སི་ཏེན།

སི་ཏེན་ནི། Rolf Alfred Stein (1911-1999)ཧྥ་རན་སིའི་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་འཇར་མན་གྱི་སི་ཝེ་ཙིའི་ཇེའུ་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ན་གཞོན་སྐབས་སུ་འཇར་མན་སྦིར་ལིན་སློབ་ཆེན་ཏུ་རྒྱ་ཡིག་ཆེད་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་སློབ་མཐར་ཕྱིན། སྤྱི་ལོ1933ལོར་འཇར་མན་གྱི་ཧྥ་ཤི་སི་ལས་གཡོལ་ཆེད་དུ་ཧྥ་རན་སིར་འོངས་བ་དང་། ཕྱི་ལོར་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་གཉེར་ཤར་ཕྱོགས་དེང་རབས་སྐད་བརྡའི་སློབ་གླིང་དུ་ཆས་ནས། རྒྱ་རིག་པའི་མཁས་ཆེན་གྷོ་ལན་ཡཱན(Marcel

རིགས་དབྱེ།   མི་སྣ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག

ལི་ཅཱ་ཁྲེང།

ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ1928ལོར་ཀོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་དུ་སྐྱེས། སྤྱི་ལོ1940ལོར་འཇར་པན་བཙན་འཛུལ་པར་གཡོལ་ཆེད་ཁྱིམ་མི་ལྷན་རྒྱས་ཞང་ཀང་དུ་བྲོས། སྤྱི་ལོ1979ལོར། ཁོང་གི་ཁེ་ལས་ཚོགས་པ་འབྲི་ཆུ་ཞེས་པ་དེས་དབྱིན་ཐི་བའི་ཁེ་ལས་ཆེན་པོ་ཧི་ཅི་སི་ཞེས་པའི་མ་རྐང་ཉོས་ཏེ། དབྱིན་ཇིའི་ཁེ་ལས་བླུས་པའི་ཀྲུང་གོ་པ་ཐོག་མར་གྱུར། ད་ལྟ་ཁོང་གིས་འབྲི་ཆུ་ཁེ་ལས་ཚོགས་པའི་སྤྱི་གཉེར་ཆེན་པོའི་འགན་བཞེས་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 李嘉诚 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Li Ka-shing མི་རིགས། རྒྱ་རིགས། ངོ་སྤྲོད། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ1928ལོར་ཀོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་དུ་སྐྱེས།

རིགས་དབྱེ།   མི་སྣ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག

འཇམ་དཔལ་རྒྱལ་མཚོ།

འཇམ་དཔལ་རྒྱལ་མཚོ་ལགས་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འབའ་ཐང་རྫོང་ནས་ཡིན་ལ།དགུང་ལོ་ཆུང་དུས་ནས་པེ་ཅིང་དུ་སླེབས་པ་དང་། ད་ལྟའི་བར་དུ་ལོ་ངོ61ཙམ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་བོད་རིག་པའི་ཆེད་མཁས་པ་དང་གེ་སར་ཆེད་མཁས་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 降边嘉措 འཁྲུངས་ཡུལ། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འབའ་ཐང་རྫོང་། འཁྲུངས་ལོ། སྤྱི་ལོ1938ལོ། བརྩམས་ཆོས། 《གེ་སར་སྐོར་གྱི་ཐོག་མའི་དཔྱད་གླེང་།》《གེ་སར་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།

རིགས་དབྱེ།   མི་སྣ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག

པུན་ཉི་ཏི་ཁོ་ཐེ།

མོ་ནི་ཨ་རིའི་མིང་དུ་གྲགས་པའི་བུད་མེད་མིའི་རིགས་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་ཞིག་སྟེ། དབྱིན་ཏེ་ཨན་མི་དང་ཞིན་ཅི་ཉི་ཡ། ཧྥེ་གླིང་སོགས་ཀྱི་ས་གནས་མང་པོའི་ཚོ་བར་དངོས་སུ་ཕེབས་ནས་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་མཛད་དེ་འཛམ་གླིང་དུ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ལྡན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 鲁思·本尼迪克特 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Ruth Benedict ལས་རིགས། རིག་གནས་མིའི་རིགས་རིག་པ། རྒྱལ་ཁབ། ཨ་མེ་རི་ཀ། འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས། སྤྱི་ལོ(1887-1948) བརྩམས་ཆོས། 《རིག་གནས་མ་དཔེ》 ངོ་སྤྲོད།

རིགས་དབྱེ།   མི་སྣ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག

ཧྥུན་ཅུན།

ཁོ་ནི་སྤྱི་ལོ1969ལོར་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྐྱེས། སྤྱི་ལོ1992ལོར་ཆིན་ཧྭ་སློབ་ཆེན་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་། སྤྱི་ལོ1993ལོར་ཧྭ་ཆི་ཚན་རྩལ་ཀུང་ཟི་བཙུགས། སྤྱི་ལོ1997ལོར་རང་ཉིད་ལ་དབང་བའི་ཚོང་གས་རྒྱལ་གཅེས་པ་ཞེས་པ་གསར་དུ་བཏོད། སྤྱི་ལོ2006ལོར། ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་བསྡུས་པའི་ལོ་རེའི་ཕུལ་བྱུང་གསར་གཏོད་མི་སྣའི་གྲས་སུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་། ད་ལྟ། ཧྭ་ཆི་ཁེ་ལས་ཚོགས་པའི་སྤྱི་གཉེར་ཆེན་པོར་བཞུགས་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་།

རིགས་དབྱེ།   མི་སྣ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག

ཧྲིམ་རྦེ་ཐི།

ཁོང་ནི་སི་ཝེ་ཚིས་ལན་རྡིའི་ཁྱིམ་ཚང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ1901ལོར་ཝེར་ནཱ་སློབ་ཆེན་འགྲིམས། སྤྱི་ལོ1906ལོར་ཁྲིམས་ལུགས་རིག་པའི་འབུམ་རམས་སློབ་གནས་ཐོབ་སྟེ། སྤྱི་ལོ1909ལོ་ནས་ཆེར་ཁི་ནོ་ཝེ་ཚི་སློབ་ཆེན་དང་ཐཱ་ལེ་ཚིའི་སློབ་ཆེན་དུ་དགེ་རྒན་གྱི་བྱ་བ་གཉེར་བའི་དཔལ་འབྱོར་རིག་པ་བ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 约瑟夫·熊彼特 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Joseph Alois Schumpeter རྒྱལ་ཁབ། ཨོ་སི་ཁྲེ། སློབ་ཆེན། ཝེར་ནཱ་སློབ་ཆེན། ལས་རིགས། ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་རིག་པ་བ། འཁྲུངས་ཡུལ། སི་ཝེ་ཚིས་ལན་རྡི། འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས།

རིགས་དབྱེ།   མི་སྣ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག

མར་ཁི་ཟི•བེ་རྦིར།

མར་ཁི་ཟི•བེ་རྦིར། སྤྱི་ལོ1864ལོའི་ཟླ4པའི་ཚེས21ཉིན་འཇར་མན་གྱི་ཐུའུ་ལིན་ཀེན་ཨའེ་ཨར་ ཧྥུའུ་ཐུ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྐྱེས། ཁོ་རང་དུས་རབས20པར་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ་བ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ལ། དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ། རིག་གནས་བསྡུར་དཔྱོད་ཞིབ་འཇུག་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པ་དོན་གྱི་དེད་དཔོན་ཏུ་གྱུར། སྤྱི་ལོ1894ནས་སྤྱི་ལོ1896ལོའི་བར་དུ་ཧེ་རྡི་རྦེ་རྒི་སློབ་ཆེན་དང་ཧྥོ་ལར་བྷོ་སློབ་ཆེན་དུ་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་འགན་བཞེས།

རིགས་དབྱེ།   མི་སྣ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག

ཟཱ་དབྱི།

ཟཱ་དབྱི་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་ལི་ཨང་ས་ཆའི་ཚོང་པ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། འཛམ་གླིང་སྟེང་མིང་དུ་གྲགས་པའི་དཔལ་འབྱོར་རིག་པ་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 让·巴蒂斯特·萨伊 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Jean-Baptiste Say རྒྱལ་ཁབ། ཧྥ་རན་སི། འཁྲུངས་ཡུལ། ཧྥ་རན་སིའི་ལི་ཨང་། ལས་རིགས། ཚོང་པ། དཔལ་འབྱོར་རིག་པ། འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས། སྤྱི་ལོ(1767~1832) བརྩམས་ཆོས། 《ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་སྤྱི་བཤད》 ངོ་སྤྲོད། ཟཱ་དབྱི་ནི་སྤྱི་ལོ176ལོར་ཧྥ་རན་སིའི་ལི་ཨང་ས་ཆའི་ཚོང་པ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་།

རིགས་དབྱེ།   མི་སྣ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག

ཧྲི་ཡུས་ཀྲུའུ།

ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ1962ལོར་ཨན་ཧོས་ཞིང་ཆེན་དུ་སྐྱེས། སྤྱི་ལོ1984ལོར་ཀྲའེ་ཅང་སློབ་ཆེན་རྩིས་རིག་སྡེ་ཁག་གི་དངོས་གཞིའི་ཚན་པ་ལས་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། ཨན་ཧོས་ཞིང་ཆེན་བསྡོམས་རྩིས་ཅུས་སུ་ལས་བགོས་བྱས། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 史玉柱 རྒྱལ་ཁབ། ཀྲུང་གོ། མི་རིགས། རྒྱ་རིགས། སྐྱེས་ལོ། སྤྱི་ལོ1962ལོའི་ཟླ9པའི་ཚེས15ཉིན། ལས་རིགས། མི་ཆེན་དྲ་རྒྱའི་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་པ། ཚབ་མཚོན་བརྩམས་ཆོས། བདག་གི་ཚོང་གཉེར་མྱོང་ཚོར།

རིགས་དབྱེ།   མི་སྣ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག

ཧྲི་མའོ་ལི།

ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ1838ལོར་འཇར་མན་གྱི་དཔོན་ཆུང་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ1864ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ1913ལོའི་བར་ཧཱ་ལོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་། ཟཱི་ཐར་ལ་ཟི་པའོ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ། པའོ་ལིན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་སོགས་སུ་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བྱས་ནས་མཐར་དཔལ་འབྱོར་རིག་པ་བ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 古斯塔夫·冯·施穆勒 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Gustav von Schmoller རྒྱལ་ཁབ། འཇར་མན། ལས་རིགས། དཔལ་འབྱོར་རིག་པ་བ། འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས། སྤྱི་ལོ(1838~1917) བརྩམས་ཆོས། 《ཚོང་གཙོ་རིང་ལུགས་དང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང》དང《རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་སྤྱི་གཞུང》《རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར།

རིགས་དབྱེ།   མི་སྣ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག

བློ་བཟང་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ།

ཁོང་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཐུན་ཏེ་རྫོང་དུ་སྐྱེས། ཀྲུང་གུང་ཏང་ཡོན། རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་འཆར་གཞི་དང་དོ་དམ་ཆེད་ལས་སྦྱངས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་རམ་འབྱམས་པའི་སློབ་གཉེར་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པ་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 洛桑灵智多杰 སྐྱེས་ལོ། སྤྱི་ལོ1948ལོའི་ཟླ12པ། རྒྱལ་ཁབ། ཀྲུང་གོ མི་རིགས། བོད་རིགས། སྐྱེས་ཡུལ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འབའ་རྫོང་། ཏང་ཞུགས་ཀྱི་་ལོ། སྤྱི་ལོ1973ལོའི་ཟླ10བ། ངོ་སྤྲོད།

རིགས་དབྱེ།   མི་སྣ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག