ཡོངས་འཛིན་རིག་མཛོད། >རིག་གནས། >སྒྲ་རིག་པ།

གཏད་སོ།

བློ་ངོར་ཐག་བཅད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་མིང་། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 意向,定准 དབྱིན་ཡིག object of attention, aim, focus རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  བློ་ངོར་ཐག་བཅད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་མིང་སྟེ། དམིགས་པ་གཏད་སོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 2.དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  གདེངས་འཁེལ་པའམ་གདེངས་ཚོད་འཆའ་ས། 3.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  བློ་རྩེ་གཏད་ཡུལ་དང་ཆ་འཇོག་ས། གཏད་སོ་མེད་པའི་མི་། དམིགས་པ་གཏད་སོ།།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

གཏུན།

རྡུང་བྱེད་ཀྱི་དབྱུག་པའི་མིང་། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 杵,臼 དབྱིན་ཡིག pestle and mortar རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  རྡུང་བྱེད་ཀྱི་དབྱུག་པ་ལྟ་བུའི་མིང་སྟེ། གཏུན་ཤིང་། རྡོ་གཏུན། ལྕགས་གཏུན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  ①གཏུན་ཡས་མས་སྤྱི་མིང།  རྡོ་གཏུན།  ལྕགས་གཏུན།  ཤིང་གཏུན།  སྒོག་གཏུན།    ཁྲོག་སྨན་གཏུན་གྱིས་རྡུང་བ།  རུས་པ་གཏུན་རྡུང་བྱེད། ②〔ཡུལ〕མས་གཏུན།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

གཏེར།

སའི་ཆགས་རིམ་ནང་དུ་བཀབ་པའི་རང་བྱུང་གི་དངོས་རྫས་ཀྱི་མིང་། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 仓库,宝藏,储藏所 དབྱིན་ཡིག treasure, a mine རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  ①སའི་ཆགས་རིམ་ནང་དུ་བཀབ་པའི་རང་བྱུང་གི་དངོས་རྫས་ཀྱི་མིང་སྟེ། ལྕགས་གཏེར། ལྕགས་ཀྱི་གཏེར་ཁ། སོལ་གཏེར། རྡོ་སོལ་གྱི་གཏེར་ཁ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ②མཁོ་རྫས་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའི་ཁང་བའི་མིང་ལ་འཇུག་པ་ནི། གཏེར་མཛོད། གཏེར་དུ་སྦས། གཏེར་བདག(མཛོད་ཀྱི་བདག་པོ—གཏེར་པ་ཡང་ཟེར)ཅེས་པ་ལྟ་བུ། ③གནའ་དུས་ས་འོག་ཏུ་ནུབ་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་སྟེ། དབུལ་བོས་གཏེར་རྙེད་པ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

གཏེ་བོ།

རྩོད་པའི་གཞི་སློང་མཁན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 首恶,主犯,祸首 དབྱིན་ཡིག ringleader, principal criminal, a shrimp རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  འགོ་བ་དང་རྗེ་བོའི་བརྡ་རྙིང་། ད་སྐབས་ངན་པ་ལ་འཇུག་པ་གཙོ་ཆེ་སྟེ། ཇག་པའི་གཏེ་བོ། ཉེས་ཅན་གྱི་གཏེ་བོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།  གཙོ་བོར་ཤོད་མཁན། 主脑,首领。(又) རྩོད་པའི་གཞི་སློང་མཁན། 恶人,发动争讼之事者。(同) གཏེའུ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

སྟབས་བདེ།

དཀའ་ཚེགས་མེད་པའི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 方便 དབྱིན་ཡིག  simple, convenient,easy རྒྱས་འགྲེལ།    1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  དཀའ་ཚེགས་མེད་པའི་དོན་ཏེ། འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་བདེ། འགྲོ་རྒྱུ་སྟབས་བདེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  གློག་ཀླད་འཕྲུལ་འཁོར་ནང་གི་དངོས་པོ་དང་བྱ་བ་སྟོན་པའི་ཆེད་སྤྱོད་ཐ་སྙད་ཅིག་སྟེ།           དབྱིན་སྐད་དུsimple ཟེར།  

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

སྟངས།

ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བའི་མཐར་སྦྱར་ན་ཐབས་སམ་རྣམ་པའི་དོན་སྟོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 形式,形相 དབྱིན་ཡིག way of doing a verbal action, the manner of རྒྱས་འགྲེལ།    1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བའི་མཐར་སྦྱར་ན་ཐབས་སམ་རྣམ་པའི་མིང་སྟེ། བྱ་བ་བྱེད་སྟངས། ལམ་ལ་འགྲོ་སྟངས། གནས་སུ་འདུག་སྟངས། སེམས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས། བློ་ལ་དྲན་སྟངས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།  དབྱིངས་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་བྱེད་སྟངས་འགྲོ་སྟངས་འཛིན་སྟངས་ལྟ་བུ།  形式,形相,如作事,行走,握持的样子。【增】态度,时式,时髦。﹝高﹞

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

སྟག

༡ གཅན་གཟན་ཆེ་ཞིང་གཏུམ་པ་སྤུ་མདོག་དམར་སེར་ལ་ཐིག་ལེ་ནག་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་དེའི་རུས་པ་སྨན་མཆོག་ཅིག་ཡིན། ༢ བོད་ཀྱི་རུས་ཤིག ༣ ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་གི་གསུམ་པ། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 老虎 དབྱིན་ཡིག tiger རྒྱས་འགྲེལ།    1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  ①གཅན་གཟན་ཆེ་ཞིང་གཏུམ་པ་སྤུ་མདོག་དམར་སེར་ལ་ཐིག་ལེ་ནག་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་དེའི་རུས་པ་སྨན་མཆོག་ཅིག་ཡིན། ②བོད་ཀྱི་རུས་ཤིག ③ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་གི་གསུམ་པ། 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།   གཅན་གཟན་ཁྲ་བོ་ངར་སྐད་ཅན།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

རྟོལ་བོ།

མཛོ་མོ་དང་གཡག་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བེའུ། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 犏犊 དབྱིན་ཡིག hybrid offspring of dzomo and yak or dzomo and bull. རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  མཛོ་མོའི་ཕྲུ་གུའི་མིང་། ཚིག་བསྡུས་ན་རྟོལ་ཞེས་འབྲི་ཆོག་སྟེ། རྟོལ་ཤ རྟོལ་ལྤགས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  མཛོ་མོའི་ཕྲུ་གུའི་མིང་།    ཚིག་བསྡུས་ན་རྟོལ་ཞེས་འབྲི་ཆོག་སྟེ།    རྟོལ་ཤ  རྟོལ་ལྤགས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 3.བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  ①⑴ རྟོལ་བའི་སྐུལ་ཚིག  ⑵ 〔རྙིང〕 ཕྱིན་པའམ་སླེབས་པ།  去,到。②མཛོ་མོ་དང་གཡག་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བེའུ། 犏犊。犏牦杂交犊。母犏牛和公牦牛交配生的小牛。

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཐིའུ།

མེ་ཏོག་གསར་དུ་བཞད་པའི་སྐབས་སུ་གང་བུའི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 花苞 དབྱིན་ཡིག a flower bud, to bud out, to flower རྒྱས་འགྲེལ།    1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  ཐོའུ་ཡི་འབྲི་ཚུལ་གཞན། 2.སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།   མིང་ཚིག  མེ་ཏོག་གསར་དུ་བཞད་པའི་སྐབས་སུ་གང་བུའི་དོན།    3.བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  གསར་དུ་ཁ་འབུས་པའི་མེ་ཏོག་གི་ཐིའུ།  名词。花苞。含苞未放的花蕾。

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཐུགས་རྗེ་ཆེ།

གཞན་གྱི་རོགས་རམ་བྱས་པར་གུས་པ་བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། བཀའ་དྲིན་ཆེ་དང་དོན་འདྲ། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 大悲心,多谢,谢谢 དབྱིན་ཡིག 1.thanks  2.compassion, mercy རྒྱས་འགྲེལ།    1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།        གཞན་གྱི་རོགས་རམ་བྱས་པར་གུས་པ་བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། བཀའ་དྲིན་ཆེ་དང་དོན་འདྲ། 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  ①སྙིང་རྗེ་ཆེ། ②བཀའ་དྲིན་ཆེ།   སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ།    བརྩེ་བས་རྟག་ཏུ་བསྐྱངས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཐེག་པ།

༡ བཟོད་པའམ་བསྲན་པ། ༢ ཡིག་རྙིང་དུ་ཞོན་པ་དང་སྐྱེད་འདྲེན་ཡོ་བྱད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་། ༣ ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སམ་ལམ་གྱི་མིང་། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག  载起,舆,道路,方法 དབྱིན་ཡིག 1.vehicle  2.a transportation vehicle  3.tolerant རྒྱས་འགྲེལ།   1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  ①(བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག)བཟོད་པའམ་བསྲན་པའི་དོན་ཏེ། སྡུག་ན་སྡུག་ཐེག་པ། སྐྱིད་ན་སྐྱིད་ཐེག་པ། ཁུར་བོ་ཐེག་ཚད་གཅིག རྟས་ཐེག་ཚད་གཅིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཐེལ་རྩེ།

ཐམ་གའི་མིང་། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 印,章,铃记 དབྱིན་ཡིག seal, stamp རྒྱས་འགྲེལ།    1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།   ཐམ་གའི་མིང་སྟེ། ཐེལ་ཚེ་ཡང་ཟེར། 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།  རྒྱའམ་རྒྱ་དམ་སྟེ་སོག་སྐད་དུ་ཐ་མ་ག་ཟེར་མཐེ་བོང་གི་རྩེ་མོ།  1.印,图章。2.大指尖。 3.སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།   མིང་ཚིག   ཐམ་ཀའི་དོན་གྱི་ཐེལ་ཙེ་དང་དོན་གཅིག 4.བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།   དམ་ཕྲུག  印,章,铃记:ཁ་ལ་ཐེལ་ཙེ་བརྒྱབ་པ།  口上盖印。义谓堵塞人言,不让讲话。

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

གཏོང་།

བཀག་པའམ་བཅིངས་པ་ལས་ཐར་ནས་རང་དགར་འགྲོ་རུ་བཅུག་པའི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 舍弃,遣送,放行 དབྱིན་ཡིག to send, to give, to dispatch རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  (བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བ)①བཀག་པའམ་བཅིངས་པ་ལས་ཐར་ནས་རང་དགར་འགྲོར་འཇུག་པ་སྟེ། ནོར་ལུག་ཕྱི་ལ་གཏོང་མཁན། རྟ་ནོར་རྩྭ་ཐང་དུ་གཏོང་དགོས། ཞིང་ལ་ཆུ་གཏོང་བ། ཆུ་གཏོང་མཁན། མི་ངན་ནང་ལ་མ་གཏོང་། ངན་པ་བཟུང་ནས་མ་གཏོང་ལྟ་བུ། 【གཏང】ནི་མ་འོངས་པ་སྟེ། གཏང་བྱའི་རྟ་ནོར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 【བཏང】ནི་འདས་པ་སྟེ། རྩྭ་ཁར་བཏང་བའི་དོན་རྟ་བོ། རྟ་ནོར་རྩྭ་སར་བཏང་ནས་འཚོས་ལྟ་བུ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཐེར།

༡ ཕྱུགས་རིགས་སེམས་ཅན་གྱི་ལྟོ་ངོས་སྤུ་མེད་སའམ་སྤུ་ཉུང་སའི་ངོས་ཀྱི་མིང་། ༢ གོ་བ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྤུ་མེད་པར་རྗེན་རྗེན་ཡིན་པ། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 秃头的,光秃的,单调的 དབྱིན་ཡིག bald, bare རྒྱས་འགྲེལ།    1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།   ①ཕྱུགས་ཀྱི་ལྟོ་ངོས་ཀྱི་སྤུ་མེད་པའམ་སྤུ་ཉུང་ས་དེའི་མིང་སྟེ། ཐེར་ཁུག པགས་པའི་ཐེར་བསབས་ལྟ་བུ། ②སྤུ་མེད་པའམ་སྒྲིབ་གཡོགས་མེད་པའི་རྗེན་པའི་མིང་སྟེ། སྐྱི་ཐེར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཐོ་རངས།

༡ ཞོགས་པ་སྔ་མོ་ནམ་གསལ་ལ་ཉེ་བའི་དུས། ༢ ནམ་གསལ་ལ་ཁའི་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཉི་མའི་སྣང་བ་ཆུང་ངུ་། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 黎明时,寅时 དབྱིན་ཡིག dawn, daybreak རྒྱས་འགྲེལ།   1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  ①ནམ་ལང་ཁའི་དུས་ཀྱི་མིང་སྟེ། ཐོ་རངས་མལ་ལས་ལངས་ལྟ་བུ། ②ནམ་ལང་ཁའི་ཤར་ཕྱོགས་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཉི་མིའ་སྣང་བ་ཆུང་ངུའི་མིང་། 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  ཐོ་རངས་འཆར་བའི་སྐར་ཆེན་ཏེ་གཟའ་པ་སངས།     3.སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  མིང་ཚིག 

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཐོ་ལེ་ཀོར།

ཐོག་ལ་རི་མོ་དང་ཡི་གེ་སྦྱང་བ་བྱེད་ཆོག་པའི་རྡོ་ནག་པོ་ཞིག ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 滑石,冻石,雪花膏石 དབྱིན་ཡིག  talc རྒྱས་འགྲེལ།  1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  ཐོག་ལ་རི་མོ་དང་ཡི་གེ་སྦྱང་བ་བྱེད་ཆོག་པའི་རྡོ་ནག་པོ་ཞིག 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  ཐོག་ལ་རི་མོ་དང་ཡི་གེ་སྦྱང་བ་བྱེད་ཆོག་པའི་རྡོ་ནག་པོ་ཞིག 3.སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།   མིང་ཚིག   ཐོག་ལ་རི་མོ་དང་ཡི་གེ་སྦྱང་བ་བྱེད་ཆོག་པའི་རྡོ་ནག་པོ་ཞིག 4.བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།   ཧ་ཤིག 滑石,冻石,雪花膏石。

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ཐོག་མ།

དང་པོའམ་འགོ་མའི་མིང་། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 初,开头,原始 དབྱིན་ཡིག  first, beginning རྒྱས་འགྲེལ།   1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  འགོ་མའི་དོན་ཏེ། གཏམ་གྱི་ཐོག་མ། ཡི་གེའི་ཐོག་མ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། མིང་མཐའ་བསྡུས་ན་ཐོག་ཅེས་འབྲི་ཆོག་སྟེ། དང་ཐོག བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག རྟ་གཅིག་གིས་ཐོག་དྲངས་ནས་རྟ་མང་བོ་བཤར་ལྟ་བུ། 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  འགོ་གསར་དུ་འཛུགས་སྐབས་དང་།   སྔ་ཤོས་ཀྱི་སྐབས་མཚམས།  དང་ཐོག  རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་མ་བཀྲ་ཤིས་ཡིན།   གཏམ་གླེང་བའི་ཐོག་མར་འཛུམ་མདངས་སྟོན།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

མཐོན་ཀ

༡ གནམ་གྱི་ཁ་མདོག ༢ ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ཟེར་བའི་རྡོ་བའི་རིགས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཞིག ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 深蓝,蔚蓝 དབྱིན་ཡིག 1.azure blue, sky blue 2.sapphire རྒྱས་འགྲེལ།   1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།   རིན་པོ་ཆེ་མཐོན་ཀའི་མིང་སྟེ། དེ་ནི་གཏེར་ཁ་ནས་ཐོན་པའི་རིན་པོ་ཆེ་མདོག་ལྗང་སྔོན་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་སྐད་དུ་ལན་པོ་ཧྲི་ཟེར། 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།  སྔོན་པོའི་མིང་།  青,蓝色。【增】或作མཐོན་ག  亦作མཐོན་ཀ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

ད་ལམ།

ད་ཐེངས་ཀྱི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 最近,近来,现今 དབྱིན་ཡིག  this time, now, the present རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།   ད་ཐེངས་ཀྱི་དོན་ཏེ། ད་ལམ་ཁྱོད་འོངས་པའི་སྐབས་འགྲིག་འདུག་ལྟ་བུ། 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།   དུས་ད་ལྟ།  目下,现在。 3.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  ཉེ་ཆར།  ད་ལམ་ལན་ཅིག་ཞལ་འཛོམས་བྱུང་།  ད་ལམ་སློབ་སྦྱོང་གནད་སྨིན་བྱུང་། 4. བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།     ཉེ་ཆར། 最近,近来,现今:ད་ལམ་ལན་ཅིག་ཞལ་འཛོམས་བྱུང༌། 最近会到了一次。ད་ལམ་སློབ་སྦྱོང་གནད་སྨིན་བྱུང༌། 近来学有成效。 5. སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།   མིང་ཚིག   ཉེ་དུས་ཀྱི་དོན་ཏེ།  དཔེར་ན།  ད་ལམ་གང་ཞིག་བཤད་དྲན་དགོས་ལྟ་བུ། 

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

དམ་པ།

མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་འཛོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་གོ ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 正士,善友,正确,优越 དབྱིན་ཡིག 1.superior, excellent 2.pure, honest 3.the late, the deceased རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།     ①མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་འཛོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལྟ་བུ།  མིང་བསྡུས་ན་དམ་ཞེས་འབྲི་སྟེ།  དམ་པའི་ཆོས་ལ་དམ་ཆོས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། ②དམ་པོ་དང་དོན་འདྲ། ཚིག་བསྡུས་ན་དམ་ཞེས་འབྲི་སྟེ། ཁ་དམ། ཚགས་དམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།     མཁས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལྟ་བུ།  恶口,凶恶的誓愿。 3.དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།    

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

དམ་བཅའ།

༡ གང་ཞིག་སྒྲུབ་པར་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཁས་ལེན་པ། ༢ གང་ཞིག་ཡིན་མིན་སོགས་ཁས་བླངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 要约,诺言 དབྱིན་ཡིག oath, pledge, promise རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།     ①སྒྲིག་ཁྲིམས་སོགས་དཔང་དུ་བཞག་ནས་ཁས་བླངས་པའི་འགན་གྱི་མིང་སྟེ། ཚེ་གང་ལ་འབྲོག་ཁུལ་དུ་དགེ་རྒན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་ལྟ་བུ།   ②བྱ་དངོས་ལ་འཛིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་དང་བཤད་ཚུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་མིང་སྟེ། སའི་གོ་ལ་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པར་དམ་བཅའ་བཞག་ལྟ་བུ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

དས་འཕུལ།

སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་འཇུག་རུང་བའི་ཡི་གེ ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 藏文有前加字母ད者 དབྱིན་ཡིག  the prefix“ད” རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།   སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་འཇུག་རུང་བའི་ཡི་གེ 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།   ད་ཡིག་གིས་འཕུལ་བ་ད་སྔོན་འཇུག 藏文  ད的音字。 3.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།    དའི་སྔོན་འཇུག  ད་ད། 4. བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།    དའི་སྔོན་འཇུག་ད字前加字,藏文有前加字母ད者。 5. སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།   མིང་ཚིག  སྒྲ་རིག་པ།  སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་གི་འཕུལ་ཅན་ནམ་སྔོན་འཇུག་ཅན།  དཔེར་ན།  བས་འཕུལ་དང་དས་འཕུལ།  འས་འཕུལ་དང་དས་འཕུལ་ལྟ་བུ། 

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

དམ་བེ།

ཁ་དོག་ལ་ལྟོ་བ་ཆེ་བའི་ཆང་རག་སོགས་བླུག་སྣོད་ཅིག ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 瓶子,酒罐 དབྱིན་ཡིག jar for holding beer or liqueur རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།     ཁ་དོག་ལ་ལྟོ་བ་ཆེ་བའི་སྣོད་ཆུང་ངུའི་མིང་སྟེ། ཤེལ་གྱི་དམ་བེ། ཆང་དམ་བེ་གང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།     ཁ་དོག་ལ་ལྟོ་ཆེ་བའི་བུམ་པའམ་ཆང་རག་སོགས་བླུགས་སྣོད།  སྐོམ་ཆང་དམ་བེ་གང་།  ཁ་ཤས་ནས་དམ་བི་ཡང་ཟེར། 3.  བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

དིང་རི།

རྫོང་ཞིག བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ངོས་སུ་ཡོད། འདིའི་ལྷོ་རྒྱུད་བལ་པོ་དང་ས་འབྲེལ་ཡིན་ཞིང༌། རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དེ་ཤེལ་དཀར་དུ་ཡོད། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 定日(县名) དབྱིན་ཡིག Dingri district(in S.W.Tibet) རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།   བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ས་ཆ་ཞིག་གམ་གྲོང་སྡེ་ཞིག་གི་མིང་། 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།   རྫོང་ཞིག  བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ངོས་སུ་ཡོད།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

དིང་སང་།

དེང་སང་གི་འབྲི་ཚུལ་གཞན་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པར་ལྟོས་ནས་ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 现在,目前 དབྱིན་ཡིག 1.nowadays, these days 2.today and tomorrow རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  དེང་སང་གི་འབྲི་ཚུལ་གཞན། 2.བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བ་ལས།  འདི་ཉིན་སང་ཉིན་ཏེ་དེང་སང་ཡང་། 今日,明日,亦作 དེང་སང་། 3. བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།   དེ་རིང་སང་ཉིན་ཏེ། དེང་སྐབས་དང༌། དེང་དུས། 现在,目前。 4. སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

དོར།

༡ སྤངས་པའམ་འབྲེལ་བ་བཅད་པ་དང་ཡལ་བར་བོར་བ། ༢ དོར་གྱི་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་སྐུལ་ཚིག ༣ དོར་མ་ཞེས་པའི་ཚིག་བསྡུས་པ། ༤ གཤོལ་སོགས་འདྲུད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱུགས་ཟུང་ངམ་གཉིས་ཀྱི་མིང་། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 双,对 དབྱིན་ཡིག 1.a pain of plow animals 2.pants, trousers  3.abandon རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།    1.①(བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་སྐུལ་ཚིག)སྤངས་པའམ་འབྲེལ་བ་བཅད་པ་དང་ཡལ་བར་བོར་བའི་དོན་ཏེ། 

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

དོས་དྲག

༡ གནོད་ཚབས་དང་ཟུག་རྔུའི་དོན། ༢ བྲེལ་བ་ཆེ་བའི་དོན། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 严重,剧烈 དབྱིན་ཡིག serious, severe(for illness) རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  བྲེལ་བ་ཆེ་བ། 2. བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  ཚབས་ཆེན་པོའམ་ཟུག་རྔུ་ཆེན་པོ། 严重,剧烈:མི་དེའི་ན་ཚ་དོས་དྲག་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག那个人的病情加剧。 3. སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།   མིང་ཚིག ①གནོད་ཚབས་དང་ཟུག་རྔུའི་དོན།  ②བྲེལ་བ་ཆེ་བའི་དོན། 

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

བསྡིགས།

༡ འཇིགས་སྣང་སྐུལ་བ་དང༌། འཇིགས་སུ་འཇུག་པ། ༢ མི་དགེ་བ་དང༌། ངན་པ། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 恐吓,罪恶 དབྱིན་ཡིག threat, evil, negative རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  སྡིགས་ཀྱི་འདས་པ། 2.དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  འཇིགས་སྣང་སྐུལ་བ་དང༌། འཇིགས་སུ་འཇུག་པ། 3.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  འཇིགས་སྣང་སྐུལ་བ་དང་།   འཇིགས་སུ་འཇུག་པ། 4.བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  ❶[ཐ་དད་པ] བསྡིགས་པ། བསྡིག་པ།  སྡིགས།  [1]འཇིགས་སྣང་སྐུལ་བ་དང༌།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

བསྡུམ།

༡ མཐུན་པར་བྱེད་པ། ༢ ཁྱིམ་མམ་ཁང་པའི་བརྡ་རྙིང་། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 调和,家屋 དབྱིན་ཡིག reconcile, settle, house རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  སྡུམ་ལ་ལྟོས། 2.བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  ❶[ཐ་དད་པ] བསྡུམས་པ། བསྡུམ་པ། སྡུམས།   མཐུན་པར་བྱེད་པ། 调和,调解,消弭争端:ཕན་ཚུན་བར་དུ་རེས་དཀྲུགས་རེས་སྡུམ་མང་དུ་བྱུང་བ། 彼此之间,时战时和,多次反复。རྩོད་གཞི་བསྡུམས་ནས་སྔར་བཞིན་འཆམ་པོར་གྱུར། 争端调解之后,和好如初。❷[རྙིང] ཁྱིམ་མམ་ཁང་པ།

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།

བསྡོམ།

༡ བ་ཐག་གི་དྲ་རྒྱ་བྱེད་མཁན་འབུ་ཞིག ༢ གྲངས་ཀ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམ་རྒྱུ། ལོ་ཙཱ། རྒྱ་ཡིག 蜘蛛,归总 དབྱིན་ཡིག spider, heads རྒྱས་འགྲེལ། 1.དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས།  སྡོམ་གྱི་མ་འོངས་པ། 2.བོད་ཡིག་ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ་ལས།  གྲངས་ཀ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམ་རྒྱུ། 3.བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས།  名词。[1]བ་ཐག་གི་དྲ་རྒྱ་བྱེད་མཁན་འབུ་ཞིག  蜘蛛。མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ལྟེ་བལ་ཅན་དང༌། འཐག་མཁན། དྲ་བ་ཅན། སྤྲེའུ་འདྲ། བལ་ཅན་བཅས་སོ། ། 

རིགས་དབྱེ།   རིག་གནས།སྒྲ་རིག་པ།