ཡོངས་འཛིན་རིག་མཛོད། >རང་བྱུང་ཁམས། >སྐྱེ་དངོས།

རྩིའུ་ཏོ།

ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་རྩྭ་ལྡུམ་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། མཐོ་ཚད་ལ་སྨི0.5ནས1.5བར་ཡོད། གཞུང་རྟ་སྤུངས་ནས་སྐྱེ་ལ་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པ་དང་། སྟོད་ཀྱི་རྩ་རིས་འབུར་དུ་ཐོན་པ་དང་། སྨད་དུ་ཤར་ཀོང་མང་པོ་ལྡན། འབིགས་ཟླུམ་མེ་ཏོག་ཆུན་པོའི་རིང་ཚད་ལ་ལི་སྨི་བཞི་ཅུ་ནས་དྲུག་ཅུའི་བར་ཡོད་པ་ཐོར་སིབ་མཆོད་རྟེན་དབྱིབས་སུ་འདུག་གོ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 芨芨草 ལ་ཏིང་གི་སྐད། Achnatherum splendens མིང་གཞན། རྩིའུ་རྒོད། ཁམས། རྩི་ཤིང་ཁམས། སྒོ། སོན་བཏུམས་རྩི་ཤིང་སྒོ། སྐོར། ལོ་རྐྱང་པའི་རྩི་ཤིང་སྐོར། སྡེ། སྙེ་མ་ཅན་སྡེ། ཚན། སྙེ་མ་ཅན་ཚན། ཁོངས། རྩིའུ་ཏོ་ཁོངས།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

པུཎྜ་རི་ཀ

ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་སྔོ་སྨན་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། རྩ་བ་སེར་སྐྱ་ཡིན་ལ་རྩ་ཕྲན་མང་བ་དང་སྡོང་པོ་ཕྲ་ཞིང་རིང་བ། ལོ་མ་ཕྲ་སྲིབ་ཉག་ཆེན་ཅན་ཡིན། མེ་ཏོག་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ་འདབ་མ་བརྒྱད་ལྡན་པ། ཟེའུ་འབྲུ་སེར་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 波斯菊,秋英 ལ་ཏིང་སྐད། Cosmos bipinnata Cav. མིང་གཞན། དཔལ་གོས་ཀྱང་ཟེར། ཁམས། རྩི་ཤིང་ཁམས། སྒོ སོན་བཏུམས་རྩི་ཤིང་སྒོ། སྐོར། ལོ་མ་ཟུང་ལྡན་གྱི་་རྩི་ཤིང་སྐོར། སྡེ། སོ་ལོ་སྡེ། ཚན། ལུག་མིག་ཚན། ཁོངས།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

ཚེ་སྲོག

ཚེ་སྲོག་གི་གོ་དོན་ནི། བརྟན་ལྷིང་གི་སྤུས་ཚད་དང་ནུས་ཚད་བརྗེ་ཚབ་བྱེད་ལས་ལྡན་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཟུག་རེག་ལ་རྒོལ་ལན་སློག་ཐུབ་པ་དང་རྒྱུད་འཕེལ་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན། ཚེ་སྲོག་ནི་ནུས་ཚད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ནུས་ཚད་ནས་རྩི་ཤིང་དང་། རྩི་ཤིང་ནས་སྐྱེ་དངོས་ཕྲ་རབ། དེ་ནས་སྲོག་ཆགས་སོགས་རིམ་གྱིས་བྱུང་བ་ཡིན། བྱེ་བྲག་གི་ཚེ་སྲོག་ཚང་མར་སྐྱེས་པ་དང་འཚར་ལོངས། ཤི་བ་བརྒྱུད་དགོས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 生命 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། life ཁྱབ་དོན། བརྟན་ལྷིང་གི་སྤུས་ཚད་དང་ནུས་ཚད་བརྗེ་ཚབ་བྱེད་ལས་ལྡན་པ། བརྒྱུད་རིམ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

ནུབ་ཀ་པེད།

ནུབ་ཀ་པེད་ནི་ནན་ཀྭའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུར་མངར་ཆ་དང་སིང་ཕྱེ། འཚོ་བཅུད་ཀ་པ་དང་ཁ་པ་སོགས་འདུས་ཤིང་། ས་བོན་ལ་སྣུམ་འདུས་ཚད་བརྒྱ་ཆའི30ལོངས་པས་ཟས་བཅུད་མོད་པོ་ལྡན། ནུབ་ཀ་པེད་ཡི་རྩད་པའི་ཡན་ལག་ནི་ལི་སྨི30ནས་ལི་སྨི60བར་གྱི་སའི་ཆགས་རིམ་ནང་དུ་ཁྱབ་པ་དང་། ལོ་མའི་སྟེང་ན་ཚེར་སྤུ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེར་ཐན་འགོག་གི་ནུས་པ་ལྡན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ནུབ་ཀ་པེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 西葫芦 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། marrow;summer squash ཁམས། སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཁམས། རིགས། ནན་ཀྭའི་རིགས། ཁྱབ་ཡུལ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

ཚོད་མ་པད་ལོག

ཚོད་མ་པད་ལོག་ལ་ཚོད་མ་ཐུམ་རྡོག་དང་རང་ཐུམ་པད་དཀར། པད་རྡོག ཚོད་མ་མགོ་ལོག་སོགས་ཟེར་ལ། འདབ་མ་བཞི་ལྡན་གྱི་མེ་ཏོག་ནང་ཕྱོགས་སུ་བཏུམས་པའི་རིགས་ཤིག་ཡིན། ཚོད་མ་པད་ལོག་གི་རྩད་པ་ནི་སྨ་ར་དང་འདྲ་ཞིང་ས་འོག་ཏུ་ལི་སྨི30ཙམ་དུ་ཁྱབ་ཡོད། རྩད་པར་བསྐྱར་སྐྱེས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་པ་དང་གང་སར་བཙུགས་ཀྱང་སྐྱེས་སྲིད་པས་མྱུ་གུ་སྤོ་འཛུགས་བྱེད་བདེ་བོ་ཡོད། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ཚོད་མ་པད་ལོག རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 甘蓝 མིང་གི་རྣམ་གྲངས། ཚོད་མ་ཐུམ་རྡོག

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

སོ་བ།

སོ་བ་ནི་འབྲུ་རིགས་གྲོ་ཡི་འཚོ་བཅུད་དང་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་མོད་ཚི་སྣའི་རྒྱུའི་འདུས་ཚད་ཅུང་མཐོ། ལོ་རེ་ནང་བཏབ་ན་སྨིན་པའི་སྙེ་མའི་ཚན་གྱི་སྐྱེ་དངོས་ཡིན། ཐཱན་ཆུ་འདྲེས་སྦྱོར་གྱི་རྫས་ཅུང་མང་པོ་འདུས་ཡོད། སྤྲི་དཀར་རྫས། ཀལ། ལིན་འབྲིང་ཙམ། འཚོ་རྒྱུBཉུང་ཙམ་བཅས་འདུས་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 大麦 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Barley ལ་ཏིང་གི་སྐད། Hordeum vulgare L. མིང་གཞན། འབྲུ་སྔོན། ཆུ་མོ། རྩེ་མོ་དཀར། ཁམས། རྩི་ཤིང་ཁམས། སྒོ། སོན་བཏུམས་རྩི་ཤིང་སྒོ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

གཟན་ཆས་སྐམ་པོ།

གཟན་ཆས་ནས་ཆུ་ཤོར་ཚར་བའི་ལྷག་ལུས་ཀྱི་ཕུང་བོ་ལ་ཟེར་བ་དང་། དེ་ལ་སྤྲི་དཀར་གྱི་བཅུད་རགས་པ་དང་། རྩྭ་ལྡུམ་གྱི་ཚི་སྣའི་ཉག་མ། གཏེར་རྫས། ཏན་བྲལ་སྦངས་ཐོན་རྫས། འཚོ་རྫས་སོགས་འདུས་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་འབྲུ་རྡོག་ཅན་གྱི་གཟན་ཆས་སྐམ་པོའི་འདུས་ཚད་ནི་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་ཡས་མས་ཡིན། ཁོངས་གཏོགས། གཟན་ཆས་རིགས། ངོ་སྤྲོད། དེ་ནི་གཟན་ཆས་ནས་ཆུ་ཤོར་ཚར་བའི་ལྷག་ལུས་ཀྱི་ཕུང་བོ་ལ་ཟེར་བ་དང་། དེ་ལ་སྤྲི་དཀར་གྱི་བཅུད་རགས་པ་དང་། རྩྭ་ལྡུམ་གྱི་ཚི་སྣའི་ཉག་མ། གཏེར་རྫས། ཏན་བྲལ་སྦངས་ཐོན་རྫས། འཚོ་རྫས་སོགས་འདུས་པ་ཡིན་ལ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

གཏེར་རྫས་ཚུལ་གྱི་གཟན་ཆས།

གཏེར་རྫས་ཚུལ་གྱི་གཟན་ཆས་ལ་གཙོ་བོ་ཚྭ་དང་རུས་ཕྱེ་སོགས་འདུ་ལ། ཚྭ་ཁུས་སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཟས་ཟ་བའི་ཡི་ག་འབྱེད་ལ། ཚྭ་ཁུ་མ་འདང་ཚེ་བཞོན་མར་གཟན་ཆས་བཟའ་འདོད་མེད་པ་མ་ཟད། འོ་མའི་ཐོན་ཚད་དང་སྐྱེ་འཕེལ་འབྱུང་ཚད་ཀྱང་ཇེ་དམའ་འགྲོ་བ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 矿物质饲料 རིགས། གནག་ཕྱུགས་ཀྱི་གཟན་ཆས་རིགས། ངོ་སྤྲོད། གཏེར་རྫས་ཚུལ་གྱི་གཟན་ཆས་ལ་གཙོ་བོ་ཚྭ་དང་རུས་ཕྱེ་སོགས་འདུ་ལ། ཚྭ་ཁུས་སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཟས་ཟ་བའི་ཡི་ག་འབྱེད་ལ། ཚྭ་ཁུ་མ་འདང་ཚེ་བཞོན་མར་གཟན་ཆས་བཟའ་འདོད་མེད་པ་མ་ཟད། འོ་མའི་ཐོན་ཚད་དང་སྐྱེ་འཕེལ་འབྱུང་ཚད་ཀྱང་ཇེ་དམའ་འགྲོ་བ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

ཨུག་ཆོས་དཀར་བོ།(ཨུག་ཆོས་དཀར་པོ)

ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་སྔོ་སྨན་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་སྟེ། རྩ་བ་ནང་སྙིང་དཀར་པོ་ཕྱི་པགས་སེར་ནག་གམ་དུད་མདོག་གིས་བཏུམ་པ་སྙུང་རིལ་གྱི་དབྱིབས་འདྲ་བ་རྟིང་པ་ཅུང་ཟད་རིང་བར་རྩ་ཕྲན་མེད་པ་དང་། ལོ་མ་ལྗང་སྔོན་ལ་ནག་ཉམས་ལྡན་པ། འཇམ་ཞིང་སྣུམ་ལ་མཐུག་པ། འོད་མདངས་མཆིས་པ་ལབ་ལོའི་དབྱིབས་སམ་ཐི་ཆིན་གྱི་དབྱིབས་འདྲ་བ་བཞི་ཙམ་པ་ལ་འབྱར་ནས་སྐྱེ། མེ་ཏོག་སྦུབས་མདོང་རྒྱ་གླིང་ཞབས་དབྱིབས་ཅན་ཁ་དོག་དཀར་པོ་གཉིས་གསུམ་རེ་བོད་ཟླ་བཞི་པ་ཙམ་ལ་འཆར་བ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

ལུག་ངལ།

ལོ་རེ་བཞིན་སྐྱེ་བའི་སྔོ་སྨན་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་སྟེ། སྤྱིའི་སྐྱེ་དབྱིབས་སྐྲ་བཟང་དང་མཚུངས་པ་ལ། སྡོང་པོ་གྲུ་བཞི་ཕྲ་ལ་རིང་བ་སྡོང་པོའི་སྟོད་སྨད་གང་ས་ནས་ཡལ་ག་གྱེས་པ། ལོ་མ་ལྗང་ཞིང་སྣུམ་ལ་འཇམ་པ་ལོ་མའི་དབྱིབས་རྒྱ་མེན་མེ་ཏོག་གི་ལོ་མ་འདྲ་ཞིང་མཐར་ངེས་གཏན་མེད་པའི་ཉག་ག་རེ་ཆེ་རེ་ཆུང་ཡོད་པ། མེ་ཏོག་སེར་པོ་ལྕེ་དབྱིབས་མེ་ཏོག་སྟེ་བརྩེགས་ལྡན་མེ་ཏོག་བང་རིམ་སྡོང་པོ་དང་ཡལ་གའི་རྩེར་འཆར་ཞིང༌། མེ་ཏོག་ཡལ་རྗེས་འབྲས་བུ་ཤ་སྦྲང་གི་མིག་ལྟ་བུ་འདོགས་པ་དེ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 船瓣灰绿黄堇     银端 དབྱིན་ཡིག་གི་མིང་།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

སྒ་ཤོ་ཆེ་བ།

སྔོ་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་སྟེ། རྩ་བ་རྒྱུས་ཕྲན་གཤིབ་པ་དང་། ལོ་མ་ལྗང་འཇམ་མཐུག་པ། དབྱིབས་འཇོང་ནར་རི་ཤོ་འདྲ་བ། མཐའ་གཉིས་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་འདྲིལ་བ་མང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་། དཀྱིལ་ནས་ངར་པ་སྨུག་པོ་སྤུ་ཆུང་ཅན་ཕྲ་ལ་མཉེན་པ། མཐོ་ཚད་སྨི0.3~0.4ཙམ་ཟིན་པའི་རྩེར་ཟླ་བ7~8པར་མེ་ཏོག་སེར་པོ་འདབ་འཁོར་ཅན་གོས་སྨུག་པོ་སྤུ་ཆུང་དང་ལྡན་པ་ཐུར་དུ་འཕྱངས་ནས་འཆར་ལ་ཡལ་རྗེས་འབྲས་བུ་སྐམ་ཚགས་སྤུ་འཕྲུ་ཅན་འདོགས་པ་དེའོ། ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

ཉི་མ་མེ་ཏོག

ལོ་རེ་བཞིན་བཏབ་ན་སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། གཞུང་རྟའི་རིང་ཚད་ལ་སྨི1-3བར་ཡོད་པ་ཡིན། སྡོང་པོ་འདྲོང་ཞིང་ཅུང་སྦོམ་ལ་སྤུ་དཀར་རྩུབ་པོ་ཡོད་པའི་ཁོང་པ་སོབ་པ་རྐྱང་བར་སྐྱེ་བ། ལོ་མ་སྔོ་ལྗང་མཐུག་ལ་ཅུང་ཆེ་བ་སྙིང་དབྱིབས་ཀྱི་མཐར་ཉག་ག་ཞིབ་པ་སོག་ལེའི་སོ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དང་ངར་བའི་རིང་ལ་རེ་མོས་སུ་སྐྱེས་ཡོད། མེ་ཏོག་སེར་པོ་ཟེའུ་འབྲུ་ནག་ཁྲའམ་སེར་སྐྱས་གང་ནས་ཡོད། ཉི་དགའ་མེ་ཏོག་གི་འབྲས་བུ་ཟས་ཆོག་ལ་མི་རྣམས་དེ་ཟ་རྒྱུར་དགའ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 向日葵 ལ་ཏིང་གི་སྐད། Helianthus annuus མིང་གཞན། ཉི་དགའ་མེ་ཏོག ཁམས། རྩི་ཤིང་ཁམས།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་བཙན་འཛུལ།

སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་བཙན་འཛུལ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་དངོས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཡུལ་ཕྱི་ནས་རང་བྱུང་ངམ་རྩོལ་བྱུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚུར་མཆེད་ནས་རི་སྐྱེའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ནས་རང་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་ལ་གནོད་འཚེ་ངེས་ཅན་ཐེབས་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 生物入侵 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། biological invasion རིགས་དབྱེ། རང་བྱུང་བཙན་འཛུལ། དམིགས་པའི་ནང་འདྲེན། དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ནང་འདྲེན། ངོ་སྤྲོད། སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་བཙན་འཛུལ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་དངོས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཡུལ་ཕྱི་ནས་རང་བྱུང་ངམ་རྩོལ་བྱུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚུར་མཆེད་ནས་རི་སྐྱེའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

ཚོད་དཀར་ཆུང་བ།

ཚོད་དཀར་ལ་དབྱིབས་དང་རིགས་མང་པོ་ཡོད་ཅིང་། འཕྲོད་ཡུལ་གྱི་ཁྱབ་ཆེ་ལ། ཚ་གྲང་གཉིས་ཀ་ཐུབ་པ་དང་། ཚོད་དཀར་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བར་དྲོད་ཚད་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ཚོད་དཀར་ཆུང་བ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 小白菜 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Baby Bok Choy ཁམས། སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཁམས། རིགས། ཚལ་ཚོད་ཀྱི་རིགས། ཁྱབ་ཡུལ། ཀྲུང་གོའི་མངའ་ཁོངས། ཁོར་ཡུག་གི་ཆ་རྐྱེན། ཚོད་དཀར་ལ་དབྱིབས་དང་རིགས་མང་པོ་ཡོད་ཅིང་། འཕྲོད་ཡུལ་གྱི་ཁྱབ་ཆེ་ལ། ཚ་གྲང་གཉིས་ཀ་ཐུབ་པ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

སྤྲ་ཐོག་པ།

དབྱིབས་སྤྲ་བ་དང་འདྲ་ཞིང་དེ་ལས་ཆུང་བའི་རྩྭ་ལྡུམ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན། སྔོ་སྨན་གྱི་རིགས་སྤྲ་བ་ཐོག་གུ་ཅན་ཏེ། རོ་ཁ། ཞུ་རྗེས་སྙོམས། ནུས་པས་རིམས་ནད་དང་། ཆམ་པ། རྡོ་ལས་སྦྱར་བའི་དུག་ནད་བཅས་སེལ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 火绒草 དབྱིན་ཡིག་གི་མིང་། a kind of med herb ཁོངས་གཏོགས། རྩྭ་སྨན་གྱི་རིགས། ངོ་སྤྲོད། སྡོང་རྐང་ཕྲ་ལ་མཉེན་པར་ལོ་མ་ལྗང་སྐྱ་འཇོང་ནར་མང་ཆེ་བ་རྩ་བ་ནས་གྱེས་པ་དང་། སྡོང་པོའི་ངོས་སུ་ལོ་ཆུང་རེས་མོས་གྱེས་ཞིང་ལོ་སྡོང་ཡོངས་སུ་སྤུ་ཆུང་དཀར་འཇམ་གྱིས་གཡོགས་པ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

སྤང་སྤོས།

ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་རྩྭ་ལྡུམ་ཞིག མེ་ཏོག་དམར་སྨུག་གདུགས་དབྱིབས་ཅན། རྩ་བ་དྲི་ཞིམ་སྤོས་དྲི་བྲོ། རོ་ཅུང་ཟད་ཁ། ཞུ་རྗེས་བསིལ། ནུས་པས་དུག་ཚད་དང་། སྙིང་ཚད་ཚ་བས་ལུས་སྐྲངས་པ་བཅས་ལ་ཕན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 甘松 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། nardostachys grandiflower (used in Tibetan medicine) མིང་གཞན། དྲི་སྲས་དང་སྤུ་ཅན། དྲི་ཆེན་ཐོད་དམར། པ་ཥ་ན་ད། ཁོངས་གཏོགས། རྩྭ་སྨན་གྱི་རིགས། ངོ་སྤྲོད། འཁྲུངས་དཔེ་ལས། སྤང་སྤོས་ཞེས་བྱ་དྲི་བསུང་ལྡན། ། སྲིབ་ཀྱི་སྤང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

རེ་སྐོན།

སྔོ་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་སྟེ། རོ་ཁ། ཞུ་རྗེས་བསིལ། ནུས་པས་ཁྲག་ངན་སྐེམ། བད་ཀན་སྨུག་པོ་འཇོམས། རྩའི་ཚད་པ་སེལ། ཚ་འཁྲུ་གཅོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 矮紫堇 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། a kind of herbal medicine མིང་གཞན། རྒྱ་རི་མཐོན་པོ། ཕུག་རོན་རྐང༌། རྩི་དམར་རྐང་གཅིག རྩི་དམར་ཟིལ་པ། རྩི་མིན་རྩིའི་མིང་ཅན། ཟླ་བའི་དུག། ཁོངས་གཏོགས། རྩྭ་སྨན་གྱི་རིགས། ངོ་སྤྲོད། འཁྲུངས་དཔེ་ལས། རྩི་དམར་རྐང་གཅིག་གཡའ་སྤང་སྐྱེ། ། ལོ་མ་སྔོ་སིབ་ས་ལ་བགྲད། ། མེ་ཏོག་དཀར་སེར་ཆུང་ལ་མཛེས།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

སུ་མི་སྨུག་པོ།

ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་ལྡུམ་བུའི་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་སྟེ། སྤྱིའི་སྐྱེ་ཚུལ་སུ་མི་སེར་པོ་འདྲ་བ་ལ་མདོག་སྨུག་ཁམ་སེར་ཁ་མེད་པ་ཤ་སྣལ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ཅན། རོ་ཁ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཡུན་དུ་མྱངས་ན་ལྕེ་ཅུང་ཟད་སྦྲིད་འོང་བ་དེ་ཡིན། རྒྱ་ནག་དང༌། རྒྱ་གར། བལ་ཡུལ། བོད་ནང་གི་མེ་ཏོག་དང༌། ཙ་རི་སོགས་ཀྱི་རི་ལྡེབས་དང་ནགས་གསེབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 紫苏木 ཁོངས་གཏོགས། རྩྭ་སྨན་གྱི་རིགས། ངོ་སྤྲོད། ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་ལྡུམ་བུའི་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་སྟེ། སྤྱིའི་སྐྱེ་ཚུལ་སུ་མི་སེར་པོ་དང་འདྲ་ལ་མདོག་སྨུག་ཁམ་སེར་ཁ་མེད་པ་ཤ་སྣལ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ཅན།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

ཟངས་རྩི་ནག་པོ།

ལོ་རེ་བཞིན་སྐྱེ་བའི་སྔོ་སྨན་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་སྟེ། རྩ་བ་སེར་སྐྱ་ཨ་ར་འདྲ་བའི་རྩ་ཕྲན་ཡོད་པ་དང༌། སྡོང་པོ་སྨུག་ནག་ཁོག་སྟོང་ལ་ཡལ་ག་མང་ཞིང་སྐྱེ་གནས་དབང་གིས་རིང་ཐུང་སྣ་ཚོགས་མཆིས་པ། ལོ་མ་ལྗང་སིབ་བྱ་སྒྲོའི་དབྱིབས་ཅན་དྲི་ངན་གྱིས་ཁྱབ་ཅིང༌། མེ་ཏོག་ཆུང་ལ་དམར་སྐྱ་བང་རིམ་དུ་སྡོང་པོ་དང་ཡལ་གའི་རྩེར་འཆར་བ། འབྲས་བུ་ཆུང་ལ་སྐམ་ཚགས་སྨིན་ཚེ་རླུང་གིས་གར་སར་འཁྱེར་འགྲོ་བ་སྟེ། བོད་ཀྱི་རི་ཀླུང་གང་སར་ས་ནག་འབོལ་ས་དང༌། ཚལ་ཞིང་ནང༌། ཁང་རུལ། འབྲོག་རྭའི་ཉེ་འགྲམ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་མང༌། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 猪殃殃 ཁོངས་གཏོགས། རྩྭ་སྨན་གྱི་རིགས།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

ཐང་ཕྲོམ་དཀར་པོ།

རྩ་བ་དཀར་པོ་སྦོམ་ལ་རྒྱས་པ་ཡན་ལག་ས་གཏིང་དུ་ཐད་ཀར་ཟུག་ཅིང་། ངར་པ་ཐུང་བ་ས་ངོས་ལས་མི་འཕགས་པ། ལོ་མ་ལྗང་དཀར་གཉེར་མཐུག་ནར་རིང་སྒྲོ་དབྱིབས་མཐའ་གྱ་གྱུར་མང་ཞིང་ཉག་ཆུང་རེ་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པ་ས་ངོས་སུ་པད་གདན་ལྟར་བགྲད་ཡོད། ཟླ6-7པར་མེ་ཏོག་སེར་དཀར་རྟ་དྲིལ་དབྱིབས་ཕྱེད་ཆ་གོས་ཀྱིས་གཏུམས་པ་འཆར་ཞིང་། གང་བུ་ལྗང་དཀར་ཐང་ཁུག་འདྲ་བ་ཟུར་རྩིབ་མང་ཞིང་དྲྭ་བའི་རྩ་རིས་ཅན་གྱི་ནང་འབྲས་བུ་ཁམ་ནག་མཁལ་དབྱིབས་ལེབ་མོ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། འཁྲུངས་དཔེར།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

ཙོང་།

ཙོང་ནི་དུས་ཚིགས་བཞི་གར་སྐྱེ་པ་དང་། དྲོད་ཚད་ལ་ཚད་བཀག་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཚལ་ཚོད་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན། སོན་མྱུག་གིས་དགུན་ཐུབ་ཅིང་། དབྱར་ཁར་ཡང་སྐྱེ་མཚམས་མི་འཇོག་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཡིག་གི་མིང་། ཙོང་། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 葱 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Allium fistulosum L ཁམས། སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཁམས། རིགས། ཚལ་ཚོད་ཀྱི་རིགས། ཁྱབ་ཡུལ། ཀྲུང་གོའི་ས་ཁུལ་སོ་སོར་ཁྱབ་ཡོད། ངོ་སྤྲོད། ཙོང་ནི་དུས་ཚིགས་བཞི་གར་སྐྱེ་པ་དང་། དྲོད་ཚད་ལ་ཚད་བཀག་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཚལ་ཚོད་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན། སོན་མྱུག་གིས་དགུན་ཐུབ་ཅིང་། དབྱར་ཁར་ཡང་སྐྱེ་མཚམས་མི་འཇོག་པ་ཞིག་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

འོད་ལྡན།

སྔོ་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག བདུད་རྩི་འོད་ལྡན་གྱི་རྒྱུད་ལེའུ་བརྒྱ་དང་རྩ་གཅིག་ཡོད་པར་བཤད་པའི་མན་ངག་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། བདུད་རྩི་འོད་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ། ། ལོ་སྡོང་སུམ་ཅུ་ཏིག་དང་འདྲ། ། མེ་ཏོག་སེར་པོ་གསལ་བ་ལ། ། བདུད་རྩི་ཟིལ་པ་རྒྱུན་དུ་ཆགས། ། རྩ་བ་གྲོ་མའི་རྡོག་པོ་འདྲ། ། རོ་ནི་མངར་ཁ་ཁྲག་མཁྲིས་འཇོམས། ། བཅུད་ལེན་བརྟེན་ན་ཚེ་རིང་ཞིང༌། ། དབང་པོ་མདངས་གསལ་སྟོབས་རྩལ་ལྡན། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 风信子 དབྱིན་ཡིག་གི་མིང་། Hyacinth

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

སུ་མི་སེར་པོ།

སུ་མི་སེར་པོ་ནི་ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་སྔོ་ཞིག་སྟེ་རྩ་རྐང་ཕྲ་ལ་རིང་བའི་རྟིང་པར་རྩ་བ་རྡོག་པོ་ཡོད་པ། ལོ་མ་ལྗང་འཇམ་ཉག་ཆེན་བྱ་སྡེར་འདྲ་བ་སུམ་འབྲེལ་ཅན་སྔོ་སིབ་ལོ་རྐང་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་མང་པོར་སྐྱེ་ཞིང་། མེ་ཏོག་གཡུ་འབྲུག་ཟིལ་བ་ལྟར་ཁ་དོག་དམར་སྨུག་ཅན་སྙེ་མ་ལྟར་མང་དུ་འཆར་བ། གང་བུ་ཟླུམ་རིང་གི་ནང་དུ་ས་བོན་སེར་སྐྱ་ཞིབ་མོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 黄苏木 ཁོངས་གཏོགས། རྩྭ་སྨན་གྱི་རིགས། ངོ་སྤྲོད། སུ་མི་སེར་པོ་ནི་ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་སྔོ་ཞིག་སྟེ་རྩ་རྐང་ཕྲ་ལ་རིང་བའི་རྟིང་པར་རྩ་བ་རྡོག་པོ་ཡོད་པ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

སྟག་ཤ

སྔོ་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་སྟེ། རོ་ཁ། ཞུ་རྗེས་བསིལ། ནུས་པས་རྨ་འདྲུབ། གཉན་ནད་གསོད། དུག་ཚད་སེལ། ཚ་འཁྲུ་གཅོད། རུས་ཆག་སྦྱོར། འདྲ་དཔེ་ལས། ཤ་རྒྱལ་དར་ཡ་ཀན་ཞེས་པ། ། སྐམ་པའི་རི་དང་ཐང་ལས་སྐྱེ། ། ལོ་མ་མཐུག་ཕྲ་ཟུར་བཞི་སྐྱེས། ། མེ་ཏོག་སྨུག་པོ་སྲད་མ་འདྲ། ། དྲི་ཆེ་ལྡང་ཞིང་གཏིང་ནས་ཞིམ། ། བཅངས་ན་བདུད་རྩི་སྦྱིན་བག་འཛག ། སྲིད་པའི་ཁུ་ཁྲག་འདུས་པའི་ཤ། ། མིང་གཞན་ནག་པོ་ལྷོག་པའི་བདུད། ། ཤ་ཡི་རྒྱལ་པོ་དར་ཡ་ཀན། ། པ་ནི་གྷོ་ར་ཆུ་རྟ་མོ། ། ཀླུ་གཉན་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་དང་། རྨ་དང་སྐྲངས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་སོ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

སྒ་ཤོ་ཆུང་བ།

སྒ་ཆུང་གསེར་མགོ་ཞེས་པ་མང་ཆེ་བ་ཆུ་རྒྱུད་གྲམ་ཐང་སོགས་ལ་འཁྲུངས་པ་ཡིན །ལོ་མ་ཕྲ་ལ་ནར་མོ་སྤུ་ཆུང་ཅན་རེས་མོས་སྐྱེ་བ་དང་། ངར་པའི་མཐོ་ཚད་སྨི0.07-0.12ཙམ་ཟིན་པའི་རྩེར། སྒའི་མེ་ཏོག་སེར་པོ་མགོ་སྦྲེལ་ཅན་འཆར་བའོ། ། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 天山千里光 ཁོངས་གཏོགས། སྔོ་སྨན་གྱི་རིགས། ངོ་སྤྲོད། དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་ལས། སྒ་ཆུང་དུག་དང་ཤ་དུག་སེལ། ། ཞེས་དང་། འཁྲུངས་དཔེར། ཆུ་འགྲམ་སྐྱེས་པའི་སྒ་ཆུང་བ། ། ལོ་མ་སྡོང་བུ་སྔོ་ལ་སྤུན། ། མེ་ཏོག་སེར་པོ་གུར་ཀུམ་འདྲ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

དྲང་སྲོང་མེ་ཏོག

དྲང་སྲོང་མེ་ཏོག་འདི་ནི་སྡོང་ཐུང་རིགས་ཡིན་པ་དང་། མཐོ་ཚད་ལ་རྨིད1-4བར་ཡོད། ཡལ་ག་ཀ་ཟླུམ་གྱི་དབྱིབས་ཡིན་ལ་སྦོམ། མདོག་སྨུག་སྐྱ། ལོ་མའི་དབྱིབས་ནི་སྒོང་དབྱིབས་སམ་འཇོང་དབྱིབས་ཡིན་པ་དང་ཡུ་བ་ཅུང་སྦོམ་ལ་སྤུ་མེད། ལོ་མ་ཆ་སྡེབ་ཏུ་སྐྱེས་བ་དང་ལོ་མའི་ངོས་མདོག་ལྗང་ཁུ་དང་། རྒྱབ་ངོས་མདོག་ལྗང་སེར་ཡིན། མེ་ཏོག་འཆར་ཡུན་ནི་ཟླ་བ་དྲུག་པ་ནས་བརྒྱད་པའི་བར་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 八仙花 ལ་ཏིང་གི་སྐད། Hydrangea macrophylla མིང་གཞན། དར་མདུད་གྲུ་གུའི་མེ་ཏོག ཁམས། རྩི་ཤིང་ཁམས། སྒོ སོན་བཏུམས་རྩི་ཤིང་སྒོ། སྐོར། ལོ་མ་ཟུང་ལྡན་གྱི་རྩི་ཤིང་སྐོར། སྡེ། སུམ་ཅུ་ཏིག་སྡེ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

སྐྱེ་དངོས་དཔེ་འགྲེའི་རིག་པ།

སྐྱེ་དངོས་དཔེ་འགྲེའི་རིག་པ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཆགས་གཞི་དང་གྲུབ་ཚུལ། ནུས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞི་བྱས་ཏེ། རྩ་བའི་རིག་པ་དེར་གཞིགས་ནས་སྒྲིག་ཆས་དང་ལག་ཆ་གསར་པ་གསར་གཏོད་བྱས་པ་དེ་ཐོན་སྐྱེད་དང་སློབ་སྦྱོང་། འཚོ་བ་མཐོ་རུ་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་གྱི་ལག་རྩལ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 仿生学 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Bionics ངོ་སྤྲོད། སྐྱེ་དངོས་དཔེ་འགྲེའི་རིག་པ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཆགས་གཞི་དང་གྲུབ་ཚུལ། ནུས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞི་བྱས་ཏེ།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

གཡུང་འདུལ།

མིའི་རིགས་ཀྱིས་རི་སྐྱེས་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་རྣམས་བཏུལ་ནས་གཡུང་བབ་པས་ལོ་ཏོག་ཏུ་འདེབས་པ་དང་སྒོ་ཕྱུགས་སུ་གསོ་བ་དེར་གཡུང་འདུལ་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 驯化 དབྱེ་བ། དངོས་པོ་བྱེ་བྲག་གི་གཡུང་འདུལ་དང་ཁྱུ་ཚོགས་ཀྱི་གཡུང་འདུལ། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐབས། མིའི་ཐབས་ཀྱིས་ཆ་རྐྱེན་ཚུར་སྣང་བྱེད་པ། ངོ་སྤྲོད། ང་ཚོ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་རི་སྐྱེས་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་རྣམས་བཏུལ་ནས་གཡུང་བབ་པས་ལོ་ཏོག་ཏུ་འདེབས་པ་དང་སྒོ་ཕྱུགས་སུ་གསོ་བ་དེར་གཡུང་འདུལ་ཟེར།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

ཚིལ།

ཚིལ་རིགས་ནི་སྣུམ། ཚིལ། ཚིལ་འདྲའི་སྤྱི་མིང་ཡིན། ཟས་རིགས་ཁྲོད་ཀྱི་སྣུམ་ཚིལ་གཙོ་བོ་ནི་སྣུམ་དང་ཚིལ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་དུ་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་དྲོད་ཚད་འོག་གི་ཚིལ་རིགས་གཤེར་གཟུགས་ཅན་ལ་སྣུམ་དང་སྲ་གཟུགས་ཅན་ལ་ཚིལ་ཟེར། ཚིལ་རིགས་ནིCགཞི་རྒྱུ་དངHགཞི་རྒྱུ། Oགཞི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 脂肪 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། fat མཚན་ཉིད། མི་དང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཕུང་ནང་གི་སྣུམ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ། ངོ་སྤྲོད། ཚིལ་རིགས་ནི་སྣུམ། ཚིལ། ཚིལ་འདྲའི་སྤྱི་མིང་ཡིན། ཟས་རིགས་ཁྲོད་ཀྱི་སྣུམ་ཚིལ་གཙོ་བོ་ གཙོ་བོ་ནི་སྣུམ་དང་ཚིལ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་དུ་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་དྲོད་ཚད་འོག་གི་ཚིལ་རིགས་གཤེར་གཟུགས་ཅན་ལ་སྣུམ་དང་སྲ་གཟུགས་ཅན་ལ་ཚིལ་ཟེར།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།

འཕེལ་འགྱུར།

སྐྱེ་དངོས་རྣམས་དམའ་རིམ་ནས་མཐོ་རིམ་དུ་སྐྱེ་འཕེལ་ཡོང་བའི་གོ་རིམ་ལ་འཕོ་འགྱུར་རམ་འཕེལ་འགྱུར་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 生物进化 ལ་ཏིང་གི་སྐད། evolution མིང་གཞན། སྐྱེ་དངོས་འཕེལ་འགྱུར། འཕོ་འགྱུར། ཁྱབ་ཡུལ། སའི་གོ་ལའི་སྐྱེ་ཁམས་ཚོགས། ངོ་སྤྲོད། སྐྱེ་དངོས་རྣམས་དམའ་རིམ་ནས་མཐོ་རིམ་དུ་སྐྱེ་འཕེལ་ཡོང་བའི་གོ་རིམ་ལ་འཕོ་འགྱུར་རམ་འཕེལ་འགྱུར་ཟེར་ཏེ། དཔེར་ན་སྤྲ་ནས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བ་ལྟ་བུ། འཕེལ་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་གོ་དོན་ནི་དངོས་པོའི་སྐྱེ་འཕེལ་སྤྱི་ལ་གོ་སྟེ། དཔེར་ན་གནམ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་འཕེལ་དང་། སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར།

རིགས་དབྱེ།   རང་བྱུང་ཁམས།སྐྱེ་དངོས།