ཡོངས་འཛིན་རིག་མཛོད། >རིག་གནས། >སྒྲ་རིག་པ།

མིང་ཚོམ།

མིང་གི་ཚོམ་བུ་སྟེ། མིང་རྒྱུ་དུ་མ་འདུས་པའི་ཕུང་བོའམ་ཚམ་བུ་ལ་མིང་ཚོམ་ཟེར་ཞིང་། མིང་ཚོམ་གྱི་གྲུབ་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། མིང་ཚོམ་ལ་དབྱེ་ན་མིང་ཚོམ་སྤྱིར་བཏང་བ་དང་མིང་ཚོམ་གཏན་འཇགས་མ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ནང་གི་འདིར་ནི་མིང་ཚོམ་གཏན་འཇགས་མ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 词组 གོ་དོན།  མིང་ཚོམ་ཞེས་པ་ནི་མིང་གི་ཚོམ་བུ་སྟེ། མིང་རྒྱུ་དུ་མ་འདུས་པའི་ཕུང་བོའམ་ཚོམ་བུ་ལ་མིང་ཚོམ་ཟེར་བ་ཡིན། མིང་ཚོམ་ལ་དབྱེ་ན་མིང་ཚོམ་སྤྱིར་བཏང་བ་དང་མིང་ཚོམ་གཏན་འཇགས་མ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ནང་གི་འདིར་ནི་མིང་ཚོམ་གཏན་འཇགས་མ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

མིང་གི་བརྡ་དོན།

སྲོལ་རྒྱུན་དུ་བརྡ་དོན་ཞེས་པ་འདིར་མཐོང་ཆེན་དེ་ཙམ་མི་བྱེད་ཀྱང་། དོན་དུ་སྐད་བརྡའི་ནང་དུ་སྐད་ཆའི་གྲུབ་ཆ་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་དང་འདྲ་བའམ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ལྟ་བུའི་གོ་ས་ཞིག་སྟེ། སྐད་ཆ་ལ་རང་ངོས་ཀྱི་རྒྱུ་བཞི་ཞེས་ཚེ་ཡི་གེ་དང་། མིང་དང་། ཚིག་དང་། བརྡ་དོན་བཞི་ཡིས་གྲུབ་པ་རེད་ལ། སྐད་ཆ་ལ་རང་ངོས་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཞེས་ཚེ། སྐད་གདངས་དང་བརྡ་དོན་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་བརྡ་དོན་ཞེས་ཚེ་གཙོ་བོའི་ཆ་ནས་མིང་ངོ་ཅོག་གི་དོན་ནམ་ཚིག་གོ་ཅོག་གི་དོན་ལ་གོ་དགོས། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱང་། བརྡ་དོན་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཆུ་ཚད་དང་། གྲུབ་འབྲས་གཞིར་བཞག་ན་མིང་གི་བརྡ་དོན་མ་གཏོགས་ཚིག་གི་བརྡ་དོན་ཕྱོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་རྣམ་བཞག་འཐུས་ཚང་མ་བྱུང་ངོ་། ། བརྡ་དོན་སྤྱིར་བཤད་པ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

མིང་རྒྱུ་དམིགས་བསལ་བའི་འདུས་མིང་།

མིང་རྒྱུ་དམིགས་བསལ་བའི་འདུས་མིང་འདི་ནི་འདུས་མིང་གི་གྲུབ་ཚུལ་སྔ་མ་དག་གི་ཁ་གསབ་ཡིན་ལ། དམིགས་སུ་བསལ་བྱ་ནི་མིང་རྒྱུ་དམིགས་བསལ་བ་སྟེ། སྒྲ་འབྲུའི་རྣམ་པ་དང་སྒྲ་འབྲུའི་དོན་མཚོན་སྟངས་སོགས་ལ་འདུས་མིང་གི་རིགས་གཞན་དག་དང་མ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན། འབྲུ་མང་པོའི་བསྡུས་དོད་འདུས་པའི་འདུས་མིང་།  འདུས་མིང་འདི་ལ་གནད་ཟིན་དགོས་པ་གཉིས་ཏེ།  མིང་རྒྱུ་རང་འགྲུབ་བྱེད་ནི་འབྲུ་མང་བསྡུས་དོད་ཡིན་པ་དེར་བསྡུ་ཚད་ག་འདྲ་ཞིག་ལ་འབྲུ་མང་བསྡུས་དོད་ཀྱི་ཚད་འདང་བ་ཡིན་པ་དང་གཅིག

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

རྐྱང་མིང་གཉིས་འདུས་ཀྱི་མིང་།

​རྐྱང་མིང་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་འདུས་མིང་ནི་འདུས་མིང་གི་རིགས་ལས་གྲུབ་ཚུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདུས་མིང་ཞེས་པ་ནི་མིང་རྒྱུ་གཉིས་ཡན་ཆད་འདུས་པའི་མིང་ཡིན་ལ། དེར་མིང་རྒྱུ་ཡི་ཁྱད་པར་དང་མིང་རྒྱུ་དག་གི་འདུས་སྦྱོར་བྱེད་ཚུལ་གྱི་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས་འདུས་མིང་ལ་རིགས་ཀྱང་དུ་མ་ཞིག་ཡོད། གཏན་ཚིགས།  རྐྱང་མིང་གཉིས་འདུས་ཀྱི་འདུས་མིང་ནི། དཔེར་ན་འབྲས་སྤུང་དང་། མཚོ་བྱུང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། མིང་དེ་དག་ཐད་ཀར་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཐ་སྙད་བརྡ་དོན་ཡོད་པའི་མིང་རྒྱུ་དག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་སྲོལ་རྒྱུན་དུ་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཞེས་ཟེར་ཡང་འདིར་འདུས་མིང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

མིའི་མིང་།

སྤྱིར་མིའི་མིང་གི་སྒྲ་འབྲུའི་མང་ཉུང་ནི་གཙོ་བོ་ཚེག་ཁྱིམ་གཉིས་ཅན་དང་། དེ་ནས་གསུམ་མམ་བཞི་ཅན་ཡིན། ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་ཅན་མེད་པ་མིན་ཡང་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་ཡིན། ཚེག་ཁྱིམ་མང་མཐའ་ལ་ལྔ་ལས་བརྒལ་བ་ཅན་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ཞིང་། བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་ལ་གསོལ་བའི་ཚེག་ཁྱིམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་ནས་ལྔ་བཅུ་རྩ་གྲངས་སོགས་ལ་སླེབས་པའང་ཡོད། མིང་གི་གྲུབ་སྡེའི་རྣམ་པ། སྤྱིར་མིའི་མིང་གི་སྒྲ་འབྲུའི་མང་ཉུང་ནི་གཙོ་བོ་ཚེགས་ཁྱིམ་གཉིས་ཅན་དང་། དེ་ནས་གསུམ་མམ་བཞི་ཅན་ཡིན། ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་ཅན་མེད་པ་མིན་ཡང་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་ཡིན། ཚེག་ཁྱིམ་མང་མཐའ་ལ་ལྔ་ལས་བརྒལ་བ་ཅན་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ཞིང་། བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་ལ་གསོལ་བའི་ཚེག་ཁྱིམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་ནས་ལྔ་བཅུ་རྩ་གྲངས་སོགས་ལ་སླེབས་པའང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། སྟོན་པའི་མཚན་ལ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཚིག་དུམ་གཏན་འཇགས་མ།

ཚིག་དུམ་གཏན་འཐགས་མ་ནི་གཙོ་བོ་རྗོད་བྱེད་དུམ་བུ་དེ་སྐད་ཆའི་ཁྲོད་དུ་སྔར་ནས་གྲུབ་ཟིན་གཏན་འཇགས་སུ་སོང་བ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན། རི་བོང་ཅལ་འདྲོགས། ལྟག་སྒོ་ཕྱེ་བ། མི་གོ་བ་ཅན་ལ་ཚིག་གཅིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཆོས་དང་རྒྱུན་ཚིག་དང་གཏམ་དཔེ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དུམ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཡིན། གོ་དོན།  ཚིག་དུམ་གཏན་འཐགས་མ་ནི་གཙོ་བོ་རྗོད་བྱེད་དུམ་བུ་དེ་སྐད་ཆའི་ཁྲོད་དུ་སྔར་ནས་གྲུབ་ཟིན་གཏན་འཇགས་སུ་སོང་བ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན། རི་བོང་ཅལ་འདྲོགས། ལྟག་སྒོ་ཕྱེ་བ། མི་གོ་བ་ཅན་ལ་ཚིག་གཅིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཆོས་དང་རྒྱུན་ཚིག་དང་གཏམ་དཔེ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དུམ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཡིན། ཚིག་དུམ་དེ་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་རང་ཉིད་ལ་ཚིག་གི་གདངས་སྟབས་དང་ཚིག་རྒྱན་འདྲེས་ཡོད་པ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

བརྡ་གསར།

བརྡ་གསར་རམ་མིང་གསར་ནི་དུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་དུ་སྔ་ཕྱི་ལྟོས་བཅས་སུ་སོང་བའི་ཕྱི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་མིང་གི་རིགས་ཏེ། མིང་གསར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་བརྡ་རྙིང་གི་སྐབས་སུ་ཞོར་བསྟན་བྱུང་བ་བཞིན། དངོས་པོ་གསར་བ་བྱུང་བ་དང་། སྔར་ཡོད་ཀྱི་དོན་དངོས་ལ་མིང་རྙིང་བ་ཡོད་པར་མིང་ཚབ་གསར་བ་སྤྱོད་པ་དང་། སྔར་ཡོད་ཀྱི་མིང་གི་སྒྲའི་རྣམ་པ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་སོགས་ཡིན། གོ་དོན།  བརྡ་གསར་རམ་མིང་གསར་ནི་དུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་དུ་སྔ་ཕྱི་ལྟོས་བཅས་སུ་སོང་བའི་ཕྱི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་མིང་གི་རིགས་ཏེ། མིང་གསར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་བརྡ་རྙིང་གི་སྐབས་སུ་ཞོར་བསྟན་བྱུང་བ་བཞིན། དངོས་པོ་གསར་བ་བྱུང་བ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

གྲངས་ཀྱི་མིང་།

གྲངས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་པ་སྟེ་གྲངས་ཀྱི་མིང་གི་སྒྲ་ལ་བོད་པ་རང་གི་གོམས་གཤིས་སུ་སོང་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་གཤིས་ཡིན། རྣམ་པའི་རིགས་གཤིས། གྲངས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་པ་སྟེ་གྲངས་ཀྱི་མིང་གི་སྒྲ་ལ་བོད་པ་རང་གི་གོམས་གཤིས་སུ་སོང་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་གཤིས་ཡིན་ལ།  དེ་ལ་གཅིག་གནས་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་མིང་གང་ཞིག་རང་ཉིད་བཅུ་གནས་ལ་ཞུགས་ཚེ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་རྣམ་པ་འགྱུར་བ་དང་མིང་གི་སྦྱོར་སྡེ་གོ་ས་བརྗེས་ན་ཡང་རང་གི་སྒྲ་འགྱུར་བ་སོགས་ནི་རྣམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་གཤིས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། ནང་གསེས་དབྱེ་བ། (1) གཅིག་གནས་གྲངས་ཀྱི་མིང་བཅུ་གནས་སུ་ཞུགས་ཚེ་སྒྲ་འགྱུར་བ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

གཡར་མིང་།

གཡར་མིང་ནི་མ་སྐད་རང་ངོས་ནས་གཞིར་གྲུབ་པའི་མིང་དང་འབྱུང་ཁུངས་ཁ་གཏད་དུ་སོང་བའི་སྐད་རིགས་གཞན་ལས་གཡར་པའི་མིང་གི་རིགས་ཏེ། མིང་གང་དེ་དག་ཕྱི་སྐད་ནས་བླངས་ཕྱིར་མིང་དེ་དག་ལ་ཕྱི་སྐད་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་སྟངས་མ་འདྲ་བའི་རིགས་འགའ་ཡོད། དབྱེ་བ།  (1) སྒྲ་རྐྱང་བླངས་བའི་གཡར་མིང་། དཔེར་ན། གུ་རུ། པད་མ། ཏ་རེ། ཙན་ཏན། ཀུར་གུམ། ལ་ཕུག ལན་ཀན། ཀྲུང་དབྱང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྐད་སྒྲ་རྐྱང་བ་ལེན་བསྒྱུར་བྱས་པའི་གཡར་མིང་དང་། སྐད་སྒྲ་ལེན་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་དོན་ཕྱོགས་འགྲོ་ཞིག་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་སྒྲ་འདྲ་བཞག་གི་རྣམ་པར་ལེན་བསྒྱུར་བྱས་པའང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། རྣོ་སྤེལ་བྱ་དགའ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

མིང་གཡར་མ།

མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་གཞན་དག་ནང་ནས་ཚུར་བླངས་པའི་མིང་ལ་མིང་གཡར་མ་ཟེར་ཞིང་། དེ་ལ་གཡར་ཚིག་ཀྱང་ཟེར། མིང་གཡར་མ་བླངས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་འགྲོ་འོང་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་རེད། རགས་བཤད། མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་གཞན་དག་ནང་ནས་ཚུར་བླངས་པའི་མིང་ལ་མིང་གཡར་མ་ཟེར་ཞིང་། དེ་ལ་གཡར་ཚིག་ཀྱང་ཟེར། མིང་གཡར་མ་བླངས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་འགྲོ་འོང་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་རེད། མི་རིགས་མི་འདྲ་བས་དེ་དག་གི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས། ཚན་རིག་ལ་སོགས་པས་བརྗེ་རེས་དང་བསྟུན་ནས་མིང་ཚིག་གཡར་སྤྱོད་དེ་བྱུང་བ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

མ་བུའི་སྒྲ།

རྒྱ་བོད་སྐད་ཁོངསཀྱི་སྐད་ཆ་དེར་རང་རྒྱལ་ལ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡོད་པ་སྟེ། སྒྲ་ཚིགས་གཅིག་ལ་དབྱེ་ན་མ་སྒྲ་དང་བུ་སྒྲ། སྒྲའི་ང་རོ་བཅས་གསུམ་སྟེ། མ་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་འགོ་མའི་གསལ་བྱེད་ཡིན། བུ་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྒྲ་ཡི་གཞུག་མའི་སྒྲ་རྒྱུ་ཡིན། སྒྲའི་ང་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཚིགས་ཧྲིལ་བོའི་སྒྲའི་མཐོ་དམན་ཡིན། མ་སྒྲ་ཚང་མ་གསལ་བྱེད་ཡིན། འོན་ཀྱང་གསལ་བྱེད་མཐའ་དག་མ་སྒྲ་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད། ངོ་སྤྲོད། བོད་ཡིག་གི་སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བར་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་འདོན་སྟངས་དང་དེའི་དྲག་ཞན་གཞིར་བཟུང་ནས།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

སྒྲའི་ང་རོ།

སྐད་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་། དེའི་སྒྲ་ཚིགས་རེ་རེར་སྒྲ་ཤུགས་མཐོ་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་སྒྲའི་མཐོ་ཚད་དེ་སྐད་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་གི་ནུས་པ་གཅིག་འདྲ་མ་རེད། སྐད་རིགས་འགའ་ཞིག་གི་ནང་དུ་སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཤུགས་མཐོ་ཚད་ལ་ཚིག་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་། སྐད་རིགས་གཞན་དག་གི་ནང་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད། ང་ཚོས་སྒྲ་ཚིགས་ནང་གི་ཚིག་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཐུབ་པའི་སྒྲ་ཤུགས་མཐོ་ཚད་ལ་སྒྲའི་ང་རོ་ཟེར་བ་ཡིན། སྒྲའི་ང་རོ་དེ་གཙོ་བོ་སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་དབྱངས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཁྱབ་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཁ་སྐད།

མིའི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བྱུང་རྗེས། དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་རིང་བོའི་ནང་དུ་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་མེད་པ་སྟེ། ངག་ཐོག་ནས་བཤད་པ་དང་རྣ་བས་ཉན་པའི་ཁ་སྐད་རེད། རྗེས་སུ་ཡི་གེ་གསར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་སྤྱད་ནས་ཁ་སྐད་བཀོད། དེ་ནས་ཁ་སྐད་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་སྨྱུ་གུས་འབྲི་བ་དང་མིག་གིས་ལྟ་བའི་ཡིག་སྐད་བྱུང་བ་རེད། ཡིག་སྐད་དེ་ཡི་གེས་བྲིས་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་དེ་ཡིག་སྐད་ཁོ་ན་མ་རེད། ངོ་སྤྲོད། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་སྐད་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་དུས། འབྲེལ་འདྲིས་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་འཁྲིས་ལོགས་སུ་ཡོད་ཅིང་། ད་རུང་ལག་བརྡ་དང་ངོ་གདོང་གི་རྣམ་འགྱུར་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བློ་དང་བརྩེ་དུང་མཚོན་པ་ལ་རམ་འདེགས་བྱས་ཆོག 

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཆེད་ལས་ཀྱི་མིང་།

ཚན་རིག་ལག་རྩལ་དང་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བགོས་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་ཇེ་ཞིབ་ཏུ་སོང་བས། མིང་གི་ཚོགས་པར་རིག་གཞུང་ཚན་ཁག་སོ་སོའམ་ལས་རིགས་སོ་སོའི་ཆེད་དུ་བཀོལ་བའི་མིང་ཚིག་མང་བོ་བྱུང་བ་རེད། མིང་ཚིག་དེ་དག་ཁ་ཤས་ནི་ཆེད་ལས་ཀྱི་མིང་ལྐོག་གྱུར་བ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ཤས་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་དབྱེ་བ་ཧ་ཅང་ཞིབ་མོར་ཕྱེ་བའི་དངོས་པོའི་མིང་རེད། ང་ཚོས་མིང་དེ་དག་ལ་ཆེད་ལས་ཀྱི་མིང་ཟེར། ངོ་སྤྲོད།           ཆེད་ལས་ཀྱི་མིང་གིས་ཆེད་ལས་སོ་སོའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་སྤྱི་མཚོན་པ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

རྒྱ་བོད་སྐད་ཁོངས།

རྒྱ་བོད་སྐད་ཁོངས་ནི་རྒྱ་སྐད་དང་བོད་སྐད་ཀྱི་མིང་བརྡའི་སྤྱི་ཁོག་དང་དེ་དང་གཉེན་ཉེ་ཡི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྐད་བརྡའི་ཚོགས་ལ་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། བརྩམས་ཆོས་འགའ་རེའི་ཁྲོད་དུ་བོད་རྒྱ་སྐད་ཁོངས་དང་ཧུན་རྡུ་ཡན་ལག་སྐད་ཁོངས་ཀྱི་མིང་བརྡ་དེ་གཉིས་བཀོལ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གོ་ནི་སྐད་ཁོངས་དེ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་མི་གྲངས་ཆེས་མང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་མང་ཆེ་བ་ནི་རྒྱ་བོད་སྐད་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་མི་རིགས་ཡིན། ངོ་སྤྲོད། རྒྱ་བོད་སྐད་ཁོངས་ནི་སྐད་བརྡ་རིག་པ་བ་ཡིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་མ་ལག་རིགས་དབྱེའི་བྱེད་ཐབས་ལྟར་བཀར་བའི་སྐད་བརྡའི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་མོད།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

རྒྱུན་འཇགས་རྗོད་ཚིག

སྐད་ཆའི་ནང་གི་ཚིག་དུམ་དང་ཚིག་ཁ་ཤས་གནས་སྐབས་སུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར། དང་ཐོག་ནས་ཡོད་པ་དང་ཚང་མས་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཞིག་རེད། ད་ཡོད་དང་རྒྱུན་འཇགས་ཡིན་པའི་ཚིག་དུམ་མམ་ཚིག་ལ་རྒྱུན་འཇགས་རྗོད་ཚིག་ཟེར། རྒྱུན་འཇགས་རྗོད་ཚིག་ལ་གཏམ་དཔེ་དང་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚིག ཁ་དཔེ། ཤུགས་བསྟན་གཏམ་དཔེ་ལ་སོགས་པ་འདུས་ཡོད། གཏམ་དཔེ། སྐད་རིགས་རེ་ལ་གཏམ་དཔེ་མི་ཉུང་བ་རེ་ཡོད། དཔེར་ན། བོད་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་ལ་ཀ་ཁ་དང་ཉ་ཉུང་ཉམས་བསྲེ་ལྟ་བུ། གཏམ་དཔེ་ནི་སྐད་ཆའི་བང་མཛོད་ནང་གི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

སྒྲ་རྟགས།

སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་ནས་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བདེ་བའའི་ཆེད་དུ། མི་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟགས་གསར་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད། གནའ་རབས་དང་དེང་རབས། རང་རྒྱལ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སྒྲ་རྟགས་རྒྱག་ཐབས་མང་པོ་ཡོད་མྱོང་། དེང་སང་མི་འགའ་ཞིག་གིས་ལཱ་ཏིང་ཡིག་རིགས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་སྤྱད་ནས་སྒྲ་རྟགས་བྱེད། ད་དུང་སྒྲ་རྟགས་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད། རགས་བཤད། སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་ནས་དབྱེ་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བདེ་བའའི་ཆེད་དུ། མི་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟགས་གསར་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

གསལ་བྱེད་འདུས་མ།

སྒྲ་ཚིགས་གཅིག་གི་ནང་དུ་གསལ་བྱེད་འགའ་མཉམ་དུ་འབྲེལ་ཡོད་པ་ལ་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ཟེར། ནན་གྱིས་བཤད་ན། དུས་ཚོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྱུར་ཚུལ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་དེ་ཚང་མ་གསལ་བྱེད་འདུས་མར་བརྩི། ཡིན་ནའང་རྒྱ་བོད་སྐད་ཁོངས་ཀྱི་སྐད་རིགས་དག་གི་འགག་བརྡར་གྱི་སྒྲ་དང་སྲོག་ཆེན་དེ་དག་གི་གྲུབ་ཆ་སོ་སོ་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་དམ་པོ་ཡིན་ལ། དེའི་ནུས་པ་ནི་ཁེར་རྐྱང་གི་གསལ་བྱེད་དང་གཅིག་འདྲ་རེད། དེར་བརྟེན་རང་རྒྱལ་གྱི་སྐད་བརྡའི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱིས་སྤྱིར་བཏང་དུ་དེ་དག་གསལ་བྱེད་འདུས་མར་མི་བརྩི། ངོ་སྤྲོད། དཔེར་འོས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་འདུས་མ་ལ་དབྱེ་ན་རིགས་གཉིས་ཏེ། རིགས་གཅིག་ནི་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་དམ་པོ་ཡིན་པ་དང་།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

རྐྱང་མིང་།

རྐྱང་མིང་གི་གྲུབ་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་རྐྱང་མིང་གྲུབ་པའི་སྒྲ་རྒྱུ་དོན་གཉིས་ཀའི་འདང་ཚད་དང་། རྐྱང་མིང་གྲུབ་ཚུལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིག་པ། རྐྱང་མིང་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་དང་བཅས་ཕྱོགས་གསུམ་ཙམ་ངེས་དགོས་པའོ། ། གོ་དོན། མིང་ཞེས་པ་ནི་མིང་རྒྱུ་གཅིག་གམ་གཉིས་སོགས་འདུས་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་རྐྱང་བ་རྗོད་བྱེད་ཅིག་སྟེ། རང་ཉིད་བརྗོད་བྱ་ཞིག་ལ་སྨྲོས་མིང་གི་ཚུལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། དངོས་པོ་ཞིག་གམ། བྱ་བ་ཞིག་གམ། རང་བཞིན་ཞིག་གམ། གྲངས་ཀ་ཞིག་ལ་སྨྲོས་མིང་གི་ནུས་པ་ཐོན་པའི་མིང་ཚིག་དང་། བྱ་ཚིག

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

བསྐུ།

སྐུད་ཀྱི་མ་འོངས་པ། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 涂抹 དབྱིན་ཡིག to apply, to put on རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  སྐུད་ལ་ལྟོས། 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།  སྣུམ་བསྐུ་བའམ་བྱུག་པའི་མིང་། ①涂油。②摩擦,涂抹。 3.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  〔བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ〕བསྐུས། བསྐུ། ཀོ་བ་ལ་སྣུམ་བསྐུ་དགོས།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

སྐྱོམ།

གཡོ་སྒུལ་བྱས་པའི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 摇动 དབྱིན་ཡིག to shake, to stir up རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  (བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བ)ཆུ་སོགས་གཤེར་བའི་རིགས་གཡོ་སྒུལ་བྱས་པའི་དོན་ཏེ། ཆུ་སྐྱོམ། ཇ་སྐྱོམ་ལྟ་བུ། 【བསྐྱོམ】ནི་མ་འོངས་པ་སྟེ། ཇ་བསྐྱོམ་དགོས། བསྐྱོམ་བྱའི་ཇ་ཆུ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 【བསྐྱོམས】ནི་འདས་པ་སྟེ། ཆུ་བསྐྱོམས་ནས་རྙོག་པར་བྱས། ཐོར་རླུང་གིས་རྒྱ་མཚོ་བསྐྱོམས་ལྟ་བུ། 【སྐྱོམས】ནི་སྐུལ་ཚིག་སྟེ། ཇ་སྐྱོམས་ཤིག་ལྟ་བུ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

སྐྱོར།

བྱ་བ་ཞིག་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་པའི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 重复 དབྱིན་ཡིག repeat རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  ①(བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བ་དང་སྐུལ་ཚིག)བྱ་བ་ཞིག་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་པའི་དོན་ཏེ། ལེགས་བཤད་བློ་ལ་སྐྱོར་གྱིན་ཡོད། དཔེ་ཆ་བློ་ལ་སྐྱོར་ཅིག་ལྟ་བུ། 【བསྐྱར】ནི་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་སྟེ། དཔེ་ཆ་བློ་ལ་བསྐྱར་དགོས། བསྐྱར་བྱའི་ཚིག  ཡང་ཡང་བསྐྱར་ནས་བློ་ལ་ཟིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ②བསྐྱོར་གྱི་ད་ལྟ་བ་དང་སྐུལ་ཚིག 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།Ⅰ.ཡང་ཡང་སྐྱོར་ཞིག་དང་སྐྱོར་དགོས། ①屡次温习。②须温习,须扶持。【增】已将手中空处填满,满把。﹝达﹞复习,背诵。﹝法﹞Ⅱ.ཡང་ཡང་བྱེད་པའི་དོན་ནམ་ཡང་ཡང་གསོ་བའི་མིང་།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

སྐྱེལ།

1. དབོར་བའམ། འདྲེན་པ། 2. གནས་ཤིག་ནས་གནས་གཞན་ཞིག་ལ་སྐྱེལ་མ་བྱེད་པའི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 运送;送行 དབྱིན་ཡིག to deliver; to see off རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས། (བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བ)①སྲུང་སྐྱོབ་དང་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པའམ་བརྩེ་དུང་མཚོན་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མི་གཞན་དང་བསྡོངས་ནས་གནས་ཤིག་ནས་གནས་གཞན་ཞིག་ལ་སོང་བའི་དོན་ཏེ། མགྲོན་པོ་སྒོ་ལ་སྐྱེལ་གྱིན་ཡོད། བྱིས་པ་སློབ་གྲྭར་སྐྱེལ་མཁན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 【བསྐྱལ】ནི་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་སྟེ། བྱིས་པ་སློབ་གྲྭར་བསྐྱལ་དགོས། བསྐྱལ་བྱའི་སློབ་གྲྭ་པ། བུ་ཕྲུག་སློབ་གྲྭར་བསྐྱལ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ལྟ་བུ། 【སྐྱོལ】ནི་སྐུལ་ཚིག་སྟེ། བུ་མོ་སློབ་གྲྭར་སྐྱོལ་ཅིག་ལྟ་བུ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

སྐྱོད།

1.གཡོ་བར་བྱེད་པའི་དོན། 2.འགྲོ་བའི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 摇撼; 行进 དབྱིན་ཡིག to be carried off (by wind, etc.); to go རྒྱས་འགྲེལ། དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  I.(བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བ་དང་སྐུལ་ཚིག)གཡོ་བར་བྱས་པའི་དོན་ཏེ། དར་དམར་རླུང་གིས་སྐྱོད། སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་། དར་དམར་སྐྱོད་ཅིག་ལྟ་བུ། 【བསྐྱོད】ནི་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་སྟེ། བསྐྱོད་བྱའི་དར་ཆ། སྐར་ལྔའི་དར་དམར་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ལྟ་བུ།   II.(བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བ་དང་སྐུལ་ཚིག)འགྲོ་བའི་དོན་ཏེ། ལམ་དུ་སྐྱོད་བཞིན་འདུག དམག་སྐྱོད་ཅིག མདུན་དུ་སྐྱོད་ཅིག་ལྟ་བུ། མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་ལ་བསྐྱོད་འབྲི།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

སྐྱོབ།

རོགས་རམ་བྱས་པ་དང་དཀའ་སྡུག་སོགས་ལས་ཐར་བར་བྱས་པའི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 庇护,拯救,保护 དབྱིན་ཡིག to save, to rescue, to protect རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས། (བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བ)རོགས་རམ་བྱས་པ་དང་ཉེན་ཁ་སོགས་ལས་ཐར་བར་བྱས་པའི་དོན་ཏེ། ལུག་རྣམས་ཆུ་ལས་སྐྱོབ་ཀྱིན་ཡོད། སྲོག་སྐྱོབ་མཁན། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་མཁན། མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། མྱུར་སྐྱོབ། འཇིགས་སྐྱོབ་ལྟ་བུ། 【བསྐྱབ】ནི་མ་འོངས་པ་སྟེ། ནད་པ་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྐྱབ་དགོས། བསྐྱབ་བྱའི་ནད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

སྐྱུངས།

སྐྱུང་གི་སྐུལ་ཚིག ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 减少,缩减 དབྱིན་ཡིག to reduce, to diminish རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  སྐྱུང་གི་སྐུལ་ཚིག 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།  ཆུང་བར་གྱིས་ཤིག 减少,缩减(命令式)。 3.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  སྐྱུང་བའི་སྐུལ་ཚིག ཁེངས་པ་སྐྱུངས་ཤིག

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཀུམ་པོ།

1.བརྒྱངས་པའི་ལྡོག་ཟླ། 2.དཔའ་ཞུམ་པའི་རྣམ་པ། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 弯曲;畏缩 དབྱིན་ཡིག crooked; wince རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  (རྒྱན་ཚིག)①བརྒྱངས་པའི་ལྡོག་ཟླ་སྟེ། ལུས་ཀུམ་པོར་ཉལ། མཚན་མོ་ལྗོན་ཤིང་ལ་ལའི་ལོ་མ་ཀུམ་ལྟ་བུ། ②དཔའ་ཞུམ་པའི་དོན་ཏེ། སྐྲག་ནས་ཀུམ་ཀུམ་པོར་གནས། གྲང་ནས་ལུས་ཀུམ་ཀུམ་བྱས་ལྟ་བུ། 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  ①དྲང་མིན་ཀྱོག་པོར་འཁུམས་པའི་རྣམ་པ། ལུས་ཀུམ་པོར་ཉལ་བ། ②དཔའ་ཞུམ་པའི་ཚུལ།  དངངས་སྐྲག་གིས་ཀུམ་པོར་གནས་པ། 3.བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  形容词。 ①弯曲。收缩蜷曲状。②畏缩。恐惧退缩状。

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཁྲམ་ཁྲུམ།

འབྲུ་དང་སྨན་སོགས་ཞིབ་འཐག་མ་བྱས་པའི་རྣམ་པ། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 粗颗粒 དབྱིན་ཡིག coarsely ground རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  (རྒྱན་ཚིག)རྡོག་པོ་ཆུང་ངུ་མང་བའི་དོན་ཏེ། ས་རྡོག་ཁྲམ་ཁྲུམ། རྩམ་པ་ཁྲམ་ཁྲུམ། ལུས་ལ་རྨ་ཁྲམ་ཁྲུམ་གྱིས་ཁྱབ་ལྟ་བུ། ཁ་སྐད་དུ་ཁྲ་མེ་ཁྲུམ་མེ་ཟེར་ཏེ། ས་ཁྲ་མེ་ཁྲུམ་མེ། འབྲུམ་པ་ཁྲ་མེ་ཁྲུམ་མེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 2.བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  粗颗粒。没有研细的粗粒。

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཁ་སངས།

དེ་རིང་གི་ཉིན་སྔོན་མ། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 昨天 དབྱིན་ཡིག yesterday རྒྱས་འགྲེལ། དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  ཁ་རྩང་དང་འདྲ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཁྲི་གདུགས།

ཉི་མའི་མིང་གཞན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 太阳 དབྱིན་ཡིག sun རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  ཉི་མའི་མིང་གཞན་ཏེ། ཁྲི་གདུགས་ཉི་མ་འོད་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།  ཉི་མའི་མིང་། 太阳。 3.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  ①ཉི་མ། དགུང་སྔོན་མཐོན་པོར་ཁྲི་གདུགས་ཉི་མ་ཤར། ②ཁྲི་དང་གདུགས།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།