུ་མོ་མདེའུ་འབྱིན། བ་སྤྲུ། གཟེ་མ། ལྕམ་པ། སྦྲུལ་ལྤགས། གླ་རྩི་བཅས་སྨན་སྣ་དྲུག་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན།  ཕན་ནུས།  མངལ་ཚད་སེལ་ཞིང་བུ་དང་ཤ་མ་ཐོན། །  བསྟེན་ཚུལ། ཉིན་རེར་ཐེངས1དང་།  ཐེངས་རེར་རིལ་བུ1རེ་བསྟེན། ངོ་བོ།  ངོ་བོ་ཚ་ལ་བཟི་མེད།  འཛེམ་བྱ། སྨན་པའི་ངག་བཞིན་བསྟེན། རྣམ་པ། རིལ་བུ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

འགག་སེལ་བརྒྱད་པ།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་མོ་ནད་གསོ་བའི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཨ་རུ་ར། ལྕུམ་རྩ། བུལ་ཏོག ཅོང་ཞི་སོགས་སྨན་སྣ་བརྒྱད་ལས་གྲུབ་པ་དང་། དྲི་མ་འགགས་པ་དང་སྨད་འགགས་པ། ཚ་གྲང་ཀུན་སེལ་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། སྨན་སྦྱོར། ཨ་རུ་ར། ལྕུམ་རྩ། བུལ་ཏོག   ཅོང་ཞི། རྒྱ་སྐྱེགས། རུ་རྟ། ཨུག་ཆོས། སྟར་བུ་བཅས་སྨན་སྣ་བརྒྱད་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན།  ཕན་ནུས།  དྲི་མ་འགགས་དང་ཐུར་སེལ་གྱེན་དུ་ལོག །བུ་དང་ཤ་མ་ཐོགས་པ་ལ་སོགས་པའི། །སྨད་འགགས་ཚ་གྲང་ཀུན་སེལ་ལུས་བདེ་སྟེར།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

བཟང་བོ་ལྔའི་སྨན་མར།

འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་མོ་ནད་གསོ་བའི་སྨན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། པི་པི་ལིང་། སེ་འབྲུ། འུ་སུའི་འབྲས་བུ་སོགས་སྨན་སྣ་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་དང་། མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ལུས་ཤ་རྒྱས་པ་དང་། བུད་མེད་བུ་མེད་ལ་ཡང་བུ་རྙེད་འགྱུར་བར་ཕན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 良药酥油丸 རྣམ་པ། རིལ་བུ། སྨན་སྦྱོར།  པི་པི་ལིང་། སེ་འབྲུ། འུ་སུའི་འབྲས་བུ། སྒ་སྨུག  ཙི་ཏྲ་ཀ་བཅས་སྨན་སྣ་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན།  ཕན་ནུས།  མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ལུས་ཤ་རྒྱས་པ་དང་། །བུད་མེད་བུ་མེད་ལ་ཡང་བུ་རྙེད་འགྱུར།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

ཤོ་མང་།

ཤོ་མང་ནི་རི་ཀླུང་གང་སར་སྐྱེ་བ་མ་ཟད། ལྷག་པར་བཞའ་ཚན་ཆེ་བའི་གདགས་སྲིབ་ངེས་མེད་དང་ཆུ་འགྲམ། ཞིང་མུ། གྲོང་གི་ཉེ་འགྲམ། ལམ་གྱི་ཟུར་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་མང་། སྤྱི་ཟླ་བདུན་པ་ནས་དགུ་བའི་བར་རྩྭ་ལོ་མེ་འབྲས་ཡོངས་རྫོགས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཏུས་ཏེ་གཙང་མར་བཀྲུས་རྗེས་བསིལ་གྲིབ་ཏུ་སྐམ་སྟེ་སྨན་ལ་སྤྱོད་ན་གློ་ཚད་དང་མཆིན་ཚད། བཤང་བ་འགག་པ། ཆམ་པ་རིམས་ཚད་ཀྱི་ནད། ཕྱི་ལ་སྤྱད་ན་རྨ་དང་། ཤུ་ཐོར། གཉན་སྐྲངས ། པགས་ནད་སོགས་ལ་ཕན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 土大黄 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Rumex madaio MakinoR. daiwoo Makino མིང་གཞན། ཤོ་ལོ་ཤེལ་མ། ཤ་སྣ། མཆུ་བ་འོམ་བུ་ཡང་ཟེར།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

སོ་མ་རཱ་ཛ།

སོ་མ་རཱ་ཛ་ནི་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་ནག རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ཚ་བ་ཆེ་སའི་ནང་གང་སར་སྐྱེ་བ་དང་། འདེབས་འཛུགས་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་བའང་ཡོད། སྤྱི་ཟླ་དགུ་བ་ནས་བཅུ་གཅིག་བར་འབྲས་བུ་སྨིན་མཚམས་སུ་བཏུས་ཏེ་བསིལ་སར་སྐམ་ནས་སྨན་ལ་སྤྱོད་ན་གྲུམ་བུ་ཆུ་སེར་གྱི་ནད་དང་པགས་པར་ཤུ་ཐོར་སྐྱེས་ནས་ཟ་འཕྲུག་ལངས་པ། སྲིན་ནད་སོགས་ལ་ཕན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 黄葵 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Abelmoschus moschatus Medicus མིང་གཞན། མིང་གཞན་མ་མཐོང་། སྨན་དུ་སྦྱར་བྱ། འབྲས་བུ། སྡེ་ཁོངས། ཤིང་སྨན་གྱི་སྡེ། སྐྱེ་དབྱིབས། 《འཁྲུངས་དཔེ》ལས།  སོ་མ་རཱ་ཛ་ཀླུང་ཤོད་སྐྱེས།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

ལུང་ཐང་མིག

ལུང་ཐང་མིག་ནི་ཚ་དྲོད་ཆེ་བའི་རི་ལྡེབས་དང་ནགས་གསེབ། ལུང་གཤོང་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་མང་། གཞན་ཡང་ཞིང་བ་ཚོས་འདེབས་འཛུགས་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད། སྤྱི་ཟླ་བརྒྱད་པ་ནས་དགུ་བའམ་འབྲས་བུ་སྨིན་མཚམས་སུ་བཏུས་ཏེ་སྐམ་ནས་སྨན་ལ་སྤྱོད་ན་ཁ་ཟས་འཇུ་སླ་བ་དང་། འདུས་པའི་ནད་འཇོམས་ཤིང་སྐྱུགས་པ་གཅོད། མོ་མཚན་གྱི་ནད་སོགས་ལ་ཕན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 无患子 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Sapindus mukorossi Gaertn. མིང་གཞན། ན་ག་བན་དེ། རི་བོང་མིག ལྦུ་བ་འཛིན། ལུང་ཏོང་། སྨན་དུ་སྦྱར་བྱ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

སྟག་མ་མེ་ཏོག

སྟག་མ་མེ་ཏོག་ནི། ནགས་གསེབ་དང་ཤིང་ཕྲན་གྱི་གསེབ་སོགས་ཀྱི་ས་གནས་ཕལ་ཆེ་བའི་བྱང་བལྟའི་སྲིབ་ལ་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན། སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པ་ནས་དྲུག་པ་ཙམ་ལ་མེ་ཏོག་བཏུས་ཏེ་སྐམ་ནས་སྨན་ཏུ་སྤྱོད་ན། གློ་བ་སོགས་བྱང་ཁོག་ནང་རྣག་ཁྲག་རྒྱས་པ་སྐེམ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 树形杜鹃 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Rhododendron arboreum Smith མིང་གཞན། རྟེའུ་རྨིག  གཟའ་དུག་ཁྲ་བོ།   ཏི་མུས་པ།   སྲེ་མོང་མེ་ཏོག སྨན་དུ་སྦྱར་བྱ། མེ་ཏོག སྡེ་ཁོངས། ཤིང་སྨན་གྱི་སྡེ། སྐྱེ་དབྱིབས། 《འཁྲུངས་དཔེ》ལས། སྟག་མའི་ཤིང་ནི་སྲིབ་མོར་སྐྱེས།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

ནད་མ་འབྱར་མ།

ནད་མ་འབྱར་མ་ནི། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཕལ་ཆེ་བའི་ཞིང་གི་མཐའ་དང་། ས་རྒོད་ལ་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན། ལོ་མ་དང་། སྡོང་བོ། མེ་ཏོག འབྲས་བུ་བཅས་སྨན་ཏུ་སྤྱད་ཆོག རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 蓝布裙 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Cynoglossum glochidiatum Wall མིང་གཞན། ནད་མ་ཡང་། སྨན་དུ་སྦྱར་བྱ། ལོ་མ་དང་། སྡོང་བོ། མེ་ཏོག འབྲས་བུ། སྡེ་ཁོངས། སྔོ་སྨན་གྱི་སྡེ། སྐྱེ་དབྱིབས།  《འཁྲུངས་དཔེ》ལས།  ནད་མ་འབྱར་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཡུལ་དབུས་དྲོ་བའི་ས་ལས་སྐྱེ། །ལོ་མ་སྔོན་པོ་རྩུབ་པ་ལ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

ཐལ་ཀ་རྡོ་རྗེ།

ཐལ་ཀ་རྡོ་རྗེ་ནི་ས་བབ་ཅུང་དམའ་ཞིང་དྲོད་ཚད་ཆེ་བའི་རི་ཐང་མཚམས་དང་། ལམ་གྱི་ཟུར། ཤིང་ལྡུམ་གྱི་གསེབ། ཆུ་འགྲམ། ཞིང་གི་མཐའ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་མང་། འདེབས་འཛུགས་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། སྤྱི་ཟླ་དགུ་བ་དང་བཅུ་བའི་བར་རམ། འབྲས་བུ་སྨིན་མཚམས་སུ་བཏུས་ཏེ་འབྲུ་གུ་འམ་ས་བོ་བླངས་ནས་སྐམ་གསེད་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་སྨན་ཏུ་སྤྱོད་ན། གྲུམ་བུ་ཆུ་སེར་གྱི་ནད་དང་། པགས་པར་ཤུ་ཐོར་སྐྱེ་བ། ཟ་འཕྲུག་ལངས་པ། ལུས་སྟོབས་ཉམས་པ་སྲིན་ནད་སོགས་ལ་ཕན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 草决明 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Cassia tora L. མིང་གཞན། ཨོ་ཊི།  ཤ་རི་རཾ།   ཤ་རི་རམ། སྨན་དུ་སྦྱར་བྱ། འབྲས་བུ། སྡེ་ཁོངས། ཤིང་སྨན་གྱི་སྡེ། སྐྱེ་དབྱིབས།   《འཁྲུངས་དཔེ》ལས། 

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

ག་བུར།

ག་བུར་ནི་སྡོང་བོ་རིང་ལ་སྨི 15 ཙམ། དྲང་ཞིང་པགས་པ་མཐུག་ལ་མཛེར་བ་མང་། ལོ་མ་ལྗང་སེར་སྒོར་དབྱིབས་རེས་མོས་སུ་གྱེས་ལ་མདུན་འཇམ་ཞིང་འོད་མདངས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ཚ་རིགས་ལ་ཕན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 冰片 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Cinnamomuincamphora[L] Presl མིང་གཞན། ཀཏྤཱུརཾ། ག་བུར། གྷ་ན་སཱར། སྤྲིན་གྱི་སྙིང་བོ། ཧི་མ་བ་ལུ་ཀཱ  ཁ་བའི་ཕྱེ་མ། སི་ཏཱབྟ། འོད་དཀར་ཅན། རེ་ཎུ་སཱ་ར། རྡུལ་གྱི་སྙིང་བོ། ཙནྡྲ་སཾཛྙྲ། ཟླ་བའི་མིང་ཅན། ཙནྡྲ་བྷསྨ། ཟླ་བའི་ཐལ་བ།

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག

མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀ

མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀ་ནི། ཚ་དྲོད་ཆེ་བའི་རི་ཐང་མཚམས་དང་ཤིང་ནགས་གསེབ། སྐམ་ཤས་ཆེ་ས་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་མང་། སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་ནས་དང་བོའི་བར་རམ། འབྲས་བུ་སྨིན་མཚམས་སུ་བཏུས་ཏེ་ཉི་མར་སྐམ་དགོས། ཚད་པའི་ནད་རིགས་ཀུན་ལ་ཕན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 木蝴蝶 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Indian Trumetflower Seed, Seed of Indian Trumetflower མིང་གཞན། ཙམ་པ་ཀ སྨན་དུ་སྦྱར་བྱ། འབྲས་བུ། སྡེ་ཁོངས། ཤིང་སྨན་གྱི་སྡེ། སྐྱེ་དབྱིབས། 《ཤེལ་ཕྲེང》ལས།  རྒྱ་གར་ནས་འོང་བའི་གང་བུ་མཁྲེགས་པོ་གོ་བོའི་སྒྲོ་དབྱིབས་ཞེང་སོར་བཞི་སྲིད་མདའ་ཚད་ཙམ་གྱི་ནང་ནས་འབྲས་བུ་དཀར་བོ་བྲེ་གའི་གང་དབྱིབས་འདབ་མ་དཀར་འཇམ་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་ཡོང་བ་དབང་ཞུའི་མེ་ཏོག་ལྷ་

རིགས་དབྱེ།   ཚན་རིགགསོ་རིག