བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།
མཉམ་སྤྱོད། QQབར་སྟོང་། སིན་ནཱ་ཟིན་ཕྲན། ཐིན་ཞུན་ཟིན་ཕྲན། སྐད་འཕྲིན།

བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་ནི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་མཛད་པས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ཡིན།
གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ།

རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་།
《藏族史•齐乐明镜》
རྩོམ་པ་པོ།
དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།
མཚན་གཞན།
བློ་བཟང་བསམ་གཏན། མི་འཇིགས་དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་དཔལ་བཟང་བོ།
དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
པར་སྐྲུན་གྱི་ལོ།
སྤྱི་ལོ2014ལོའི་ཟླ6པ།
1 རྩོམ་པ་པོ།

རྗེ་བཙུན་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་མི་འཇིགས་དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་དཔལ་བཟང་བོ་མཆོག་ནི་མདོ་སྨད་རྟའི་ཆོལ་ཁའི་ལྷོ་རྒྱུད། དེང་སྐབས་ཀྱི་སི་ཁྲོན་རྔ་བ་ཁུལ་ཟུང་ཆུ་རྫོང་གི་ཁོངས་གཏོགས། དམོད་དགེའམ་དམུ་དགེ་རུ་གྲགས་པའི་སར་རོང་སྡེ་སོག་པོ་རུ་ཞེས་པའི་གྲོང་ཚོ་དེར་རབ་ཚེས་ཤིང་སྟག་སྤྱི་ལོ1914ལོར་ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་ཚེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་སྐུ་ཞང་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཡབ་ཀྱི་དྲུང་ནས་ཡི་གེ་སྦྱོར་ཀློག་དང་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟུང་བཤགས་སོགས་བསླབས། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་འཇམ་མགོན་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དངོས་སློབ་ཚ་ཁོ་ངག་དབང་གྲགས་པས་ཕྱག་བཏབ་པའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་ཞུགས། ཡིག་གཟུགས་དང་ཆོ་ག་ཆོས་སྤྱོད། བསྡུས་གྲྭ་དང་བློ་རྟོགས། ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལ་ཐོས་བརྩོན་གནད་སྨིན་མཛད་དེ་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་ཡང་གནང་། དགུང་གྲངས་ཉི་ཤུའི་སྟེང་མདོ་སྨད་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སློབ་གཉེར་ལ་ཕེབས་ནས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སོགས་ཀྱི་རྩོད་ཟླ་རྗེ་དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་ཚང་དང་། ལྔ་རིག་སྨྲ་བ་ༀ་འཁྱིལ་བ་འཇམ་དབྱངས་ལེགས་བཤད་ཚང་། ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་དངོས་ཨ་ལགས་བླ་གོ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ངེས་དོན་མཁས་པའི་དབང་ཕྱུག་དུ་མ་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ཏེ། མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀུན་ལ་གསན་སྦྱོར་རྡོ་རུས་ཐུག་པ་ལྟ་བུ་གནང་ཞིང་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་གྱི་ཁུར་བཟུང་སྟེ་ལོ་ངོ་དགུའི་རིང་ལ་ཕ་ཡུལ་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་རྡོ་རམས་དམ་བཅའ་སོགས་དམ་བཅའ་ཆེ་ཕྲ་དང་ཚོགས་གླེང་། འཛིན་གྲྭ་གཏུགས་གང་ཡོད་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་རྣམས་ཞིབ་ཆས་ཟུར་ཕྱིན་ཅིང་གོ་བས་གཏིང་ཕུག་པར་མཛད་པས་སྐབས་དེ་ཤེད་ནས་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ཞེས་མཁས་པའི་གྲགས་སྙན་གྱིས་ས་ཆེན་ཁྱབ་པ་བྱུང་།  

སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པས་བླ་བྲང་དུ་གསར་འཛུགས་གནང་བའི་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་བཞུགས་ཤིང་ཁྲི་ཆེན་གུང་ཐང་དྲུག་པ་ཆེན་པོས་ཁོང་གི་དྲུང་ཆེན་མཁན་པོའི་གོ་མིང་བསྩལ། དུས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་རིམ་གྱིས་མཐོ་སྒང་དུ་མཆེད་པ་ན། བླ་མ་རྣམ་པས་བཀའ་ཁྲོལ་བྱུང་བ་བཞིན་རྡོ་སྦིས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་དང་མཉམ་པོར་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་ཏེ་མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་། སྐྱབས་མགོན་དྲུག་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལུང་བཞིན་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་དམུ་དགེ་དགོན་གྱི་དགེ་རྒན་དུ་བཞུགས། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞེས་གནམ་ས་བླ་འོག་བསྒྱུར་བའི་དུས་སྐབས་སུ་ཁོང་གིས་ཀྱང་བློས་མི་དཔོག་པའི་མནར་གཅོད་དང་སྐུ་ཚེ་གས་མྱོང་དགོས་བྱུང་བར་མ་ཟད་གསུང་ཆོས་པོད་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ཡང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར། རིམ་གྱིས་སྲིད་ཇུས་ལྷོད་ཡངས་བྱུང་ཡང་ལོ་བཅུའི་གོད་ཆག་སོགས་ཀྱིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀུན་ལ་ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཐེབས་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར། བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་གསར་རྩོམ་གནང་སྟེ་རྔ་བ་དང་། ཁྱུང་མཆུ། ཀླུ་ཆུ། མཛོད་དགེ་བཞག་ལྡོམ་སོགས་བོད་ཀྱི་ས་གནས་མང་པོ་ནས་བོད་ཡིག་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས་ཤིང་རིག་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བཟང་བོ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་སོགས་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དཔག་དུ་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་བསྐྲུན།

ཤིང་ཡོས་སྤྱི་ལོ1975ལོར་ཁྲེན་ཏུའུ་རུ་ཕེབས་ཏེ《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》བཟོ་རྒྱུའི་གཞི་བཏིང༌། མེ་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ1977ལོའི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པར་ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཞི་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་དུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་བ་དང༌། དེའི་ཕྱི་ལོ་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པར་བདམས། ལྕགས་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ1980ལོའི་སྤྱི་ཟླ་དང་པོར་པེ་ཅིང་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཚན་རིག་གྲོས་བསྡུར་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཉིན་བཅུ་གཉིས་རིང་རྩོད་གླེང་མཛད་མཐར་དེ་སྔ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གསུང་རྩོམ་སློབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ཟེར་བ་ཞིག་བཙུགས་པ་དེས་བོད་ཡིག་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས་ཞེས་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལུགས་རྩ་བརླག་གཏོང་བའི་ཡིག་ཆ“གནད་བསྡུས”ཟེར་བ་དེ་རྩིས་མེད་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་སྦྲགས“གནད་བསྡུས”ཀྱི་དགག་ཡིག་མཐའ་དཔྱད་ཟེར་བ་ཞིག་ཆེད་མངགས་རྩོམ་འབྲི་གནང་ནས་ཚིག་མཛོད་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཡོངས་ལ་ཚར་གཅིག་ཁྲིད་གནང་མཛད།

སྤྱིར་བསྟན་འགྲོའི་གསོས་སྨན་དང་བྱེ་བྲག་གདོང་དམར་བོད་ལ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་བཞག་པའི་གསུང་རྩོམ་ལ《དབྱངས་ཅན་ཞལ་ལུང་ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཅན》དང《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དར་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་བཤད་པ》《བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན》《དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོའི་ཚིག་འགྲེལ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར》《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང》《རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་མཛོད》སོགས་བརྩམས་གྲུབ་གནང་ཞིང་།  གསུང་རྩོམ་ལྕགས་དཔར་མ་པོད་དྲུག་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་མཁས་དབང་ཁོང་ནི་དགུང་གྲངས་བརྒྱུད་ཅུ་བཞེས་པ་རབ་གནས་ཆུ་བྱ་སྤྱི་ལོ1993ལོའི་ནག་པ་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཐོ་རངས་ཁར་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཚུལ་མཛད་དོ། །

2 ངོ་སྤྲོད།

དཔེ་དེབ་འདིའི་ནང་དུ་སྔ་རབས་བོ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དང་། བོད་སིལ་བུའི་སྐབས། ས་སྐྱ་ཕག་གྲུ་གཙང་པ་སྡེ་སྲིད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལས་གཞན་ད་དུང་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ་དང་བོད་མདོ་སྨད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཙོང་ཁའི་རྒྱལ་རབས་དང་རྒྱལ་རོང་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་ཚུལ་ཡང་བཀོད་ཡོད།

3 དཀར་ཆག

ལེའུ་དང་པོ། བོད་སྤྱིའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ།

དང་པོ། སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ།

གཉིས་པ། བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ།

གསུམ་པ། གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་སོགས།

བཞི་པ། ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སོགས།

ལྔ་པ། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ།

གཅིག འཁྲུངས་ཚུལ་དང་ཁྲིར་བཞུགས་སྐོར།

གཉིས། རང་གི་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་སྲོལ་གཏོད་ཚུལ།

གསུམ། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་གྱིས་ཁྲིམས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྐོར།

བཞི། བཙུན་མོ་དང་ཇོ་བོ་རྣམ་གཉིས་སྤྱན་དྲངས་པའི་སྐོར།

དྲུག་པ། མང་སྲོང་མང་བཙན་སོགས།

བདུན་པ། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་མེས་ཨག་ཚོམ་དང་སྲས་འཁྲུངས་པའི་སྐོར།

བརྒྱད་པ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐོར།

དགུ་བ། མུ་ནེ་བཙན་པོ་དང་སད་ན་ལེགས་ཀྱི་སྐོར།

བཅུ་བ། ཁྲི་རལ་དང་དར་མ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

བཅུ་གཅིག་པ། བོད་སིལ་བུར་གྱུར་བ་སོགས།

བཅུ་གཉིས་པ། ས་སྐྱ་བའི་ལོ་རྒྱུས།

བཅུ་གསུམ་པ། ཕག་གྲུ་བའི་ལོ་རྒྱུས།

བཅུ་བཞི་པ། རིན་སྤུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས།

བཅོ་ལྔ་པ། སྡེ་སྲིད་གཙང་པའི་ལོ་རྒྱུས།

བཅུ་དྲུག་པ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བའི་ལོ་རྒྱུས།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་བ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ།

ལེའུ་གཉིས་པ། མདོ་སྨད་ལོ་རྒྱུས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ།

སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་གླེང་བ།

དང་པོ། མདོ་སྨད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཙོང་ཁའི་རྒྱལ་པོའི་སྐོར།

གཉིས་པ། མདོ་སྨད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་གླིང་གེ་སར་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་ཚུལ།

གསུམ་པ། མདོ་སྨད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་མགོ་ལོག་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

བཞི་པ། མདོ་སྨད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་རྒྱལ་རོང་གི་སྐོར།

ལྔ་པ། མདོ་སྨད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ཟུང་ཆུའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།

སྡུད་པ། འགྲེམ་པ།
འབྲེལ་ཡོད་འོས་སྦྱོར།
བརྡ་འགྲེལ་སྡོམ་རྩིས།

ཀློག་གྲངས། : 0

རྩོམ་སྒྲིག་ཁ་གྲངས།:1  སྔ་མའི་པར་གཞི།

ཉེ་ཆར་དག་བཅོས།:2016-12-12

གསར་སྤེལ་མཁན། :དཔལ་མགོན་ཚེ་རིང་།

བརྡ་འགྲེལ་འདིའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ།
རིགས་འགྲེ་བརྡ་འགྲེལ།