ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས།
མཉམ་སྤྱོད། QQབར་སྟོང་། སིན་ནཱ་ཟིན་ཕྲན། ཐིན་ཞུན་ཟིན་ཕྲན། སྐད་འཕྲིན།

ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས།
ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཞེས་པ་ནི་དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱིས་གྲལ་རིམ་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་ཆེད་སྤྱད་པའི་དབང་སྒྱུར་བྱེད་སྟངས་དང་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་སྤྱི་བསྡོམས་ལ་ཟེར། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དབང་གི་རྩ་འཛུགས་རྣམ་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་རྣམ་པ། སྲིད་ཏང་ལམ་ལུགས་དང་འདེམས་བསྐོའི་ལམ་ལུགས་སོགས་ཚུད་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིགས་མི་འདྲ་བའམ་ཡང་ན་རིགས་གཅིག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཆ་རྐྱེན་མི་འདྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོད། སྲིད་དབང་གི་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་དབྱེ་ན་རྒྱལ་པོའི་ལམ་ལུགས་དང་། སྤྱི་མཐུན་ལམ་ལུགས། གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས། མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ལམ་ལུགས་བཅས་ཡོད་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་དང་ས་གནས་ཀྱིས་དོ་དམ་བྱེད་པའི་དབང་ཚད་ལྟར་དབྱེ་ན་ཀྲུང་དབྱང་གིས་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་དང་ས་གནས་ཀྱིས་དབང་ཆ་བགོ་བའི་ལམ་ལུགས་སོགས་ཡོད། ཀྲུང་གོར་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཁེར་རྐྱང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྒྲིག་གཞིའི་རྣམ་པ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ།

རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་།
政治制度
རྒྱབ་ལྗོངས།
དམིགས་བསལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་།
དབྱིན་ཡིག་གི་མིང་།
political system
1 གཞི་རྩའི་དོན་སྤྱི།
1_1 ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།

དམིགས་བསལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱིས་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་བརྒྱུད་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དབང་སྒྱུར་གྱི་རྩ་དོན་དང་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་སྤྱི་བསྡོམས་ཡིན། དེའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་གྲལ་རིམ་ངོ་བོ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་དབང་གི་རྩ་འཛུགས་རྣམ་པ་དང་དོ་དམ་རྣམ་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རྣམ་པ་དང་སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་བཟུང་བའི་གནས་བབ་བཅས་ཚུད་ཡོད། གོ་དོན་རྒྱ་ཆུང་བ་ནི་གཙོ་བོ་སྲིད་དབང་འཛུགས་ལུགས་ཏེ་སྲིད་དབང་གི་རྩ་འཛུགས་རྣམ་པ་ལ་ཟེར།

བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ཆེས་སྔ་བའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་རུས་རྒྱུད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོ་དམ་རྣམ་པ་ནས་རིམ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་པ་ལ་ལར་གདོད་མའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ཡོད། ལྷ་དབང་གཞུང་ལུགས་ནི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྨང་གཞི་ཡིན། ཤར་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་དང་ཅུང་མི་འདྲ། གོང་མའི་ལམ་ལུགས་དང་ཐོབ་ཐང་རིམ་དབྱེའི་ལམ་ལུགས་ནི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་གོང་མའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡིན།

མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ནི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་བཤུ་གཞོག་གྲལ་རིམ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན། དེའི་མངོན་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་དབང་བགོ་དང་དོ་མཉམ། སྲིད་ཏང་ལམ་ལུགས། ཚབ་གྲོས་ལམ་ལུགས། ཡོངས་ཁྱབ་འདེམས་བསྐོའི་དབང་ཆ། དུས་བཀག་འགན་འཁུར་ལམ་ལུགས་བཅས་ཡིན། དེའི་རིགས་ཅུང་མང་སྟེ། བདག་དབང་ཁོངས་གཏོགས་ལ་མཚོན་ན། རྒྱལ་པོའི་ལམ་ལུགས་དང་སྤྱི་མཐུན་ལམ་ལུགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་བདག་དང་། ཁྲིམས་འཛུགས་ལས་ཁུངས། སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ཐད་ནས་བཤད་ན། ཙུང་ཐུང་ལམ་ལུགས་དང་དབྱི་ཧུའེ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ནང་བློན་ལམ་ལུགས་སོགས་སུ་དབྱེ་ཆོག

སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ནི་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆས་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་བཙུགས་པ་དང་། བཟོ་པའི་གྲལ་རིམ་གྱིས་གཙོས་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་བ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་དགྲར་འཛིན་སྟོབས་ཤུགས་ལ་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན། དེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་བཤུ་གཞོག་གྲལ་རིམ་རིགས་ཚང་མའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་དང་ངོ་བོའི་ཐོག་ཁྱད་པར་ཡོད། དེའི་ངོ་བོ་ནི་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གྱི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་དང་དམངས་གཙོ་གསར་པ་སྟེ། མི་འབོར་ཆེས་མང་བའི་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ལ་དམངས་གཙོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དམངས་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྩ་དོན་ལྟར་བཙུགས་པའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཡིན། དེའི་འགོ་ཁྲིད་སྟོབས་ཤུགས་ནི་བཟོ་པའི་གྲལ་རིམ་གྱི་སྲིད་ཏང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ནི་མར་ཁེ་སི་ལེ་ཉིན་རིང་ལུགས་རེད།

1_2 ངོ་བོ་དབྱེ་ཞིབ།

ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོ་དམ་བྱེད་སྟངས་དང་། སྒྲིག་གཞི་འཛུགས་སྟངས། བྱེད་ཐབས་དངོས་སོགས་སྐོར་གྱི་ཞིབ་ཕྲའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན།

ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་ཆའི་ངོ་བོ་ལྡན་པའི་རྩ་འཛུགས་དང་། བགོ་བཤའ། འཁོར་སྐྱོད་སོགས་ཐད་ཀྱི་ཚད་ལྡན་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། གཙོ་བོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་དང་སྲིད་དབང་གི་སྒྲིག་གཞི་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་ཟེར།

ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ནི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཕྲ་མཐོང་གི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཞེས་གོ་བ་བླངས་ཆོག་པ་དང་། དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་འཚོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་དེ་བྱེ་བྲག་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེར་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་ཐེབས་པས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་བའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་དང་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བར་ཡང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད།

དོན་སྤྱི་དབྱེ་འབྱེད།

ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་དབང་སྒྱུར་གྱི་རྩ་དོན་དང་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་གཏན་འབེབས་རབ་དང་རིམ་པ་བྱས་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་ལམ་ལུགས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས། མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་སོགས་ཡིན།

སྲིད་གཞི་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་སྲིད་གཞུང་གི་རྩ་འཛུགས་གྲུབ་ཚུལ་དང་དོ་དམ་སྒྲིག་སྲོལ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན་སྤྱི་མཐུན་ལམ་ལུགས་དང་། རྒྱལ་པོའི་རྩ་ཁྲིམས་གྱི་ལམ་ལུགས། ཏང་གཉིས་པའི་ལམ་ལུགས་སོགས་ཡིན།

2 གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས།

ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས།

གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི་ལོ་ངོ་ཁྲི170ཡི་ཡར་སྔོན་ནས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས21པའི་བར་གྱི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཅིག་གི་དུས་སྐབས་ལ་ཟེར། མིའི་རིགས་དུས་སྐབས་འདིར་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་དུས་རིམ་དུ་གནས་ཡོད་པས། བྱེད་སྒོ་གཙོ་བོ་ནི་ཟས་རིགས་བཙལ་ནས་འཚོ་ཐབས་བྱེད་པ་ལས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་འགུལ་ཧ་ཅང་ཉུང་། གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ནི་གདོད་མའི་ཁྱུ་ཚོགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་དང་རུས་རྒྱུད་ཀུང་ཧྲེའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་དུས་རིམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཡོད་དེ།

(1)གདོད་མའི་ཁྱུའི་དུས་སྐབས་སུ། མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་ནི་ཁྲག་རྒྱུད་ཀྱིས་འབྲེལ་ཐག་བྱས་ཏེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཅུང་ཐར་ཐོར་ཡིན། ཁོ་ཚོའི་བྱ་འགུལ་གཙོ་བོ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་ངལ་རྩོལ་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་དུ་གཅན་གཟན་དང་རང་བྱུང་གི་གནོད་འཚེ་འགོག་པ། ཐུན་མོང་དུ་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་པ། འཚོ་བ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཡིན་ལ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱང་མེད།

(2)རུས་རྒྱུད་ཀུང་ཧྲེའི་དུས་སྐབས་སུ་མིའི་རིགས་ཡར་ཐོན་བྱུང་བ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོའི་དབང་གིས་རིམ་བཞིན་ལམ་ལུགས་དམ་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རུས་རྒྱུད་ཀུང་ཧྲེའི་མ་རྒྱུད་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ། ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི། ཀུང་ཧྲེའི་ཁྲོད་དུ་བུད་མེད་རྣམས་ཁ་ལོ་སྒྱུར་མཁན་གྱི་གོ་གནས་སུ་གནས་པ་དང་། མི་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་རྒྱུད་ནས་རྩིས་བརྒྱབ་སྟེ་ཐུན་མོང་རྒྱུ་ནོར་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། རྒྱུ་ནོར་མ་རྒྱུད་ཀྱིས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པ་བཅས་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ནས་ཕ་རྒྱུད་རུས་རྒྱུད་ཀུང་ཧྲེའི་དུས་སྐབས་སུ་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ལ་ཡར་ཐོན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་སྟེ། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀུང་ཧྲེའི་ནང་དུ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་མཁན་གྱི་གནས་སུ་ཡོད་པ་དང་། ཕ་རྒྱུད་ནས་རྩིས་བརྒྱབ་སྟེ་རྒྱུ་ནོར་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་ལག་ལེན་བསྟར་བ། རྒྱུ་ནོར་དེ་ཕ་རྒྱུད་ཀྱིས་ཤུལ་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དུས་སྐབས་འདིའི་ནང་དུ་མིང་དུ་གྲགས་པའི་དམག་དོན་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དང་སློབ་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་བྱུང་བ་རེད། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་ཐོན་སྐྱེད་འབྲེལ་བ་ཡང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་ཐུན་མོང་དུ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་དེ་གཏོར་འགོ་བཙུགས་ནས་སྒེར་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་བྱུང་བས། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སྔར་ལས་མཐོ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་དུས་སྐབས་ཞིག་སྟེ་བྲན་གཡོག་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་སླེབས་པ་རེད།

3 བྲན་གཡོག་སྤྱི་ཚོགས།
3_1 སྒོམ་སྒྲུབ་རྒྱུད་འཛིན།

(1) སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་མཇུག་ཏུ་ཚོ་པའི་མནའ་འབྲེལ་དམངས་གཙོས་འགོ་གཙོ་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ལ་ཟེར།

(2)རྒྱལ་བོའི་རྒྱུད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཞེས་པ་ནི། གྲལ་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་གོང་མའི་གོ་གནས(ཡང་ན་རྒྱལ་པོའི་གོ་གནས)མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཆོག

(3)རྒྱལ་བོའི་རྒྱུད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་སྒོམ་སྒྲུབ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་པ་ནི་ལོ་རྒྱས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཤིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱལ་པོའི་གོ་གནས་རྒྱུད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ནི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། སྒེར་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ། གྲལ་རིམ་འགལ་ཟླར་གྱུར་པའི་ཐོན་དངོས་བཅས་ཡིན།

3_2 ཞཱ་ཧྲང་དུས་སྐབས།

ཞཱ་ཧྲང་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་ནང་རྒྱལ་པོའི་གོ་གནས་རྒྱུད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཆགས་པ་དང་། ཞང་དང་། ཆིན་དང་ཧྲི་བཅས་བཙུགས་པ།

3_3 ཙུང་ཁྲིམས་ལམ་ལུགས།

(1)ཀྲོའུ་ནུབ་མའི་ཙུང་ཁྲིམས་ལམ་ལུགས་ནི་ཁག་བགོས་ལམ་ལུགས་དང་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྡན་པའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན། དེ་ནི་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕ་རྒྱུད་ཁྱིམ་བདག་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁག་བགོས་ལམ་ལུགས་དེ་ཐད་ཀར་རིམ་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་། དེར་རུས་རྒྱུད་ནང་ཁུལ་གྱི་དཔོན་རྒྱུད་མ་ལག་གཏན་འབེབས་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཡོད་པས། ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱིམ་བདག་གིས་རུས་རྒྱུད་དེ་རང་གི་ཁྲོད་དུ་བཟུང་བའི་གོ་གནས་གཏན་འཁེལ་དང་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་དབང་ཆ་བརྟན་པོ་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་བྱས་ཡོད།

(2)ཀྲོའུ་ནུབ་མའི་ཙུང་ཁྲིམས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོར(དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱང་ཡིན) གཅིག ཙུང་ཁྲིམས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་བུ་ཆེ་བ་དངོས་སུ་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཡིན། གཉིས་པ། བལྟོས་བཅས་ཀྱི་ཙུང་ཆུང་དང་ཙུང་ཆེན་གྱི་དབྱེ་བ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། གསུམ་པ། ཙུང་ཁྲིམས་ལམ་ལུགས་དེ་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཐད་ཀྱི་མཚོན་ཚུལ་ནི་ཁག་བགོས་ལམ་ལུགས་ཡིན། (3) ཙུང་ཁྲིམས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ནུས་པ། ཙུང་ཁྲིམས་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་སྐུ་དྲག་གི་ཆབ་སྲིད་ཐད་ཀྱི་སྒེར་སྡེམ་དང་ཁྱད་དབང་གི་གོ་གནས་ལ་ཁག་ཐེག་བྱས་ཡོད་ལ། དབང་སྒྱུར་ཚོགས་པའི་ནང་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོད། (4) ཙུང་ཁྲིམས་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན། ①དྲངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི། མི་རིགས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས། མེས་རྒྱལ་གྱི་གཅིག་གྱུར་བཅས་ལ་ཕན། ②ལྡོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན། ས་གནས་ཁ་བྲལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་སུ་འགྱུར་སླ་བ།

4 བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས།
4_1 སྒེར་གཅོད་ཀྱི་མགོ་བརྩམས་པ།

(1)གོང་མའི་དབང་ཆ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཏུ་གཏན་ཁེལ་བྱས་ཡོད་དེ། ①བཙུགས་པ། ཆིན་རྒྱལ་རབས་ནས་བཟུང་གོང་མ་ཀྲུང་གོའི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་དབང་སྒྱུར་མཁན་གྱི་མིང་དུ་གྱུར་པ་དང་། རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་གི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་རེད། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དམག་སྲིད་དབང་ཆ་ཆེན་པོ་གོང་མས་གཅིག་འདོམས་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་དང་ས་གནས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་གཙོ་བོ་ཡང་གོང་མས་བསྐོ་འཐེན་བྱ་རྒྱུ། ②ཁྱད་ཆོས། ཆིན་ཧྲི་ཧོང་གིས་གོང་མའི་ལམ་ལུགས་བཙུགས། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གོང་མའི་གོ་གནས་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་པ་ལས་དབང་ཆ་སྤོ་སྒྱུར་བྱས་མི་ཆོག་པ་མཚོན་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་གོང་མའི་དབང་ཆ་གོང་དུ་བཀུར་བས་གོ་གནས་དེ་ལས་བརྒལ་མི་ཆོག་པ་མཚོན་ཡོད། འདི་ནི་ཀྲུང་གོའི་གནའ་རབས་ཀྱི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།

(2)ཅུང་འཐུས་སྒོ་ཚང་བའི་ཀྲུང་དབྱང་གི་དཔོན་པོའི་ལམ་ལུགས་ཏེ་སན་ཀུང་ཆིན་དགུ་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ། ①འགན་ནུས་ནི། ཆིན་ཧྲི་ཧོང་གིས་བཙུགས་པའི་ཀྲུང་དབྱང་ལས་ཁུངས་ཁྲོད་བློན་ཆེན་གྱིས་གོང་མར་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་དོན་བྱ་བ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང་། ཡུས་ཧྲི་ཧྥུ་ཡིས་ལྟ་ཞིབ་བྱ་བ་གཅིག་ལྕོགས་སུ་སྒྲུབ་པ། ཐའེ་ཝེ་ཡིས་རྒྱལ་ཡོངས་དམག་དོན་ལས་དོན་གྱི་འགན་འཁུར་པ། བློན་ཆེན་གྱི་འོག་ཏུ་ད་དུང་བློན་ཆུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་ལས་དོན་ཁག་དོ་དམ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གི་འགན་ནུས་སྡེ་ཁག་ཡིན། ②གདེང་འཇོག ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཀྲུང་དབྱང་གི་དཔོན་གནས་གཙོ་བོ་ནི་གོ་གནས་དང་། འགན་འཁྲི། དབང་ཆ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ཕན་ཚུན་གཞོགས་འདེགས་དང་། ཕན་ཚུན་བར་བཀག་སྐྱིལ་བྱས་ཏེ། དམག་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཆེན་པོ་གོང་མའི་ལག་ཏུ་བཟུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་། དམག་སྲིད་དོན་ཆེན་གྱི་ཐབས་ཇུས་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་ཐོག་མར་བློན་ཆེན་དང་། དེས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ཀྱི་དོན་དག་གལ་ཆེན་ཇུས་ཐག་གཅོད་པའི་ནོར་འཁྲུལ་ཉུང་དུ་བཏང་བ་རེད།

4_2 སྒེར་གཅོད་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་བ།

(1)ཧན་རྒྱལ་རབས། ཧན་དུས་འགོར་བློན་ཆེན་གྱིས་ཇུས་ཐག་གཅོད་པ་དང་། ཁྲིམས་འཛིན། སྲིད་འཛིན་བཅས་ཀྱི་དབང་ཆ་ཆེན་པོ་ལུས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། གོ་གནས་མཐོ་ཞིང་དབང་ཆེ་བ། གོང་མའི་དབང་ཆར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་ཆེད། ཧན་ཝུའུ་ཏི་ཡིས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ལས་དོན་མི་སྣ་བསྐྱར་དུ་སྤྱད་དེ་ཁོང་ཚོར་ཧྲང་ཧྲུའུ་ལིང་དང་། དམག་དོན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་ཆེན་ནང་ཞུགས་སུ་བཅུག་ནས་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་ཆ་ཉམས་དམས་སུ་གཏོང་དུ་བཅུག་པ་རེད། (2)ཝེ་ཅིན་ལྷོ་བྱང་རྒྱལ་རབས། དངོས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་ཆ་དེ་ཐོག་མར་ཧྲང་ཧྲུའུ་ཞིང་ཆེན་དང་། དེ་ནས་ཡང་ཀྲུང་ཧྲུའི་ཞིང་ཆེན། སྒོ་རྩར་ཞིང་ཆེན་བཅས་ཡོད་པས་རིམ་བཞིན་ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱི་སྒྲིག་སྲོལ་ཆགས་པ་རེད། (3)སུའེ་དང་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱི་ཀྲུང་ཧྲུའུ་དང་། མོན་ཞ་ཧྲང་ཧྲུའུ་བཅས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཇུས་ཐག་གཅོད་པ་དང་། གྲོས་ཞིབ་བྱེད་པ། ལག་བསྟར་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁུར་རྒྱུ། སུའེ་དང་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཧྲང་ཧྲུའུ་ཧྲེང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་དཔོན་རིགས(དཔོན་རིགས་དཔྱད་ཞིབ་བསྐོ་འཐེན)དང་། དུད་ཚང(ཐེམ་ཐོའི་དཔྱ་ཁྲལ) གུས་སྲོལ་དམག(དམག་སྲིད) ཁྲིམས་ཆད(ཉེས་ཁྲིམས) བཟོ(ལས་གྲྭ)བཅས་ཁག་དྲུག་བཙུགས་ཡོད། ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱི་དཔོན་པོ་ཚང་མ་བློན་ཆེན་ཡིན། ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱིས་ཕན་ཚུན་བཀག་སྐྱིལ་དང་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ཏེ། ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་ཆ་ཉམས་དམས་སུ་གཏོང་བ་དང་། གོང་མའི་དབང་ཆ་སྒེར་འཛིན་བྱེད་པར་ཁག་ཐེག་བྱས། ཞིང་ཆེན་གསུམ་དང་པུའུ་དྲུག་གི་ལམ་ལུགས་ནི་ཀྲུང་གོའི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གསར་གཏོད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། (4)སུང་བྱང་མ། བྱེད་ཐབས། ཀྲུང་ཧྲུའུ་མན་ནི་ཆེས་མཐོའི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཡིན་ཞིང་། ཆེས་མཐོའི་དམག་དཔོན་གྱིས་བློན་ཆེན་གྱི་འགན་དབང་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད། སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལ་ཞུགས་རྒྱུ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་ལས་དོན་ལ་ཞུགས་རྒྱུ། སི་གསུམ་པ་སྣོན་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བློན་ཆེན་གྱི་སྲིད་འཛིན་དབང་ཆ་དང་། དམག་དབང་། ནོར་དབང་བཅས་ཕྲལ་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ། (5)ཡོན་རྒྱལ་རབས། ཀྲུང་ཧྲུའུ་ཞིང་ཆེན་ནི་ཆེས་མཐོ་བའི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཡིན་ལ། དཔོན་པོས་བློན་ཆེན་གྱི་འགན་དབང་སྤྱོད་དགོས། བློན་ཆེན་གྱི་དབང་ཆ་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཐེབས། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་མཇུག་ཏུ་བློན་ཆེན་གྱི་དབང་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་དང་། སྐབས་འགར་ཐ་ན་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུད་འཛིན་ཡང་བྱེད་ཐུབ།

4_3 སྒེར་གཅོད་རྩེར་སོན་པ།

(1)བློན་ཆེན་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བཟོས་པ། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བློན་ཆེན་གྱི་དབང་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་པས་གོང་མའི་དབང་ཆ་བརྟན་པོ་མེད་པ་དང་ནང་འཁྲུག་ཡང་ཡང་ལངས་པ། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་འགོར་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པ་དང་། མིང་ཐའེ་ཙུའུ་ཡིས་བློན་ཆེན་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་གོང་མའི་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་ཚད་མཐོན་པོ་བྱེད་པར་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་ན་སྤྱི་ཚོགས་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་པར་འདོད། སྤྱི་ལོ1376ལོར་མིང་ཐའེ་ཙུའུ་ཡིས་ཀྲུང་ཧྲུའུ་ཧྲེང་མེད་པར་བཟོས་ནས“སི་གསུམ”བཙུགས་པ་དེ་དག་ཀྲུང་དབྱང་གི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་ས་གནས་ཀྱི་དབང་ཆ་ཀྲུང་དབྱང་དུ་གཅིག་སྡུད་བྱས་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་པུའུ་སོ་སོའི་བློན་ཆེན་ལ་བཀོད་འདོམས་བྱེད་པའི་འགན་དབང་ཡང་དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། སྤྱི་ལོ1380ལོར་མིང་ཐའེ་ཙུའུ་ཀྲུའུ་ཡོན་ཀྲང་གིས་ངོ་རྒོལ་གྱི་བྱས་ཉེས་ལ་བརྟེན་ནས་ཧུའུ་ཝེ་ཡུང་བསད་པ་དང་། དེ་དང་མཉམ་དུ། ཀྲུང་ཧྲུའུ་ཞིང་ཆེན་དང་བློན་ཆེན་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཏེ། ཁག་དྲུག་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་དོན་དང་ཐད་ཀར་གོང་མ་ལ་འགན་ཁུར། ཤུགས་རྐྱེན་ནི་བློན་པོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་སྔོན་འགོག་དང་དབང་སྒྱུར་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བར་ཕན་པ་ཡོད། མི་རིགས་མང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་དང་སྲ་བརྟན་ཡོང་བར་ཕན་པ་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ནས་བཟུང་ད་བར་ལོ་ངོ1000ལྷག་རྒྱུན་མཐུད་བྱས་པའི་བློན་ཆེན་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བཟོས་པ་དང་། གོང་མས་གོང་མའི་དབང་ཆ་དང་བློན་ཆེན་གྱི་དབང་ཆ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་དབང་ཆར་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་ནང་རྐྱེན་མེད་པས། རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལ་སྔར་བས་ཤུགས་སྣོན་ཐེབས། འོན་ཀྱང་བློན་ཆེན་དོར་ནས་གོང་མའི་ལག་ཏུ་དབང་ཆ་བསྡུས་དྲགས་ནས་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་དཀྱིལ་གྱི་རྗེས་སུ་ཉུག་རུམ་པས་སྲིད་དབང་དཀྲུགས།

(2)ནང་བློན་ཁང་བྱུང་བ། མིང་ཐེ་ཙུང་གིས་ཏེན་ཀོ་སློབ་ཆེན་གྱི་མི་སྣ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། དེའི་བློ་འདྲི་ས་ཡིནཔའི་ཆ་ནས། ཁོ་ལ་སྲིད་དོན་མང་པོ་ཐག་གཅོད་བྱེད་རོགས་བྱས། སློབ་ཆེན་པ་འདི་དག་གིས་སྲིད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། དོན་ཆེན་ཡོད་ཚད་སྔར་བཞིན་མིང་ཐེ་ཙུའུ་ཡིས་དངོས་སུ་འགོ་འཛིན་བྱས། མིང་ཁྲེང་ཙུའུ་གོ་གནས་སུ་ཡོད་སྐབས། ཧན་ལིན་གླིང་གི་དཔོན་རིགས་འདེམ་སྒྲུག་ནི་ཕོ་བྲང་གི་ཡིག་བློན་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཕོ་བྲང་ནང་གི་ཝུན་ཡོན་ཀོའོ་ལ་བཞུགས་ཏེ། གོང་མར་ཞབས་ཕྱི་ཞུས་པ་མ་ཟད། གསང་བའི་བྱ་བའི་ཐབས་ཇུས་ལ་ཞུགས་འགོ་བརྩམས། མིང་ཞོན་ཙུང་གི་སྐབས་སུ། ནང་བློན་སློབ་ཆེན་ལ་གོང་མའི་ཚབ་ཏུ་བློན་ཆེན་གྱི་ཞུ་ཡིག་འབྲི་བའི་དབང་ཆ་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ནང་བློན་ཁང་གི་གོ་གནས་ཉིན་བཞིན་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་དཀྱིལ་ནས་དོན་དངོས་ཐོག་བློན་ཆེན་གྱི་དབང་ཆ་བཟུང་། ཀྲང་ཅུས་ཀྲེང་གིས་ཐོག་མའི་རམ་འདེགས་ཀྱི་འགན་འཁུར་སྐབས་དབང་ཆ་ཆེན་པོ་ནང་བློན་ཁང་ལ་དབང་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་ཁག་དྲུག་པ་ནང་བློན་ཁང་གི་ཁོངས་གཏོགས་སྒྲིག་གཞིར་གྱུར། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ནང་བློན་ནི་ཁྲིམས་སུ་བཀོད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་གི་རིམ་པ་དང་པོའི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་སམ་ཡང་ན་ཐབས་ཇུས་སྒྲིག་གཞི་མིན་པར། གོང་མར་བློ་འདྲི་སའི་ནང་གནས་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱེད་མཁན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་ཞིག་ཡིན། ནང་བློན་ནི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་ཐོན་དངོས་ཡིན་པས་གོང་མའི་དབང་ཆར་ཚོད་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་ཐོན་མི་སྲིད།

(3)དམག་དོན་གསང་དོན་ཁྲུའུ་བཙུགས་པ། ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་འགོར་ཀྲུང་དབྱང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་སྤྱད་དེ་ནང་བློན་ཁང་བཙུགས་པ་དང་། འོན་ཀྱང་ཆེས་མཐོའི་ཐབས་ཇུས་དང་ལྟེ་བའི་སྒྲིག་གཞི་ནི་སྲིད་གླེང་རྒྱལ་པོའི་བློན་ཆེན་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཡིན་ཞིང་། དབང་ཆ་དེ་ནང་བློན་ཁང་དང་སྡེ་དྲུག་གི་གོང་དུ་ཡོད་པས་གོང་མའི་དབང་ཆར་ཚོད་འཛིན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། གོང་མ་ཁང་ཞི་ཡིས་ལྷོ་དཔེ་ཁང་བཙུགས་ནས་ནང་བློན་ཁང་དང་སྲིད་དོན་བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་ལྷོ་དཔེ་ཁང་རྐང་གསུམ་བཙུགས་ཏེ་གོང་མའི་དབང་ཆ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས། དབྱང་ཀྲེང་ཏི་ཡིས་སྐབས་དེར་ནུབ་བྱང་གི་དམག་དོན་བྱ་བ་སྒྲུབ་ཆེད་དམག་ཇུས་ཁྲུའུ་བཙུགས་པ་དང་། དམག་དོན་བློན་ཆེན་གྱིས་ཉིན་རེར་གོང་མའི་བཀའ་རྒྱ་དང་ལེན་བྱས་ཤིང་ཟིན་ཐོ་བཀོད། དམག་དོན་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་ཆེན་ཚང་མ་རྒྱལ་པོས་ཐག་གཅོད་བྱས། དམག་དོན་བློན་ཆེན་གྱི་ནུས་པ་ནི་གོང་ནས་འོག་ལ་བསྒྲགས་པ་ཙམ་ཡིན། དེ་ལྟར་ས་གནས་དམག་སྲིད་ཀྱི་འགོ་གཙོས་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་ཐད་ཀར་གོང་མའི་བཀོད་འདོམས་ལ་ཉན་པ་རེད། དམག་དོན་གསང་དོན་ཁྲུའུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དེས་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལས་ཕྱོད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ་མ་ཟད། ཡིག་རིགས་སྣ་ཚོགས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཐག་གཅོད་བྱད་ཐུབ། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དམག་སྲིད་དབང་ཆ་ཚང་མ་གོང་མའི་ལག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ། ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་སྔར་བས་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་བ། གོང་མའི་སྲིད་དབམ་སྒེར་འཛིན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་། ཀྲུང་དབྱང་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་ཆ་བརྟན་པོར་བཏང་བ་དེ་ནི་གོང་མའི་དབང་ཆ་ཆེས་ཆེར་འཕར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེས་རང་རྒྱལ་གྱི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་གོང་མའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་རིང་ལུགས་ཀྲུང་དབྱང་གིས་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་བྱས་ནས་ཡང་རྩེར་སླེབས་པ་མཚོན་ཡོད།

5 མ་རྩ་རིང་ལུགས།

དུས་རབས18པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ཧྥ་ལན་ཞི་ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་ཞིང་ལས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་གོ་གནས་བཟུང་བའི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་སྒེར་གཅོད་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་བཟོ་ཚོང་ལས་རིགས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་བསྟུན་ནས་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས་བར་གྱི་འགལ་བ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཛ་དྲག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། སྤྱི་ལོ1789ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ1794ལོའི་བར་ཧྥ་རན་སིའི་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ལངས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1789ལོའི་གསར་བརྗེའི་རྗེས་ཀྱི་བཙན་རྒྱལ་དང་པོའི་དུས་སྐབས་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་ཉེ་རབས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་གསར་གཏོད་དང་གྲུབ་པའི་དུས་རིམ་ཡིན་ཞིང་། གསར་བརྗེ་རྒྱུན་མཐུད་དང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ནས་སྤྱི་ལོ1830ལོའི་ཟླ7པའི་བར་གྱི་ཧྥ་རན་སིའི་གསར་བརྗེའི་གནས་བབ་ད་གཟོད་གཞི་རྩའི་ཐོག་བརྟན་པོ་བྱུང་། ཧྥ་རན་སིའི་ཆབ་སྲིད་ཟིང་ཆ་ཆེ་བའི་དུས་མཚུངས་སུ་དུས་རབས18པའི་དུས་མཇུག་དང་དུས་རབས19པའི་དུས་འགོའི་ཧྥ་རན་སིའི་བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། དུས་རབས19པའི་ལོ་རབས20པར་ཧྥ་རན་སིའི་བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་། དུས་རབས19པའི་དུས་དཀྱིལ་གྱི་བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མཇུག་བསྒྲིལ་བ་དང་། ཧྥ་རན་སིའི་བཟོ་ལས་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་རེད། དུས་རབས19པའི་ཐོན་ལས་གསར་བརྗེའི་རྗེས་ནི་ཧྥ་རན་སེའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལམ་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་། རིམ་འགྱུར། ཉིན་རེ་བཞིན་འཐུས་ཚང་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་མཚམས་སུ་སླེབས་ཡོད། དུས་རབས19པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་དུས་རབས19པའི་དུས་མཇུག་བར་དང་དུས་རབས་20པའི་དུས་འགོར་ཧྥ་རན་སིར་སྒེར་སྡེམ་རྩ་འཛུགས་བྱུང་བ་རེད། དཔེར་ན་ལྕགས་བཞུ་ཁེ་ལས་ཆེ་ཤོས13གྱིས་མཉམ་དུ་ཤིན་ཏི་ཅ་དང་། དབན་ཏེའར་དང་། ཧྲེ་ཉི་ཏེར། མ་ལིན། ཨའོ་མུའུ་ཀོའར་སོགས་ཀུང་སིས་ལྕགས་གཏེར་དང་། རྡོ་སོལ་གཏེར་ཁ། ལྕགས་བཞུ། འཕྲུལ་ཆས་སོགས་ལྕི་བའི་བཟོ་ལས་སྡེ་ཚན་ཚོད་འཛིན་བྱས་པ་དང་། ཧྥ་རན་སི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་སུ་བར་བརྒལ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་མོད། འོན་ཀྱང་བཟོ་ལས་ཧྲིལ་པོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཆུ་ཚད་ཨ་རི་དང་། འཇར་མན། དབྱིན་ཇི་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་ལུས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་བཞི་པར་སླེབས་ཡོད། ཧྥ་རན་སིའི་དངུལ་ཁང་གི་མ་རྩ་གཅིག་སྡུད་ཅུང་མགྱོགས་པ་དང་ནུས་པ་མངོན་གསལ་ཆེ་བ་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ནས་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་སུ་བར་བརྒལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། བཟོ་ལས་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་བལྟོས་བཅས་ཀྱིས་ཉམས་ཞན་དུ་གནས་པས་ཧྥ་རན་སིའི་སྤྱི་མཐུན་བགྲོད་ལམ་བལྟོས་བཅས་ཀྱིས་ཀྱག་ཀྱོག་གི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་ཡོད། སྤྱི་ལོ1875ལོའི་ཟླ1པོའི་ཚེས30ཉིན། རྒྱལ་དམངས་གྲོས་ཚོགས་ལ་འདེམ་ཤོག་གཅིག་གིས་མང་པས། ཧྥ་རན་སིའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་གསུམ་པར་གྲོས་འཆམ་བྱུང་། དེ་ནས་བཟུང་ཧྥ་རན་སིའི་སྤྱི་མཐུན་ལམ་ལུགས་གཞི་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས།

6 དེང་རབས་ཀྱི་ཀྲུང་གོ

ཀྲུང་གོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཞེས་པ་ནི་སྤྱི་ལོ1949ལོའི་ཟླ10པར་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་བཟུང་ཀྲུང་གོའི་སྐམ་ས་ཆེན་པོར་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དབང་དང་། སྲིད་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས། རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སོགས་རྩ་བའི་གནད་དོན་རབ་དང་རིམ་པ་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་། ལམ་ལུགས། སྒྲིག་སྲོལ། རྒྱུན་སྲོལ་བཅས་ལ་ཟེར། ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནི་བཟོ་པའི་གྲལ་རིམ་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་ཅིང་བཟོ་ཞིང་མནའ་འབྲེལ་གྱིས་རྨང་གཞི་བྱས་པའི་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོད་ཚད་མི་དམངས་ལ་དབང་བ་ཡིན། མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་བའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཡིན། མི་དམངས་ཀྱིས་དབང་ཆ་སྤྱོད་པའི་ལས་ཁུངས་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་དང་ས་གནས་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་རིམ་པ་ཁག་ཡིན། མི་དམངས་འཐུས་མི་ནི་དམངས་གཙོས་འདེམས་བསྐོ་བྱས་ནས་ཐོན་པ་དང་། མི་དམངས་ལ་འགན་འཁུར་བ། མི་དམངས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དང་ལེན་བཅས་བྱ་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་དམངས་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྩ་དོན་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ། སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་དང་། ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་བཅས་ཚང་མ་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ནས་ཐོན་པ་དང་འབྲེལ་དེའི་ལྟ་སྐུལ་དང་ལེན་བྱ་དགོས། དེ་མིན། ཀྲུང་གོས་ད་དུང་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ཏང་མང་མཉམ་ལས་དང་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ལམ་ལུགས་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང་། དམངས་གཙོའི་ཏང་ཤོག་ཁག་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཁག སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་པ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་གཅེས་པ། མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་གཅེས་པ་བཅས་ཞུགས་པའི་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ནི་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྩ་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེས་དམངས་གཙོའི་ཏང་ཤོག་ཁག་དང་ལས་རིགས་ཁག་གི་རྒྱལ་གཅེས་པས་སྲིད་ཞུགས་སྲིད་མོལ་དང་དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ་གྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པར་འགན་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
སྡུད་པ། འགྲེམ་པ།
འབྲེལ་ཡོད་འོས་སྦྱོར།
བརྡ་འགྲེལ་སྡོམ་རྩིས།

ཀློག་གྲངས། : 0

རྩོམ་སྒྲིག་ཁ་གྲངས།:2  སྔ་མའི་པར་གཞི།

ཉེ་ཆར་དག་བཅོས།:2019-12-24

གསར་སྤེལ་མཁན། :གངསསྨྱུག་སྲས།

བརྡ་འགྲེལ་འདིའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ།
རིགས་འགྲེ་བརྡ་འགྲེལ།