ཡོངས་འཛིན་རིག་མཛོད། >རང་བྱུང་ཁམས། >མིའི་རིགས།

སྣ་རྩེ།

སྣ་རྩེ་ནི་གཞོགས་གཉིས་ཀྱི་སྣ་གཤོག་རུས་སྙི་དང་སྣ་རྩེ་ཡིས་གྲུབ་པ་ཡིན། ཤར་ཕྱོགས་མི་རྒྱུད་ཀྱི་སྣ་རྩེའི་སྐྱི་པགས་ཅུང་མཐུག་ལ་ཚོན་པོ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 鼻尖 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། tip of nose སྣ་རྩེ། སྣ་རྩེ་ནི་གཞོགས་གཉིས་ཀྱི་སྣ་གཤོག་རུས་སྙི་དང་སྣ་རྩེ་ཡིས་གྲུབ་པ་ཡིན།   ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་སྣ་རྩེའི་སྐྱི་པགས་ཅུང་མཐུག་ལ་ཚོན་པོ་ཡིན།  རུས་སྙི་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་མི་ཐུབ།  ཀོ་ཅ་སོར་གྱི་མི་རྒྱུད་ཀྱི་རུས་པ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ནས་སྐྱི་པགས་ཅུང་སྲབ་ལ་སྣའི་རུས་སྙི་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

ཕོ་རྒྱུ།

སྤྱིར་བཏང་དུ་ཕོ་རྒྱུ་ནི་ཟས་འཇུ་མ་ལག་གི་ཕོ་བ་དང་རྒྱུ་ནག ལོང་གའི་ཆ་བཅས་ལ་གོ་བ་ཡིན་ལ། ཕོ་བ་དང་རྒྱུ་ནག་ནི་འཚོ་བཅུད་གཞིབ་བྱ་གཙོ་བོ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 肠胃 ནད་རྟགས། (1)གསུས་ཁོག་སྟོད་དང་ལྟེ་བའི་མཐའ་འཁོར་མནན་ཚེ་ན་ཟུག་ལངས་པ་ཡིན་ལ། འཚུབ་ཆ་ལངས་པ་དང་གནམ་ལྡིང་ས་ལྡིང་བྱས་ནའང་ན་ཟུག་ལངས་པ་ཡིན། (2)ཁྲག་བསྐྱུགས་པ་དང་བཤང་བར་ཁྲག་འདྲེས་པའི་ནད་པ་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་བསྐྱུགས་པའི་ཟས་སུ་ཁྲག་འདྲེས་པའམ་མདོག་སྨུག་པོ་ཡིན་པ་དང་། བཤང་བའི་མདོག་ནག་པོའམ་ཁྲག་འདྲེས་པ་ཡིན་ན།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

རྒྱུ་ལྷག

རྒྱུ་ལྷག་ནི་ཕྲ་ཞིང་རིང་ལ་ཀྱག་ཀྱོག་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། གསུས་ཁོག་གཡས་ཀྱི་སྨད་ཀྱི་ཆར་ཡོད་ཅིང་། ཁྲག་ལོང་དང་རྒྱུ་ནག་གི་བར་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རྩ་བ་ཁྲག་ལོང་དང་སྦྲེལ་ཡོད། ཡང་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ངེས་གཏན་མེད་དེ། འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན། གཞན་རྒྱུ་ལྷག་ནི་གསུས་ཁོག་གི་གནས་གང་དུའང་བརྐྱངས་ཆོག་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། རྒྱུ་ལྷག་ལ་བྱེད་ནུས་གང་ཡང་མེད་པར་བསམ་པའི་རྐྱེན་དང་སྐབས་ལ་ལར་གཉན་ཚད་རྒྱས་པའང་སྲིད་པས། གཤག་བཅོས་གང་རུང་གི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་ལྷག་ཀྱང་གཅད་པར་སྲིད་ཅིང་། སྐབས་ལ་ལར་བུ་སྣོད་དང་ཁམས་དམར་འདྲེན་སྦུག་གཉིས་རྒྱུ་ལྷག་ལ་འཁྲུལ་ནས་བཅད་པའང་མང་བོ་འདུག རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 阑尾 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། vermiform appendix བྱེད་ནུས། རྒྱུ་ལྷག་ལ་རྨེན་བུའི་གྲུབ་ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ལ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

བུ་སྣོད།

བུ་སྣོད་ནི་ཟླ་མཚན་འབྱུང་ས་དང་ཕྲུ་གུ་མངལ་དུ་སྦྲུམ་བྱའི་དབང་བོ་ཡིན་ལ། མཚང་ཁོག་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། ལྒང་བ་དང་གཞང་དཀར་ནག་གི་བར་དུ་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 子宫 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Uterus;matrix ངོ་སྤྲོད། བུ་སྣོད་ནི་ཟླ་མཚན་འབྱུང་ས་དང་ཕྲུ་གུ་མངལ་དུ་སྦྲུམ་བྱའི་དབང་བོ་ཡིན་ལ། མཚང་ཁོག་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། ལྒང་བ་དང་གཞང་དཀར་ནག་གི་བར་དུ་ཡོད། བུ་སྣོད་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་ནི་ལོ་ཚོད་དང་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་བར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་ལ། ཕྲུ་གུ་མ་སྐྱེས་པའི་སྐྱེས་མའི་བུ་སྣོད་ཀྱི་རིང་ཚད་ལ་ལི་སྨི7ལྷག་དང་ཞེང་ལ་ལི་སྨི5

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

མགོ

མགོ་ནི་གཤགས་ལས་རིག་པའི་ནང་དུ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཆེས་ཡང་རྩེའི་གནས་དེ་ཡིན་ལ། ཀླད་པ་དང་མིག རྣ། ཁ སྣའི་དབང་བོ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། མགོ་བོ་ནི་ལུས་ཕུང་གི་ཆེས་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ས་གཅིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 头 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Head ངོ་སྤྲོད། མགོ་ནི་གཤགས་ལས་རིག་པའི་ནང་དུ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཆེས་ཡང་རྩེའི་གནས་དེ་ཡིན།  ཀླད་པ་དང་མིག  རྣ།  ཁ  སྣའི་དབང་བོ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན།  མགོ་བོ་ནི་ལུས་ཕུང་གི་ཆེས་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ས་གཅིག་ཡིན།   ཀྲུང་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལྟར་ན།  མགོ་ནི་གྲུང་ཉམས་ཅན་གྱི་གནས་ཡིན་པས།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

མཆན་ཁུང་།

ལག་པ་དང་ཕྲག་པ་འབྲེལ་སར་ནང་དུ་ཀོང་བའི་གནས་དེ་ལ་མཆན་ཁུང་ཞེས་འབོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 腋窝 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། armpit འཚོ་བའི་རྒྱུན་ཤེས།  ང་ཚོའི་ལག་པ་དང་ཕྲག་པ་འབྲེལ་སར་ནང་དུ་ཀོང་བའི་གནས་དེ་ལ་མཆན་ཁུང་ཞེས་འབོད།  གཤགས་ལས་ཀྱིས་ངོས་ཐད་ནས་བལྟས་ན།  མཆན་ཁུང་ནང་དུ་ཞག་ཚིལ་མང་པོའི་གྲུབ་པ་དང་ལག་པས་དབང་རྩ་དང་ཁྲག་སྦུག་གཙོ་བོ་སོགས་བརྒྱུད་དགོས།  དེ་བས་དུས་རྒྱུན་དུ་མཆན་འོག་འཕུར་གནོན་བྱས་ན་བཟང་།  ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན།  རྒྱུན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཆན་ཁུང་འཕུར་གནོན་བྱས་ན་རྩ་ཇེ་ལྷོད་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཁྲག་རྒྱུག་པ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

རྒྱུ་སོར་བཅུ་གཉིས།

རྒྱུ་སོར་བཅུ་གཉིས་ནི་ཕོ་བ་དང་རྒྱུ་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་ལ། མི་དར་མའི་རྒྱུ་སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ཚད་ལ་ལི་སྨི20-25ཡི་བར་ཡིན་པ་དང་། སྦུ་གུའི་ཞེང་ལ་ལི་སྨི4-5ཡི་བར་ཡིན་ཞིང་། གསུས་པའི་རྒྱབ་ངོས་སུ་འབྱར་ནས་ཡོད་ཅིང་། རྒྱུ་ནག་ཁྲོད་ཀྱི་ཆེས་ཐུང་བ་དང་སྦུ་གུའི་ཞེང་ཆེས་ཆེ་བ། གནས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་ཧ་ཅང་གཏན་འཇགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནག་གི་མཚམས་ཤིག་ཡིན། ཡང་གཤེར་མའི་སྦུ་གུ་དང་མཁྲིས་པའི་སྦུ་གུ་གཉིས་རྒྱུ་སོར་བཅུ་གཉིས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལ། རྒྱུ་སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཕོ་ཆུ་གཞིབ་པར་མ་ཟད། གཤེར་མའི་ཟགས་ཁུ་དང་མཁྲིས་ཁུ་ཡང་གཞིབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས། རྒྱུ་སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཇུ་སྟོབས་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

རྐན་ཕུགས།

རྐན་ཕུགས་ནི་རྐན་གྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ཡོད་ལ། དེས་རྨང་གཞི་ནི་ཤ་གནད་འཕྲེད་རིས་མ་ཡིན་ལ། ངོས་ནི་འབྱར་རྩིའི་གཡོགས་འདུག རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 软腭 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། soft Palate ངོ་སྤྲོད། རྐན་ཕུགས་ནི་རྐན་གྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ཡོད་ལ།  དེས་རྨང་གཞི་ནི་ཤ་གནད་འཕྲེད་རིས་མ་ཡིན་ལ།  ངོས་ནི་འབྱར་རྩིའི་གཡོགས་འདུག    རྐན་ཕུགས་རྗེས་སུ་ཐུར་དུ་འཕྱང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྕེ་ཆུང་ཡིན་ལ།     རྐན་ཕུགས་མི་འགུལ་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཐུར་དུ་འཕྱང་ཡོད་ལ།  ཟ་མ་སོགས་མིད་པ་དང་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རྐན་ཕུགས་ཡར་འགྱོག་པ་དང་མིད་ཁ་དང་འབྱར་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

ལྕེ།

ལྕེ་ནི་ཁའི་ཞབས་ནས་ཁ་སྒོར་སྐྱེས་ཡོད་པའི་དབང་བོ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 舌 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། tongue ངོ་སྤྲོད། ལྕེ་རྩེ་འགུལ་བ།   འཇར་པན་གྱི་སྨན་གྱི་ཆེད་མཁས་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན།  བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུའི་མི་ཡིས་ལྕེ་རྩེ་འགུལ་བའི་དང་ཐོག་མཉམ་འཇོག་མི་བྱེད་པ་དང་།  རྗེས་སུ་ཤེས་དུས་འཕྱི་འདུག   དེ་བས་ངེས་པར་དུ་ངལ་གསོ་དུས་ཚོད་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་དུས་ལྟར་ངལ་གསོ་བྱེད་པ་དང་མཚན་ཕུད་མི་བྱེད་པ།  དུས་ཚོད་ལྟར་བཟང་བཏུང་སྤྱོད་དགོས།  དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་དབང་རྩ་ཉམས་པའི་ཉེན་ཁར་འཕྲད་སྲིད།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

མཆུ་གཤོང་།

མཆུ་གཤོང་ནི་སྣའི་མན་ཆད། ཡ་མཆུ་གོང་གི་སུམ་ཆའི་གཅིག་དང་ཞོལ་གྱི་སུམ་ཆའི་གཉིས་འབྲེལ་མཚམས་སུ་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 人中 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། philtrum ངོ་སྤྲོད། མཆུ་གཤོང་ནི་སྣའི་མན་ཆད། ཡ་མཆུ་གོང་གི་སུམ་ཆའི་གཅིག་དང་ཞོལ་སུམ་ཆའི་གཉིས་འབྲེལ་མཚམས་སུ་ཡོད།  མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་གསང་མིག     གཙོ་བོ་སྨྱོས་པ་དང་མགོ་ཡུ་འཁོར་བ་སོགས་ཀྱི་ནད་སོགས་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐུབ།  ཉེ་རབས་སྨན་གྱི་ཆེད་མཁས་པས་འདོད་པ་ལྟར་ན།  མཆུ་གཤོང་ནི་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་པར་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་གསང་མིག་ཅིག་ཡིན། 

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

སོ་རུས།

སོ་རུས་ནི་སོའི་གྲུབ་ཚུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལས་གཏེར་རྒྱུ་བརྒྱ་ཆའི་རེ་ལྔ་ནས་དོན་ལྔ་ཟིན་ཡོད་ལ། སྐྱེ་ལྡན་རྫས་བཅུད་བརྒྱ་ཆའི་ཉི་ཤུ་ཟིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 牙骨质 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Dentin ངོ་སྤྲོད། སོ་རུས་ནི་སོའི་གྲུབ་ཚུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།  དེ་ལས་གཏེར་རྒྱུ་བརྒྱ་ཆའི་རེ་ལྔ་ནས་དོན་ལྔ་ཟིན་ཡོད་ལ།  སྐྱེ་ལྡན་རྫས་བཅུད་བརྒྱ་ཆའི་ཉི་ཤུ་ཟིན།  དེ་ལས་གཞན་པ་བརྒྱ་ཆའི་ལྔ་ནས་བཅུའི་བར་ཡིན། དེ་བས་གཏེར་རྒྱུ་སོ་རྩི་དང་མི་དོ་མོད།  འོན་ཀྱང་སོ་རྩི་དང་བསྡུར་ན་ལྡེམ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

རུས་པའི་གནད།

རུས་པའི་གནད་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་གནད་ཅིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 骨骼肌 གཤིས་གཏོགས། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་གནད་ཅིག ངོ་སྤྲོད། ལུས་ཁམས་སུ་རུས་པ་གནད་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་མགོ་བོར་མཆོག་མ་དང་།  ལྟག་པ།   རྣ་ལྷག་གཡས་གཡོན་གཉིས་བཅས་སྡུག་སྒོ་བཞི་དང་།  སྤྱི་བོའི་སྲུབ་སྟེང་གཅིག   ལྟག་ལྷན་གྱི་རུས་པ་གཅིག    རྣ་ལྷན་གྱི་རུས་པ་གཉིས།   མཁུར་ཚོས་ཀྱི་རུས་པ་གཉིས།  མིག་འབོར་རམ་མིག་ཆུའི་རུས་པ་གཉིས།   ཟ་འགྲམ་གཉིས་བཅས་རུས་གནད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི་དང་།  སྐེ་ལ་ཚིགས་པའི་བྱ་འདབ་གཡས་གཡོན་དང་། 

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

སོའི་རྐང་མར།

སོའི་རྐང་མར་གཙོ་བོ་དབང་རྩ་དང་རྩ་ལམ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ། དེ་ལས་གཞན་སོའི་རྐང་མར་གྱི་ཕྱིའི་ཉེ་འཁོར་དུ་སྟར་ཕྲེང་སྒྲིག་ཡོད་པའི་སོ་རུས་ཕྲ་ཕུང་དང་དེས་ནུས་པ་ནི་སོ་རུས་བསྐྲུན་པ་དེ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 牙髓 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། endodontium གྲུབ་ཚུལ། སོའི་རྐང་མར་གཙོ་བོ་དབང་རྩ་དང་རྩ་ལམ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ།  དེ་ལས་གཞན་སོའི་རྐང་མར་གྱི་ཕྱིའི་ཉེ་འཁོར་དུ་སྟར་ཕྲེང་སྒྲིག་ཡོད་པའི་སོ་རུས་ཕྲ་ཕུང་དང་དེས་ནུས་པ་ནི་སོ་རུས་བསྐྲུན་པ་དེ་ཡིན།  སོ་མགོའི་གནས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ནད་གཞན་གྱིས་གཏོར་རླག་བྱས་ཚེ། 

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

མ་མགལ་རུས་པ།

མ་མགལ་རུས་པ་ནི་མགལ་ངོས་ཀྱི་འགུལ་ཐུབ་པའི་རུས་སྒྲོམ་གཅིག་པུ་ཡིན། རུས་པའི་གྲུབ་ཚུལ་ཡ་མགལ་རུས་པ་དང་བསྡུར་ན་ཅུང་ཚགས་དམ་པ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 下颌骨 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Mandible ངོ་སྤྲོད། མ་མགལ་རུས་པའི་གྲུབ་ཚུལ་ཅུང་ཞན་པས་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་པའི་དུས་སུ་རུས་ཆག་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་སླ།  མ་མགལ་རུས་པ་ནི་མ་མགལ་གྱི་ནང་དྲག་ཆེ་བའི་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་པས་རྐྱེན་ཡིན།  མ་མགལ་རུས་པ་ནི་མགལ་ངོས་ཀྱི་འགུལ་ཐུབ་པའི་རུས་སྒྲོམ་གཅིག་པུ་ཡིན།  རུས་པའི་གྲུབ་ཚུལ་ཡ་མགལ་རུས་པ་དང་བསྡུར་ན་ཅུང་ཚགས་དམ་པ་ཡིན།  ངོ་གདོང་གི་ཞོལ་ན་གནས་པས་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱོགས་སོ་སོའི་དྲག་པོར་ལ་འཕྲད་པས་མ་མགལ་རུས་པའི་རུས་ཆག་བྱུང་བ་ཅུང་རྒྱུན་མཐོང་ཡིན། མ་མགལ་རུས་པ་ནི་མགལ་ངོས་ཀྱི་རུས་ཆག་བྱུང་བའི་ཁྲོད་དུ་རུས་ཆག་བྱུང་བ་ཆེས་མང་བ་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

རྒྱུ་ལམ།

རྒྱུ་མ་ནི་ཟས་སྐོམ་དྭངས་སྙིགས་མ་འདྲེས་པར་སྐ་སླ་ཕྱེ་ཞིང་སོ་སོའི་གནས་སུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 肠子 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། intestine ངོ་སྤྲོད།  རྒྱུ་མ་ནི་ཟས་སྐོམ་དྭངས་སྙིགས་མ་འདྲེས་པར་སྐ་སླ་ཕྱེ་ཞིང་སོ་སོའི་གནས་སུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མ་ཞེས་བཤད་ལ།   དེར་བརྟེན་པའི་ནད་རླུང་གྱུར་དང་།  ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་པ།  བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རིགས་རྣམས་ཡོད་པ་ཡིན། རྒྱུ་རྐྱེན།   རྒྱུ་རྐྱེན་གཞི་མཐུན་ནི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གཉིས་པོ་མི་འཕྲོད་པར་བསྟེན་པས་འདུ་བ་འཁྲུགས་ཏེ་རྒྱུ་མའི་ནད་དུ་བབས་པ་ཡིན་ནོ།།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

ཀླད་འབྲིང་།

ཀླད་འབྲིང་ནི་ཀླད་ཟམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་ལ། ཀླད་པ་ཡོངས་ཀྱི་དཀྱིལ་ཡིན། ཀླད་འབྲིང་ནི་མཐོང་ཚོར་དང་ཐོས་ཚོར་གྱིས་ལྡོག་འཕྲོའི་ལྟེ་བ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 中脑 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། midbrain ངོ་སྤྲོད།  ཀླད་འབྲིང་ནི་ཀླད་ཟམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་ལ།  ཀླད་པ་ཡོངས་ཀྱི་དཀྱིལ་ཡིན།  ཀླད་འབྲིང་ནི་མཐོང་ཚོར་དང་ཐོས་ཚོར་གྱིས་ལྡོག་འཕྲོའི་ལྟེ་བ་ཡིན།  ཀླད་ཆེན་ཡོངས་ཀྱིས་སྐྱི་པགས་དང་རྒྱུངས་པའི་བར་གྱི་ཡར་མར་བརྒྱུད་པའི་དབང་རྩའི་རྒྱུག་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀླད་འབྲིང་བརྒྱུད་དགོས་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་ཀླད་འབྲིང་རྒྱུངས་དཀར་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་རྩའི་ཁོངས་གཏོགས་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

ལྕེ་ཤེས།

ལྕེ་ཤེས་ནི་ཟ་མ་མིའི་ཁ་ནང་དུ་ལྕེ་ཤེས་དབང་བོར་ཟུག་གཟེར་སློང་ནས་ཐོན་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 味觉 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། taste sensations ངོ་སྤྲོད། ལྕེ་ཤེས་ནི་ཟ་མ་མིའི་ཁ་ནང་དུ་ལྕེ་ཤེས་དབང་བོར་ཟུག་གཟེར་སློང་ནས་ཐོན་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡིན།  ལུས་ཁམས་ཀྱི་ཐད་ནས་བཤད་ན།  ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་ལྕེ་ཤེས་ནི་མངར་བ་དང་ཁ་བ།  སྐྱུར་བ།  ལན་ཚ་བ།  བསྐ་བ་སྟེ་ལྔ་ཡོད་ལ།  མིའི་རིགས་ཀྱི་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་ལྕེ་ཤེས་ནི་ང་ཚོས་ལྕེ་ཐོག་གི་རོ་འཛིན་འབུར་མ་ཐོག་ཏུ་ཐོན་པ་ཡིན།  ལྕེ་རྩེ་རུ་མྱོང་ཚོར་ཐུབ་པའི་མངར་བའི་རོ་འཛིན་འབུར་མ་མང་པོ་ཞིག་ཚོར་ཐུབ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

ལུང་བུ།

རྐང་བ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། ལུང་བུ་ནི་རྐང་བའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱི་ཁྲག་རྒྱུན་འཁོར་རྒྱུག་བྱེད་པའི་གནད་འགག་གི་འགག་སྒོ་ཡིན། ལུས་པོའི་མན་ཆད་ཀྱི་ཁྲག་རྒྱུན་འཁོར་རྒྱུག་བདེ་བགྲོད་ཡིན་མིན་ལུས་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་ཟུངས་རྒྱུན་འཁོར་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད། ལུང་བུ་ནི་རྐང་བའི་གཡས་གཡོན་གྱི་ཁྲག་རྒྱུན་རྒྱུག་པའི་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་ལུང་བུ་མཉེན་མོ་དང་བརྐྱང་བསྐུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་ཚེ། སྡོད་རྩའི་ཁྲག་རྒྱུན་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ནས་ལུང་བུ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། གལ་ཏེ་ལུང་བ་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པའི་དུས་སུ། སྡོད་རྩའི་ཁྲག་རྒྱུན་ལུང་བུའི་གཡས་གཡོན་ནས་མཚམས་ཆད་འགྲོ

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

སྦུག་སོ།

སྦུག་སོ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁ་ནང་གི་འགྲམ་སོ་གསུམ་པ་ཡིན། དཀྱིལ་གྱི་ཕྱོར་སོ་ནས་བརྩིས་ན་ཨང་བརྒྱད་པའི་སོ་དེ་ཡིན། སྦུག་སོ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་ཅུང་འཕྱི་བ་དང་ཕལ་ཆེར་ལོ་བཅུ་དྲུག་ནས་ཉེར་ལྔའི་བར་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱེས་བ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 智齿 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། wisdom tooth ངོ་སྤྲོད། སྦུག་སོ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁ་ནང་གི་འགྲམ་སོ་གསུམ་པ་ཡིན།  དཀྱིལ་གྱི་ཕྱོར་སོ་ནས་བརྩིས་ན་ཨང་བརྒྱད་པའི་སོ་དེ་ཡིན།  སྦུག་སོ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་ཅུང་འཕྱི་བ་དང་ཕལ་ཆེར་ལོ་བཅུ་དྲུག་ནས་ཉེར་ལྔའི་བར་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

སྐེ་ཚིགས།

སྐེ་ཚིགས་ནི་སྐེ་ཚིགས་ཀྱི་རུས་པ་ཡིན་ལ། མགོའི་མན་ཆད་དང་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ཡན་ཆད་དུ་ཡོད། སྐེ་ཚིགས་ལ་བསྡོམས་པའི་སྐེ་ཚིགས་ཀྱི་རུས་ལེབ་བདུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། སྐེ་ཚིགས་དང་པོ་དང་སྐེ་ཚིགས་གཉིས་པ་ཕུད་པའི་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐེ་ཚིགས་བར་དུ་ད་དུང་སྒལ་ཚིགས་མཁར་མཚམས་ཞིག་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 颈椎 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། cervical vertebra ངོ་སྤྲོད། སྐེ་ཚིགས་ནི་སྐེ་ཚིགས་ཀྱི་རུས་པ་ཡིན་ལ།  མགོའི་མན་ཆད་དང་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ཡན་ཆད་དུ་ཡོད།  སྐེ་ཚིགས་ལ་བསྡོམས་པའི་སྐེ་ཚིགས་ཀྱི་རུས་ལེབ་བདུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན།  

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

ལོང་ཚིགས།

ལོང་ཚིགས་ནི་རྗེ་ངར་གྱི་རྗེ་ངར་ཆེ་བ་དང་རྗེ་ངར་ཆུང་བའི་ཆེས་འོག་དང་རྐང་བ་དང་འབྲེལ་བའི་རུས་སྒྲོམ་གྱི་གནས་དེ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 踝骨 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། ankle bone ངོ་སྤྲོད། ལོང་ཚིགས་ནི་རྗེ་ངར་གྱི་རྗེ་ངར་ཆེ་བ་དང་རྗེ་ངར་ཆུང་བའི་ཆེས་འོག་དང་རྐང་བ་དང་འབྲེལ་བའི་རུས་སྒྲོམ་གྱི་གནས་དེར་ཡིན།   དབྱེ་ན་ནང་གི་ལོང་ཚིགས་དང་རྗེ་ངར་ཆུང་བའི་འོག་དང་ཕྱིའི་ལོང་ཚིགས་རྗེ་ངར་ཆེ་བའི་འོག་བཅས་ཡིན།   རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་ལངས་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱིའི་ལོངས་ཚིགས་ས་དང་བྲལ་བའི་མཐོ་ཚད་ནང་གི་ལོང་ཚིགས་ས་དང་བྲལ་བའི་མཐོ་ཚད་དང་བསྡུར་ན་ཆུང་བ་ཡིན།  

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

འཕུང་ཚོས།

འཕུང་ཚོས་རྣམ་པ་ནི་ལྟག་ཏུ་ཕྱོགས་པ་དང་། མིའི་ལུས་ཕུང་དྲང་མོར་ལངས་པའི་སྐབས་སུ། འཕུང་ཚོས་ནི་གྲུ་བཞི་ཁ་གང་གི་དབྱིབས་ཡིན་པ་དང་། ཕོ་མོའི་འཕུང་ཚོས་རྣམ་པ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཡོད་དེ། མོ་ཡིས་འཕུང་ཚོས་རྣམ་པ་ནི་ཤ་ཉམས་རྒྱས་པ་དང་ཞག་ཚིལ་ཅུང་མང་བ། ཕོ་ཡི་འཕུང་ཚོས་ཅུང་ཆུང་ལ། གྲུ་བཞི་ཁ་གང་གི་དབྱིབས་ཡིན་པ། གྲུ་ཟུར་ཅུང་འབུར་དུ་ཐོན་པ། འཕུང་ཚོས་རྣམ་པ་གཙོ་བོ་ཞག་ཚིལ་གྱི་གསོག་འཇོག་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་དང་འཕུང་ཚོས་ལྟག་ཏུ་ཕྱོགས་པའི་གནས་ཚུལ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

ཏེན་མག་གི་མི།

ཏེན་མག་གི་མི་ནི་ཡོ་རོབ་བྱང་མའི་ཏེན་མག་གི་གཙོ་གྲས་མི་རིགས་ཡིན། མི་འབོར་ཕལ་ཆེར་ཁྲི563(སྤྱི་ལོ1978ལོར)ལྷག་ཙམ་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་མི་འབོར་ཁྲི498ལྷག་ཏེན་མག་རྒྱལ་ཁབ་ན་ཡོད་ལ། རྒྱལ་ཡོངས་མི་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆའི96.8ལྷག་བཟུང་ཡོད། ལྷག་མའི་མི་ཁྲི65སུའེ་ཏེན་དང་ནོར་ཝེ། འཇར་མན་མཉམ་འབྲེལ། ཁ་ན་ཏ་སོགས་ལ་ཁྱབ་ཡོད་ཅིང་། མང་ཤས་ཀྱིས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལུའུ་ཏི་ཙུང་ལ་དད་མོས་བྱེད། ཨོའུ་ལུའོ་པ་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོ་རོབ་བྱང་མའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

ཁོ་ལོམ་པི་ཡའི་མི།

ཁོ་ལོམ་པི་ཡའི་མི་ནི་མེ་གླིང་ལྷོ་མའི་ཁོ་ལོམ་པི་ཡའི་སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1982ལོར་མི་གྲངས་ཁྲི2709ལྷག་ཡོད། མི་མང་པོ་ཞིག་ཨན་ཏི་སི་མཐོ་སྒང་ས་ཁུལ་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་འགྲམ་རྒྱུད་ན་ཡོད། སི་ཕེན་སྐད་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 哥伦比亚人 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Colombians སྐད་རིགས། སི་ཕེན་སྐད། ངོ་སྤྲོད།  ཁོ་ལོམ་པི་ཡའི་མི་ནི་མེ་གླིང་ལྷོ་མའི་ཁོ་ལོམ་པི་ཡའི་སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་པ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

མོ་རོ་ཁོའི་མི།

མོ་རོ་ཁོའི་མི་ནི་ཧྥེ་གླིང་བྱང་མའི་མོ་རོ་ཁོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གྲས་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། མོ་རོ་ཁོ་ཨ་རབ་ཀྱི་མི་ཡང་ཟེར། མི་འབོར་ཕལ་ཆེར་ཁྲི2160ཙམ(སྤྱི་ལོ1995ལོར)ཡོད། གཙོ་བོར་མོ་རོ་ཁོའི་བྱང་རྒྱུད་དང་ནུབ་རྒྱུད། མཐོ་སྒང་ས་ཁུལ། རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་རྒྱུད་སོགས་ན་གཞིས་ཆགས་ནས་ཡོད། ཨོའུ་ལུའོ་པ་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཏི་ཀྲུང་རྒྱ་མཚོའི་རིགས་ལ་གཏོགས། ཨ་རབ་ཀྱི་སྐད་རིགས་སྤྱོད་ཅིང་། དབྱི་སི་ལན་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་མོས་བྱེད།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

འཇར་པན་གྱི་མི།

འཇར་པན་གྱི་མི་ནི་འཇར་པན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་བྱང་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་ཁུལ་དུ་འཚོ་བའི་ཨ་དབྱི་ནུའུ་མི་རིགས་ལ་བྱ། འཇར་པན་གྱི་མིས་རྒྱུན་དུ་འཇར་པན་གྱི་སྐད་རྒྱག རྒྱ་ཡིག་ནི་འཇར་པན་ནས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཡིག་རིགས་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 日本人 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Japanese སྐད་རིགས། འཇར་པན་སྐད། ཁྲག་རྒྱུད། སོག་པོའི་ཁྲག་རྒྱུད། ཆོས་ལུགས་དད་མོས། ནང་ཆོས་སོགས། མི་གྲངས། ཁྲི126910(སྤྱི་ལོ2015ལོར) ངོ་སྤྲོད། འཇར་པན་གྱི་མི་ནི་འཇར་པན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་བྱང་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་ཁུལ་དུ་འཚོ་བའི་ཨ་དབྱི་ནུའུ་མི་རིགས་ལ་བྱ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

འཁྱགས་གླིང་གི་མི།

འཁྱགས་གླིང་གི་མི་ནི་ཡོ་རོབ་བྱང་མའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཨུའོ་ལུའོ་པ་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོ་རོབ་བྱང་མའི་རིགས་སུ་གཏོགས། ལུས་བོངས་ཆེ་ཞིང་ཤ་མདོག་དཀར་པོ་ཡིན། སྐྲ་ལོ་སེར་ཞིང་མིག་ནི་ལྗང་། འཁྱགས་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐད་རིགས་སྤྱོད། ལ་ཏིང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་བཀོལ། མང་ཤས་ཀྱིས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལུའུ་ཏི་ཙུང་ལ་དད་མོས་བྱེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 冰岛人 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང། Icelanders སྐད་རིགས། འཁྱགས་གླིང་གི་སྐད་རིགས་སྤྱོད། མི་རྒྱུད། ཨུའོ་ལུའོ་པ་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོ་རོབ་བྱང་མའི་རིགས་སུ་གཏོགས།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

པོ་ལི་ཝེ་ཡའི་མི།

པོ་ལི་ཝེ་ཡའི་མི་ནི་མེ་གླིང་ལྷོ་མའི་པོ་ལི་ཝེ་ཡའི་སྡོད་དམངས་སྤྱིའི་མིང་དུ་འཇུག་ལ། མི་འབོར་ཕལ་ཆེར་ཁྲི592ལྷག(སྤྱི་ལོ1982ལོར)ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་བཞི་ཆའི་གསུམ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི3700ནས3900ལྷག་གི་མཐོ་སྒང་ན་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་མི་འབོར་ཉུང་བའི་མཐོ་སྒང་གི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། རྒྱུན་པར་སི་ཕེན་གྱི་སྐད་རིགས་སྤྱོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 玻利维亚人 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Bolivianas སྐད་རིགས། སི་ཕེན་གྱི་སྐད། ཆོས་ལུགས་དད་མོས། གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས། མི་གྲངས།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་གྱི་མི།

ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་གྱི་མི་ནི་ཡ་གླིང་གི་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་མི་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་ཟེར་ཞིང་། ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་གྱི་མི་ནི་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཕུའུ་ཧྲི་ཐུའུ་མི་ལའང་འཇུག་ལ། ཨོའུ་ལུའོ་པ་མི་རྒྱུད་ཀྱི་ཧིན་རྡུའི་ཕ་མི་ཨེར་རིགས་རྒྱུད་ལ་གཏོགས། ཕུའུ་ཧྲི་ཐུའུ་སྐད་རིགས་བཀོལ། དབྱི་སི་ལན་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་མོས་བྱེད། ཞུན་ཉི་གྲུབ་མཐའ་ལ་གཏོགས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 阿富汗人 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། The Afghan people སྐད་རིགས། ཕུའུ་ཧྲི་ཐུའུ་སྐད། མི་རྒྱུད།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།

མི་རྒྱུད་རྫ་མདོག

མི་རྒྱུད་རྫ་མདོག་ནི་མིའི་རྒྱུད་འཛིན་དང་གཟུགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་དབྱེ་བ་འབྱེད་པའི་མི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་ལ། མིའི་རིགས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁོ་ཚོའི་རྒྱུད་འཛིན་གཞི་རྒྱུའི་དམིགས་བསལ་རང་བཞིན་དེ་བདེན་དབང་བྱས་པ་རེད། སྤྱིར་ན། མི་རྒྱུད་རྫ་མདོག་ཅན་ནི་ཨེ་ཤ་ཡ་སྐམ་ས་དང་འགའ་རེ་ཧིན་རྡུ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ཕྲན་ཁུལ་གྱི་གནའ་བོའི་གཞི་སྡོད་མི་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 澳大利亚人种、棕色人种 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Australoid མིང་གཞན། མི་རྒྱུད་རྫ་མདོག་ཅན།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།མིའི་རིགས།